آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان، دوشنبه ۱۲ آذر هشدار داد ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، پای آسیا را نیز به مناقشه اوکراین باز کرده است.
بربوک که برای دیدار با مقامهای چینی در پکن به سر میبرد، نسبت به ادامه حمایتهای پهپادی چین از روسیه و اعزام سربازان کره شمالی برای نبرد با اوکراین ابراز نگرانی کرد.
او پس از دیدار با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، تاکید کرد اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد، از جمله چین، نباید با اقدامات خود به تشدید درگیریها دامن بزنند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
یک سرباز اوکراینی در خط مقدم نبرد با روسیه، دونتسک، ۲۸ آبان
بربوک در دیدار با همتای چینی خود هشدار داد تداوم حمایتهای پکن از مسکو میتواند روابط دوجانبه چین و آلمان را تحت تاثیر قرار دهد.
او گفت پهپادهای تولید شده در کارخانههای چینی و سربازان اعزامی کره شمالی به روسیه «منافع امنیتی اصلی اروپا» را تهدید میکنند.
وزیر امور خارجه آلمان افزود پوتین نه تنها در حال نابودی صلح در اروپا است، بلکه آسیا را نیز به مناقشه اوکراین کشانده است.
خبرگزاری رویترز در مهرماه از برنامه تسلیحاتی روسیه در چین برای توسعه و تولید پهپادهای تهاجمی دوربرد خبر داد و نوشت این پهپادها قرار است در جنگ اوکراین مورد استفاده قرار گیرند.
در هفتههای اخیر انتقال حدود ۱۰ هزار سرباز کره شمالی به روسیه خبرساز شده است. آمریکا دوم آبان با استناد به شواهد به دست آمده تایید کرد هدف از اعزام این سربازان، شرکت در جنگ اوکراین است.
وزیر امور خارجه چین نیز در دیدار با همتای آلمانی خود تاکید کرد دو کشور بهعنوان دومین و سومین اقتصاد بزرگ جهان، باید روابط خود را در شرایط «آشفته» کنونی در عرصه بینالمللی بهبود ببخشند.
سفر وزیر امور خارجه آلمان به پکن در حالی صورت میگیرد که اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، نیز در سفری از پیش اعلام نشده راهی اوکراین شده است.
او پس از ورود به کییف وعده داد آلمان همچنان «قویترین حامی اوکراین در اروپا» باقی خواهد ماند.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد در جریان درگیری بین هواداران دو تیم در یک مسابقه فوتبال در شهر زرکور کشور گینه، دهها نفر کشته شدهاند. اعلام یک پنالتی در دقایق پایانی این بازی به ضرر تیم میزبان، باعث اعتراض هواداران و درگیری با پلیس شد.
این مسابقه فینال یک تورنمنت محلی بین تیمهای لابه و نزرکور بود که به افتخار مامادی دومبویاه، رهبر نظامی گینه برگزار میشد.
طبق اعلام دولت گینه تاکنون ۵۶ نفر جان خود را از دست داده و تعدادی دیگر نیز مجروح شدهاند.
آمادئو اوریباه، نخستوزیر گینه، در شبکههای اجتماعی حوادثی را که باعث آسیب رساندن به مسابقه بین لابه و نزرکور شد محکوم کرد و خواستار حفظ آرامش عمومی شد.
او خواستار تداوم خدماترسانی بیمارستانها به مصدومان شد.
شرح درگیری در زمین فوتبال
به گزارش خبرگزاری رویترز، گل پنالتی مورد مناقشه موجب خشم هواداران شد و آنها شروع به پرتاب سنگ کردند. بخشی از تماشاگران نیز در اعتراض به داوری به داخل زمین هجوم بردند.
در ویدیوهای منتشر شده از حواشی این دیدار، مردم در حال فرار از ورزشگاه در حالی که از حصارهای بلند بالا میروند، دیده میشوند.
درگیریها و اعتراضات به جایی کشیده شده که جمعیت خشمگین یک ایستگاه پلیس را نیز به آتش کشیدند. به دنبال آن، نیروهای امنیتی برای کنترل اوضاع وارد عمل شدند.
رسانههای محلی گزارش دادند ماموران برای بازگرداندن آرامش از گاز اشکآور استفاده کردند.
گزارش فرانس۲۴ حاکی از آن است که بسیاری از کشتهشدگان کودکاند و برخی از مجروحان در وضعیت بحرانی در بیمارستان منطقهای تحت درمان قرار دارند.
یکی از پزشکان محلی که نخواست نامش فاش شود گفته جسدها تا جایی که چشم کار میکند در بیمارستان و سردخانه ردیف شدهاند.
ائتلاف ملی برای تغییر و دموکراسی در گینه خواستار تحقیقات درباره این حادثه شده و این تورنمنت را به دلیل حمایت از اهداف سیاسی «غیرقانونی و نامناسب» رهبر نظامی گینه، محکوم کرده است.
گینه از سال ۲۰۲۱ و زمانی که دومبویاه، آلفا کُنده، رییسجمهوری وقت را سرنگون کرد، تحت حاکمیت نظامیان قرار دارد. او آن زمان اعلام کرد که این اقدام برای جلوگیری از هرجومرج در کشور انجام شده اما اکنون با انتقاداتی به دلیل عدم تحقق وعدههایش مواجه است.
گینه و دیگر کشورهای غرب آفریقا از جمله مالی، نیجر و بورکینافاسو، شاهد حاکمیت نظامیان و تعویق بازگشت به حکومت غیرنظامی هستند.
سالومه زورابیشویلی، رییسجمهوری گرجستان از کشورهای اروپایی خواست تا با «تلاش روسیه برای اعمال کنترل بر گرجستان» مقابله کنند. این درخواست پس از چهار شب درگیری معترضان و پلیس در تفلیس مطرح شد.
اعتراضات گسترده در واکنش به تعویق مذاکرات الحاق گرجستان به اتحادیه اروپا، دوشنبه ۱۲ آذر ادامه یافت و تجمعها و اعتصابهایی در تفلیس، پایتخت این کشور و سایر شهرهای آن با حضور گروههای مختلف اجتماعی برگزار شد.
در برخی از این تجمعات، والدین همراه فرزندان زیر ۱۸ سال خود در برابر ساختمانهای دولت تجمع و نسبت به تحولات سیاسی و خشونت پلیس اعتراض کردند.
همزمان در مدارس و دانشگاههای گرجستان و برخی شهرها مانند سامگرلو، گوری، کوتایسی و باتومی اعتصابات گستردهای برگزار شد.
زوراب جاپریدزه، رهبر ائتلاف برای تغییر که صبح دوشنبه در تفلیس بازداشت شده بود، ساعت ۱۳:۳۰ به وقت محلی آزاد شد.
وضعیت بازداشتشدگان
طبق اعلام وزارت بهداشت گرجستان، در ۲۴ ساعت گذشته ۳۷ نفر شامل ۲۴ معترض و ۱۲ پلیس در اعتراضات گرجستان مجروح شدهاند.
زورابیشویلی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که اکثر بازداشتشدگان «دچار جراحات شدید در سر و صورت» هستند.
او گفت که این افراد «در بازداشتگاههای پرجمعیت هدف ضرب و جرح قرار گرفتهاند».
رییسجمهوری گرجستان شنبه ۱۰ آذر ضمن اعلام همبستگی با معترضان گفته بود دولت و پارلمان این کشور مشروعیت ندارند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دهها نفر از جمله خبرنگاران حاضر در محل در جریان سرکوب این اعتراضات مجروح شدهاند.
وزارت کشور گرجستان اعلام کرد تاکنون ۲۲۴ نفر به اتهام «اخلال جزیی» و «عدم تبعیت از دستورات قانونی» بازداشت شدهاند.
از هفتم آذر تاکنون ۱۱۳ مامور پلیس نیز در جریان اعتراضات مجروح شدهاند.
انجمن وکلای جوان گرجستان در بیانیهای اعلام کرد وزارت کشور به جای حفظ نظم و قانون، «حقوق بشر را نقض کرده» است.
این انجمن به استفاده از روشهایی مانند محاصره معترضان، جلوگیری از فعالیت خبرنگاران و اعمال خشونت اشاره کرد.
پیشتر زورابیشویلی در یک نطق تلویزیونی اعتراضات مردم را علیه تصمیم دولت این کشور برای تعلیق مذاکرات پیوستن به اتحادیه اروپا، «جنبش مقاومت» خوانده و گفته بود: «تا رسیدن به اهداف گرجستان، یعنی بازگشت به مسیر اروپا و برگزاری انتخابات جدید، متحد خواهیم ماند.»
دور جدید اعتراضات
اعتراضات در گرجستان همچنان ادامه دارد و فشارهای داخلی و بینالمللی بر دولت این کشور افزایش یافته است.
این موج اعتراضات پس از آن آغاز شد که ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر گرجستان، اعلام کرد روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۲۸ به تعویق خواهد افتاد.
این تصمیم خشم بسیاری از شهروندان گرجستان را برانگیخت و به تجمعاتی در کل کشور انجامید.
حزب حاکم «رویای گرجستان» که در انتخابات ماه اکتبر اعلام پیروزی کرد، به عقبگرد دموکراتیک و نزدیکتر کردن گرجستان به روسیه متهم شده است.
این انتخابات با اعتراضات گسترده داخلی و نظارت انتقادی بینالمللی روبهرو شد.
معاون راهبردی دولت جمهوری اسلامی اعلام کرد سیاست فشار حداکثری در برابر حکومت ایران جواب نخواهد داد و دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، باید به دنبال توافقی باشد که به هر دو طرف سود برساند.
محمدجواد ظریف در مقالهای که دوشنبه ۱۲ آذر در مجله فارِن اِفِرز منتشر شد، تاکید کرد غرب باید به جای افزایش فشار بر تهران، دستیابی به راهحلهای برد-برد را در دستور کار قرار دهد.
او توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران موسوم به برجام را «نمونهای منحصر به فرد» خواند و افزود غرب باید برای احیای آن گام بردارد.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از برجام خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه آتی ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران اتخاد خواهد کرد.
ظریف در ادامه مطلب خود در فارن افرز، خواستار اقدامات «ملموس و عملی» غرب در مسیر احیای برجام شد و گفت که «اقدامات سیاسی، قانونی و سرمایهگذاریهای متقابل و سودمند» میتواند زمینه را برای «بهرهمندی اقتصادی جمهوری اسلامی از این توافق» فراهم کند.
معاون راهبردی دولت مسعود پزشکیان افزود ترامپ و متحدان اروپایی واشینگتن باید خود را در خصوص «پیشرفت مستمر» برنامه هستهای جمهوری اسلامی ملامت کنند زیرا پس از خروج ترامپ از برجام، «تعداد سانتریفیوژها در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته» و سطح غنیسازی اورانیوم با جهشی قابل توجه از ۳.۵ درصد به بیش از ۶۰ درصد رسیده است.
خبرگزاری رویترز ۹ آذر گزارش داد مذاکرات ژنو میان جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در خصوص برخی مسائل مورد مناقشه، از جمله برنامه هستهای حکومت ایران، با «پیشرفت اندکی» همراه بوده است.
نشست ژنو پس از آن برگزار شد که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اول آذر به پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان، قطعنامهای علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی به تصویب رساند.
انتقاد از پیمان ابراهیم
ظریف در مقاله خود با انتقاد از تلاشها برای عادیسازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عربی در قالب «پیمان ابراهیم»، گفت چنین راهبردهایی که جمهوری اسلامی و کشورهای عربی را در مقابل هم قرار میدهند، تاکنون «بیاثر» بوده و در آینده نیز راه به جایی نخواهند برد.
او افزود غرب باید رویکردی «سازندهتر» در این زمینه در پیش گیرد، «ایران را بهعنوان بخشی جداییناپذیر از ثبات منطقهای بپذیرد»، و «به دنبال راهحلهای مبتنی بر همکاری برای چالشهای مشترک باشد».
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۱ مهر ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
حزب «اجتماع ملی» فرانسه، به میشل بارنیه، نخستوزیر این کشور هشدار داد اگر تا دوشنبه به خواستههای این حزب در ارتباط با بودجه تن ندهد، ممکن است از طرح رای عدم اعتماد علیه دولت حمایت کند. این اقدام میتواند به سقوط دولت فعلی منجر شود.
جردن باردلا، رییس حزب راست افراطی «اجتماع ملی» (RN)، اعلام کرد که این حزب به احتمال زیاد از طرح رای عدم اعتماد علیه دولت حمایت خواهد کرد؛ مگر این که یک «معجزه دقیقه آخری» رخ دهد.
هفته گذشته، بارنیه برنامه افزایش مالیات بر برق را لغو کرد اما حزب اجتماع ملی اصرار دارد که حقوق بازنشستگی باید متناسب با نرخ تورم افزایش یابد. در مقابل، بارنیه برای صرفهجویی، پیشنهاد کرده است افزایش حقوق برخی بازنشستگان کمتر از نرخ تورم باشد.
به گزارش رویترز، حزب اجتماع ملی با کاهش برنامهریزیشده بازپرداخت هزینه داروها نیز مخالف و از احتمال افزایش مالیات بر گاز ناراضی است. این حزب همچنین به دنبال کاهش سهم فرانسه در بودجه اتحادیه اروپاست.
این اختلافات ممکن است تا ۱۲ آذر به اوج خود برسد زیرا احتمال دارد بارنیه برای تصویب لایحه تامین مالی امنیت اجتماعی از اختیارات ویژه قانون اساسی استفاده کند.
در صورتی که بارنیه از این اختیارات استفاده کند، به احتمال زیاد با رای عدم اعتماد از سوی جناح چپ نیز مواجه خواهد شد.
مود برژئون، سخنگوی دولت فرانسه، در مصاحبهای با شبکه تلویزیونی سینیوز (CNews) گفت که دولت همچنان «آماده گفتوگو» است و افزود: «منافع کشور ایجاب میکند فرانسه بودجهای داشته باشد تا از بحران مالی و اقتصادی جلوگیری شود.»
برژئون در ادامه گفت: «من بسیار نگران هستم که در روزها و ماههای آینده چه اتفاقی خواهد افتاد .... چه کسی در شرایطی اینچنین نامطمئن به فرانسه میآید تا کسبوکار یا کارخانهای تاسیس کند؟»
پیر موسکوویچی، رییس اداره حسابرسی عمومی فرانسه نیز هشدار داده است که شرایط مالی کشور «خطرناک» است و مسدود شدن بودجه در پارلمان میتواند وضعیت مالی و اقتصادی فرانسه را وخیمتر کند.
خبرگزاری رویترز دوشنبه ۱۲ آذر به نقل از دو منبع در ارتش سوریه گزارش داد نیروهای مورد حمایت جمهوری اسلامی شبانه از خاک عراق وارد سوریه شدند. هدف از این اقدام، تقویت مواضع ارتش سوریه در برابر نیروهای مخالف بشار اسد در شمال این کشور عنوان شده است.
به گزارش رویترز، دهها تن از نیروهای حشد شعبی، از گروههای نیابتی حکومت ایران، با عبور از «یک مسیر نظامی» در نزدیکی گذرگاه ابوکمال به سوریه رسیدند.
یک منبع ارشد در ارتش سوریه در همین رابطه گفت: «این نیروهای تازهنفس برای کمک به همرزمان ما در خطوط مقدم شمال [سوریه] اعزام شدهاند.»
او افزود در میان نیروهای اعزامی از عراق به سوریه، اعضای کتائب حزبالله و فاطمیون دیده میشوند.
نیروهای مخالف اسد در روزهای گذشته با پیشروی در شمال سوریه، کنترل مناطق متعددی در حلب و ادلب را به دست گرفتند.
تحولات سوریه و تضعیف نفود منطقهای جمهوری اسلامی
اندیشکده شورای روابط خارجی در آمریکا، در مطلبی، عملیات اخیر مخالفان اسد را «غافلگیرکننده» خواند و نوشت این رویداد میتواند به معنای تضعیف هر چه بیشتر نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه باشد.
این اندیشکده افزود اسرائیل در ماههای اخیر به «محور مقاومت» حکومت ایران در منطقه، بهویژه حزبالله لبنان، آسیبهای قابل توجهی وارد کرده و مخالفان در سوریه با استفاده از این شرایط، عملیات خود را کلید زدند زیرا با «یک حزبالله بهشدت تضعیفشده و روسیهای که درگیر جنگ در اوکراین است»، دفاع از رژیم اسد دشوارتر از قبل به نظر میرسد.
بر اساس این مقاله، حزبالله و روسیه هر دو بهصورت گسترده در سوریه سرمایهگذاری کردهاند و به همین دلیل، در مناقشه کنونی نیز وارد خواهند شد اما: «نکته حائز اهمیت این است که قوای نظامی آنها در مقایسه با شمار نیروهای موجود برای سرکوب مخالفان اسد در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ تحلیل رفته است.»
جنگ داخلی سوریه که با تظاهرات مسالمتآمیز مردم این کشور علیه حکومت اسد در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، بیش از ۵۰۰ هزار کشته و میلیونها آواره بر جای گذاشته است.
ورود داعش از یک سو و نیروهای حامی حکومت اسد، نظیر سپاه پاسداران و حزبالله از سوی دیگر به مناقشه سوریه، علاوه بر تلفات جانی، اقتصاد این کشور را به ویرانی کشاند و زیرساختهای آن را به شکل گستردهای تخریب کرد.
شورای روابط خارجی در آمریکا یادآور شد که سوریه در زمینه حمایت جمهوری اسلامی از حزبالله، نقشی «حیاتی» ایفا میکند و به همین دلیل، حکومت ایران حضور گستردهای در این کشور دارد که از آن جمله میتوان به دهها پایگاه نظامی و سایر تاسیسات اشاره کرد.
به گفته این اندیشکده، سوریه برای جمهوری اسلامی «مجرایی برای انتقال تسلیحات، مکانی برای تولید سلاح و یک پایگاه فرماندهی برای فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» به شمار میرود که از طریق آن، هماهنگیهای لازم با حزبالله صورت میگیرد.
اندیشکده شورای روابط خارجی همچنین نوشت موضع راهبردی جمهوری اسلامی در منطقه با توجه به تحولات ماههای اخیر، رو به وخامت گذارده بود و ظهور مجدد مخالفان اسد در سوریه، قدرت منطقهای حکومت ایران را بیش از پیش به مخاطره میاندازد.
رسانهها در ایران هشتم آذر گزارش دادند کیومرث پورهاشمی، مشهور به «حاج هاشم»، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران، در جریان حملات مخالفان اسد در حلب کشته شد.
روزنامه کیهان که تحت مدیریت نماینده علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی اداره میشود، ۱۰ آذر نوشت هدف اصلی «جنگ جدید» در سوریه که از هفته گذشته آغاز شد، جمهوری اسلامی است و تاکنون «شماری ایرانی» در این درگیریها کشته شدهاند.
آیا مخالفان اسد قادر به تثبیت مواضع خود هستند؟
اندیشکده شورای روابط خارجی نوشت عملیات نظامی اخیر در سوریه از سوی گروههای «افراطگرا» انجام میشود که در راس آنها هیات تحریر شام قرار دارد. بخش دیگری از مخالفان مسلح اسد را نیز کُردها و نیروهای مورد حمایت ترکیه تشکیل میدهند.
به گفته این اندیشکده، هر چند مخالفان اسد کنترل حلب را به دست گرفتند و به پیشروی خود به سوی حماه ادامه میدهند اما هنوز نمیتوان درباره آینده این عملیات و سرنوشت حکومت اسد بهصورت قطعی اظهار نظر کرد: «باید در این زمینه محتاط بود.»
این اندیشکده در مطلب خود افزود: «این که آیا گروههای شورشی میتوانند دستاوردهای خود را تثبیت کنند یا خیر، بستگی به واکنش رژیم [اسد]، روسها، حزبالله و سایر گروههایی دارد که ایران ممکن است برای کمک به اسد اعزام کند.»
هر چند گزارشهایی درباره حملات نیروی هوایی روسیه به مواضع مخالفان در سوریه منتشر شده است اما هنوز مشخص نیست آیا اسد و متحدانش میتوانند دفاع قابل توجهی را در برابر این گروهها سازماندهی کنند یا خیر.
موضع روسیه در قبال درگیریهای سوریه چه خواهد بود؟
اندیشکده شورای روابط خارجی در ادامه مطلب خود نوشت که در مقطع کنونی، نیروهای وابسته به حکومت اسد نمیتوانند یا نمیخواهند در برابر مخالفان بایستند و حزبالله نیز بر خلاف گذشته، قادر به بسیج اعضای خود برای کمک به اسد نیست.
این شرایط باعث شده است روسها در سوریه با شرایط دشواری روبهرو شوند.
این اندیشکده اضافه کرد: «شکی نیست که مسکو میخواهد از مواضع خود در سوریه دفاع کند اما هنوز مشخص نیست که آیا این رویکرد شامل دفاع از اسد نیز میشود یا خیر.»
