رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیش از سفر به ایران اعلام کرد فضای مانور هستهای برای تهران، تنگتر میشود. او با تاکید بر عدم نظارت کافی بر بخشهای حساس مانند تولید سانتریفیوژها، دستیابی به نتیجه در زمینه نظارت بر فعالیتهای نامشخص تهران را ضروری اعلام کرد.
به گزارش رویترز، گروسی در آستانه سفر به ایران از مقامات جمهوری اسلامی خواست تا برای حل مشکلات طولانیمدت با آژانس، همکاری بیشتری نشان دهند.
او روز سهشنبه در حاشیه اجلاس کاپ۲۹ در باکو گفت: «از این که بتوانم به جامعه جهانی بگویم دقیقا چه اتفاقی در ایران رخ میدهد، فاصله دارم. در وضعیت بسیار دشواری قرار دارم. به نوعی، ایران باید ما را یاری کند تا بتوانیم به آنها کمک کنیم.»
گروسی با تاکید بر این که برنامه هستهای جمهوری اسلامی در حال رشد است، گفت: «من فکر میکنم فضای مانور هستهای برای تهران تنگتر میشود. ما اکنون در مناطق حساس مانند تولید سانتریفیوژ و سایر موارد، امکان نظارت نداریم.»
برنامه سفر به ایران
آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز یکشنبه در اطلاعیهای اعلام کرد مدیرکل این نهاد به منظور دیدار با مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران به تهران سفر خواهد کرد و درباره تمام جنبههای مربوط به بیانیه مشترک توافق شده با ایران در ماه مارس سال ۲۰۲۳ بحثهای فنی خواهد داشت.
او شامگاه چهارشنبه ۲۳ آبان برای مذاکرات مهم درباره برنامه هستهای ایران وارد تهران خواهد شد.
این اولین سفر گروسی به تهران در دوران ریاستجمهوری مسعود پزشکیان، رییسدولت چهاردهم و پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکاست.
قرار است گروسی در این سفر دو روزه با پزشکیان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی در تهران دیدار کند.
نگرانیها از ادامه غنیسازی اورانیوم
گروسی ماههاست که برای پیشرفت در مسائل مربوط به برنامه هستهای جمهوری اسلامی، از جمله درخواست برای افزایش همکاری در زمینه نظارت بر تاسیسات هستهای و توضیح آثار اورانیوم کشفشده در سایتهای اعلامنشده، تلاش کرده است.
پس از خروج ترامپ از توافق هستهای موسوم به برجام در سال ۲۰۱۸ و بازگرداندن تحریمها، جمهوری اسلامی غنیسازی اورانیوم را به سطوح بالاتری رسانده است؛ اکنون غنیسازی اورانیوم تا سطح ۶۰ درصد در جریان است که نزدیک به سطح ۹۰ درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای است.
بر اساس گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جمهوری اسلامی اکنون به میزان کافی اورانیوم غنیشده با خلوص بالا برای ساخت حدود چهار بمب هستهای در صورت تکمیل فرایند غنیسازی بیشتر، دارد.
دیدار در سایه انتخاب ترامپ
سفر گروسی به تهران پس از انتخاب ترامپ در آمریکا انجام میشود که حامی سیاست فشار حداکثری بر تهران است.
رییسجمهوری منتخب آمریکا در دوره پیشین ریاست جمهوری خود از توافق بینالمللی برجام خارج شد. توافقی که قرار بود فعالیتهای اتمی ایران را در ازای لغو برخی تحریمهای بینالمللی محدود کند.
نگاهی به گزینههای احتمالی ترامپ برای تشکیل کابینه جدید دولت آمریکا نشان میدهد که در آینده نزدیک، مساله هستهای ایران دوباره به یکی از مهمترین سوژههای سیاست خارجی آمریکا بدل خواهد شد.
مارکو روبیو که این روزها از او به عنوان وزیر امور خارجه احتمالی دولت ترامپ یاد میشود یکی از سیاستمداران آمریکایی است که در یک دهه گذشته بر مسائل مربوط به جمهوری اسلامی در سیاست خارجی آمریکا تمرکز کرده و از منتقدان سرسخت برجام و نحوه تعامل باراک اوباما، رییسجمهوری پیشین و جو بایدن، رییس جمهوری فعلی این کشور با تهران بوده است.
هر چند تهران همواره اتهامات درباره تلاش برای ساخت سلاح هستهای را رد کرده و اعلام کرده که برنامه هستهایاش برای مصارف غیرنظامی است اما در ماههای اخیر و با اوج گرفتن تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، زمزمههایی از تغییر احتمالی دکترین هستهای حکومت ایران در رسانهها مطرح شده است.
۱۸ مهر امسال، ۳۹ نماینده مجلس در نامهای به شورای عالی امنیت ملی خواستار تغییر دکترین دفاعی شدند و یک نماینده هم به صراحت خواستار ساخت سلاح هستهای شد.
پیش از این و در اردیبهشت سال جاری کمال خرازی، مشاور امور بینالملل رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرد «در صورت تهدیدات دشمن»، تهران چارهای جز «تغییر دکترین هستهای خود» نخواهد داشت.
بر اساس مصوبه تازه هیات وزیران، به منظور افزایش درآمد دولت از گازبها، وزارت نفت موظف شده تعرفهگذاری مصرف گاز در بخش خانگی را به گونهای بهروز کند که مشترکان بیشتری در گروه اشتراکهای پرمصرف قرار بگیرند که باید برای مصرف اضافه، مبلغ بیشتری پرداخت کنند.
بر اساس بند «۲» ماده «۱۰» مصوبه ۲۰ آبان ۱۴۰۳ هیات وزیران، وزارت نفت مکلف شده است نظام تعرفهگذاری گازبها در بخش خانگی را، طوری طراحی کند که گازبهای پنج درصد از این بخش، به قیمت بالاترین تعرفه فروش گاز محاسبه و از مشترکین اخذ شود.
نظام تعرفهگذاری پلکانی پس از اجرای قانون هدفمندی یارانهها در دولت محمود احمدینژاد آغاز شد. در آن زمان هدف این شیوه تعرفهگذاری افزایش صرفهجویی مشترکان عنوان شد.
اما اکنون دولت با این مصوبه، وزارت نفت را مکلف کرده طوری نظام تعرفهگذاری را تغییر دهد، که دولت بتواند از درصدی از مشترکان، بالاترین نرخ را دریافت کند.
تعرفهبندی گاز بر اساس سه فاکتور تاثیرگذار «مقدار مصرف»، «زمان مصرف» و «اقلیم» انجام میشود.
در ماهههای گرم سال که از اول اردیبهشت تا ۱۵ آبانماه در نظر گرفته میشود، میزان مصرف پایه در تمامی اقلیمهای کشور برابر در نظر گرفته میشود. اما در ماههای سرد که از ۱۶ آبان تا ۳۱ فروردین است، تعرفه گاز بر اساس میزان مصرف در اقلیمهای مختلف کشور، متفاوت است.
اقلیم
براساس نظام تعرفهبندی فعلی، کشور به پنج اقلیم تقسیم شده است. مبنای این تصمیمگیری درجه حرارت متفاوت در مناطق ایران است. ۱۵ درصد مشترکین در اقلیم اول، ۲۸ درصد در اقلیم دوم، ۵۰ درصد در اقلیم سوم، چهار درصد در اقلیم چهارم و سه درصد در اقلیم پنجم قرار دارند.
اقلیم یک سردترین و اقلیم پنج، گرمترین اقلیمهای کشور هستند. برای نمونه، شهرهایی مثل تبریز، ارومیه و همدان در اقلیم اول طبقه بندی شدهاند و مناطقی مثل اهواز و ماهشهر، در اقلیم پنجم قرار گرفتند. در این تقسیمبندی تهران در اقلیم سوم قرار گرفته است.
مشترکی که در اقلیم اول (مناطق سردسیر) تا ۸۰۰ مترمکعب مصرف کند، در پله ششم و گروه مصرف متوسط قرار میگیرد. اما همین ۸۰۰ مترمکعب در در اقلیم پنجم (گرمسیر) در پله نهم و مشترکان پرمصرف قرار خواهد گرفت.
پلههای مصرف
طبق آخرین شیوهنامهای که شرکت ملی گاز ایران اعلام کرده است، تعرفه مشترکان گاز خانگی در ۱۲ پله و و پنج اقلیم محاسبه میشود. پلههای یک تا سه مشترکان کم مصرف هستند که گازبهای آنها برای هر مترمکعب به ترتیب: ۴۱۴، ۶۹۰ و ۹۶۶ ریال است؛ پلههای چهار تا شش، مشترکان با مصرف متوسط هستند که گازبهای آنها برای هر مترمکعب به ترتیب: ۱۷۵۸، ۲۴۶۱ و ۳۴۴۶ ریال مقرر شده است؛ گروه بعدی مشترکان پرمصرف هستند که در پلههای هفتم تا دهم قرار دارند و تعرفه گاز آنها برای هر مترمکعب به ترتیب: ۵۵۶۷، ۷۷۹۳، ۱۰۹۱۱، ۱۵۲۷۵ ریال تعیین شده است؛ در نهایت دو پله یازدهم و دوازدهم، طبق این شیوه قیمتگذاری مشترکان بسیار پرمصرف تشخیص داده شده که گاز بهای آنها ۵۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰ ریال معین شده است.
طراحی تعرفه
بالاترین سقف تعرفه طبق آخرین اعلام شرکت ملی گاز شش هزار تومان است، حالا هیات وزیران دولت مسعود پزشکیان وزارت نفت را مکلف کرده است طوری نظام تعرفهبندی را طراحی کند (تغییر دهد)، که دولت بتواند از پنج درصد مصرف این بخش، حداکثر گازبها را دریافت کند. اقدامی که در نوع خود کم سابقه است.
در ادامه دولت در بندهای «۳» و «۴» ماده «۱۰» همین مصوبه، وزارت نفت را مکلف کرده است تعرفه مشترکین تجاری را هر شش ماه، معادل ۱۰ درصد میانگین بالاترین تعرفه داخلی شش ماه قبل افزایش دهد و گازبهای گلخانهها را به همین ترتیب معادل ۵ درصد افزایش دهد. این افزایش قیمتها نیز در نهایت روی قیمت مصرف کننده اعمال خواهد شد.
شهروندان در ایران که مالک ذخایر غنی گاز در جهان است، از یک سو به دلیل نبود زیرساخت مناسبت، به دلیل ناتوانی جمهوری اسلامی در تامین گاز نیروگاهها، در سال ۱۴۰۳، مثل سالهای جنگ، باید جدول خاموشی را تحمل کنند و از طرف دیگر در آستانه فصل سرد، با این مصوبه، باید گازبهای بیشتری به دولت پرداخت کنند.
مایک والتز، نماینده جمهوریخواه فلوریدا در مجلس نمایندگان آمریکا که به گزارش رسانههای آمریکایی، از سوی دونالد ترامپ به عنوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید برگزیده شده، یکی دیگر از مقامات کلیدی دولت ترامپ خواهد بود که سابقهای طولانی از مواضع سختگیرانه علیه جمهوری اسلامی دارد.
مایکل جورج گلن والتز معروف به مایک والتز ۳۱ ژانویه ۱۹۷۴ در بوینتون بیچ در ایالت فلوریدا به دنیا آمده و سرهنگ بازنشسته نیروهای کلاه سبز و ویژه ارتش ایالات متحده است.
او که در سال ۲۰۱۸ بهعنوان نماینده فلوریدا به مجلس نمایندگان آمریکا راه یافت، سابقهای طولانی در محافل سیاسی واشینگتن دارد و در مجلس نمایندگان از جمله چهرههای مخالف سیاست خارجی بایدن در قبال جمهوری اسلامی بود.
طرفدار فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی
مایک والتز که مخالف توافق هستهای با قدرتهای جهانی موسوم به برجام است، بر این باور است که برجام با ارائه امتیازات مالی قابلتوجه به جمهوری اسلامی، نتوانست جاهطلبیهای هستهای بلندمدت تهران را متوقف کند.
او سال گذشته به ایران اینترنشنال گفت: «رژیم ایران معنای فشار، قدرت و هر نوع تهدید علیه قدرت و پول خود را میفهمد.ما نمیتوانیم دلجویی کنیم، امتیاز بدهیم و امیدوار باشیم که آنها بهتر عمل کنند.»
او همچون ترامپ خواستار توافق احتمالی جامعتر با جمهوری اسلامی است که علاوه بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی، شامل برنامه توسعه موشکهای بالستیک این کشور و حمایت تهران از تروریسم نیز باشد.
برای وادار کردن جمهوری اسلامی به چنین توافقی، او معتقد است که تحریمها، ابزار مهمی هستند و انزوای اقتصادی، همراه با بازدارندگی دیپلماتیک و نظامی، برای مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی ضروری است.
این عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان در مصاحبهای گفته تنها چیزی که رهبر جمهوری اسلامی را از بلندپروازیهای هستهای خود بازمیدارد «تهدید و استفاده بسیار معتبر از نیروی نظامی است».
او افزود: «هیچ کس خواهان جنگ نیست، هیچ کس خواهان درگیری نیست، اما این موضوع بازدارندگی است. و در این مرحله، با توجه به این که ایران فکر میکند به این هدف نزدیک است، این تنها چیزی است که او را متوقف خواهد کرد.»
والتز علاوه بر تمرکز بر رفتار خارجی جمهوری اسلامی، نگرانی خود را در مورد سیاست داخلی آن، به ویژه نقض حقوق بشر ابراز کرده است.
او سرکوب مخالفان سیاسی، محدودیتهای آزادی بیان و اجتماع و رفتار با اقلیتهای مذهبی و قومی را محکوم کرده و از حامیان طرحهایی مانند قانون مهسا برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و حمایت از مردم ایران نیز بوده است.
والتز همچنین با شاهزاده رضا پهلوی نیز دیدار داشته و او را «مدافع قوی دموکراسی» خوانده است.
مواضع درباره گروههای نیابتی
این عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، یکی از حامیان سیاست فشار بر گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه خاورمیانه مانند حزبالله در لبنان، حوثیها در یمن و گروههای شبهنظامی در عراق و سوریه است.
او برای مدتی طولانی تلاشهای اعضای دو حزب آمریکا در کنگره برای تحت فشار قرار دادن دولت بایدن به منظور معرفی مجدد حوثیها به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی را رهبری کرد.
او بارها نظراتش را درباره این گروهها ابراز کرده و به عنوان نمونه در واکنش به کشته شدن اسماعیل هنیه رییس پیشین دفتر سیاسی حماس نوشت: «هنیه در حالی که مردم از فقر رنج میبردند، میلیونها دلار از کالاهای قاچاق به غزه پول به دست آورد. حتی سپاه هم نتوانست از او محافظت کند.»
همچنین والتز معتقد است که جمهوری اسلامی حمایت از این گروهها به بیثباتی در خاورمیانه دامن میزند و از این نظر نیز تهدیدی برای منافع آمریکاست.
این نماینده جمهوریخواه بارها از اقدامات جمهوری اسلامی برای گسترش نفوذ خود در منطقه انتقاد کرده و همواره بر اهمیت حمایت از متحدان آمریکا در خاورمیانه، بهویژه اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس، تاکید کرده است.
او اتحاد آمریکا با این کشورها را برای حفظ ثبات در منطقه و سیاست بازدارندگی در برابر تهدیدات جمهوری اسلامی حیاتی میداند.
والتز همچنین از حضور قوی نظامی آمریکا در خاورمیانه برای بازدارندگی در برابر «تجاوزات جمهوری اسلامی» و اطمینان دادن به متحدان منطقهای آمریکا حمایت کرده است.
حتی قبل از جنگ در غزه، والتز در بهار سال گذشته گفت که ایالات متحده باید روشن کند که اسرائیل را از حمله به برنامه هستهای ایران باز نمیدارد و ایالات متحده باید به ایران «از طرق مختلف نشان دهد که تواناییهای نظامی ما به گونهای است که ما واقعا میتوانیم به برنامه آنها آسیب جدی وارد کنیم.»
او خواستار «انتقال معتبر نیروهای آمریکا به منطقه و فروش و دادن تجهیزات نظامی پیشرفته و فنی به اسرائیل» شده است.
والتز از این که اسرائیل خواستار چنین تسلیحاتی از آمریکا شد اما دولت بایدن آنها را ارائه نکرد، انتقاد کرده است.
منتقد سرسخت طالبان
والتز از مخالفان سرسخت حکومت طالبان در افغانستان است و از منتقدان خروج شتابزده آمریکا از افغانستان از سوی بایدن بود.
در اوت ۲۰۲۱ در پی سقوط دولت افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت، او خواهان استعفای زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه ایالات متحده در این کشور شده بود که توافقنامه دوحه با طالبان را امضا کرد.
در آن زمان، والتز در شبکه اجتماعی ایکس نوشته: «خلیلزاد نماینده ویژه ایالات متحده برای افغانستان باید استعفا دهد.»
او یادداشتهای خبرنگار لانگوار جورنال درباره خلیلزاد و نقش او در امضای توافقنامه دوحه را بازنشر کرده بود که در آن آمده بود خلیلزاد «در مورد پاکستان و اتحاد طالبان و القاعده به کنگره دروغ گفت.»
موضع سخت در برابر چین و کره شمالی
والتز خواستار موضع سرسختانهتر آمریکا در برابر چین و کره شمالی است و معتقد است که ارتش آمریکا برای مواجهه با بحرانهای احتمالی در شرق دور و اقیانوس آرام از آمادگی کافی برخوردار نیست.
والتز در ۲۷ تیر امسال در گردهمایی ملی جمهوریخواهان گفت: «در زمان جو بایدن، جهان در آشفتهترین وضع بوده است. ترامپ داعش را شکست داد، جمهوری اسلامی را ورشکسته کرد، چین را وادار کرد هزینه بدهد و جلوی روسیه را گرفت.»
این نماینده جمهوریخواه از ترامپ به دلیل فشار آوردن به متحدان آمریکا در ناتو برای صرف هزینههای دفاعی بیشتر تمجید کرده است، اما برخلاف رییسجمهوری منتخب، به ایالات متحده پیشنهاد خروج از این ائتلاف را نداده است.
او ماه گذشته گفت: «ببینید ما میتوانیم متحد و دوست باشیم و گفتوگوهای سختی داشته باشیم.»
شرکت توزیع برق تهران اعلام کرد قطع برق برنامهریزی شده و نوبتی در تمامی تهران از ساعت ۹ صبح سهشنبه آغاز شد. شهروندان میگویند با قطع برق که بر اساس گزارشها خارج از زمانبندی اعلام شده هم رخ داده، ارتباطات تلفنی، اینترنتی و حتی تردد خودروها در سطح شهر دچار اختلال شده است.
به گزارش رسانههای داخلی هر نوبت قطع برق برای دو ساعت برنامهریزی شده است اما شهروندان خبر میدهند جدول زمانبندی و جغرافیای اعلام شده خاموشیها در مواردی رعایت نشده و مشکلات ناشی از قطع برق را دوچندان کرده است.
تابستان سال جاری، خاموشی و قطع برق در ایران موجب اعتراض شهروندان شد اما در سالهای اخیر، این نخستین بار است که در پاییز و زمستان هم برق قطع میشود.
مشخص نیست مشکل کمبود برق تا چه زمانی تداوم خواهد یافت.
قطع برق در ایران، علاوه بر مشکلاتی که برای تامین گرما و روشنایی خانهها و مغازهها درست کرده، به مشکلات متعدد دیگری هم دامن زده است.
قطع برق بانکها، مدارس، پمپبنزینها و نانواییها
بر اساس اعلام مدیران شرکتهای توزیع برق در مناطق مختلف ایران، در ساعات اعلام شده، برق تمامی مراکز تجاری و خانگی، حتی پمپبنزینها، بانکها و ادارات، قطع میشود.
به این ترتیب در ساعات قطع برق، نانواییها نمیتوانند نان بپزند و نانی برای فروش ندارند، پمپبنزینها نمیتوانند به خودروها بنزین بدهند و در بانکها، سرویسی ارائه نمیشود.
مشخص نیست با دستکم دو ساعت قطع برق، ادارات که بدون دسترسی به کامپیوتر و شبکه اینترنت داخلی، قادر به خدماتدهی به مراجعان نیستند چگونه کار میکنند و مدارس به چه شیوهای آموزش را پیش میبرند.
در نانواییها، قطع برق در تابستان سال جاری موجب هدر رفت حجم بسیار زیادی خمیر شد. اکنون مشخص نیست با قطع برق بیش از ۹۰ هزار واحد نانوایی در کشور، چگونه مساله تامین نان در کشور مدیریت میشود.
سهشنبه ۲۲ آبان ویدیویی از یک نانوا در خیابان کرشته شهریار در شبکههای اجتماعی پخش شد که در اعتراض به قطع برق و ترشیدن خمیر مورد نیاز برای پخت نان، اقدام به ریختن خمیر ترشیده در وسط خیابان کرد.
قطع برق چراغهای راهنمایی و رانندگی
همزمان با قطع برق در سراسر کشور در ساعاتی که برق در مناطق مختلف قطع میشود، چراغهای راهنمایی و رانندگی هم از کار افتاده و عبور و مرور خودروها و عابران پیاده در تقاطعها دچار اختلال میشود.
تیمور حسینی، رییس پلیس راهور فراجا در واکنش به خاموشی چراغهای راهنمایی و رانندگی به خبرگزاری فارس گفت که خاموشی و قطع برق موضوع جدیدی نیست چون برق چراغ تقاطعها مستقل نیست و از شبکه اصلی تغذیه میکند.
به گفته حسینی، استقرار ماموران در تقاطعها در هنگام قطع برق هم چاره کار نیست چون: «ممکن است همان موقع که برق رفته و مامور در سر چهارراه مستقر شده، در همان محدوده تصادفی اعلام شود؛ مامور نه میتواند تقاطع را رها کند و نه اینکه به تصادف نرسد چرا که همان تصادف خودش میتواند گره ترافیکی ایجاد کند.»
ارتباطات و اینترنت قربانی قطع برق
به گزارش وبسایت فیلتربان، با آغاز خاموشیها در تهران، شبکه تلفن همراه در برخی مناطق همزمان با قطع برق از دسترس خارج شده و باتریهای اضطراری آنتنهای بیتیاس (BTS) که باید تا سه ساعت برق قطع شده را پشتیبانی کنند، نتوانستهاند برق آنتنها را تامین کنند.
آنتنهای بیتیاس تجهیزات مخابراتیای هستند که در شبکههای تلفن همراه برای ارسال و دریافت سیگنالهای بیسیم بین دستگاههای کاربر (مثل گوشیهای موبایل) و شبکه اصلی تلفن همراه استفاده میشوند.
فرافکنی دولتیها
در روزهای گذشته چهرههای دولتی، رسانههای وابسته به دولت و حامیان پزشکیان تلاش کردهاند اعمال خاموشیهای زمانبندی شده و سراسری را که یادآور سالهای دهه ۶۰ است، علاوه بر توجیه، ستایش کنند و آن را یکی از دستاوردهای دولت جدید بنامند.
محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی پزشکیان، مردم را مقصر ناترازیها و مازوتسوزی خوانده و گفته است شهروندان برای کمکردن خاموشیها باید چند درجه هوای خانه را کاهش دهند و گاز و برق کمتری مصرف کنند.
او همچنین بخشی از مشکل را «ارزانی شدید» و یارانه حاملهای انرژی دانسته است.
علی ربیعی، دستیار پزشکیان هم در حساب شبکه ایکس خود، با ستایش دستور رییسجمهوری، آن را «شجاعانه» توصیف کرد و شینا انصاری، معاون پزشکیان و رییس سازمان حفاظت محیط زیست، بدون اشاره به اعمال خاموشیها، از دستور توقف مازوتسوزی از سوی پزشکیان سپاسگزاری و ابراز امیدواری کرد تلاش دولت برای رفع ناترازی، در آینده به نتیجه برسد.
همزمان، افکار عمومی در نقد قطع سراسری برق، از آن به عنوان هدیه ۱۰۰ روز اول ریاستجمهوری پزشکیان به مردم یاد میکند.
۱۱ نیروگاه همچنان مازوت میسوزانند
روزنامه جمله در واکنش به خاموشیهای پیش آمده، تاکید کرد اگر قطع برق برای حفظ سلامتی مردم است قاعدتا بايد مازوتسوزی در تمامی کشور متوقف شود، نه اینکه ۱۱ نیروگاه همچنان با مازوت کار کنند و با قطع مازوت سه نیروگاه، کل کشور وارد خاموشی روزانه شود.
روزنامه شرق نیز در گزارشی نوشت از میان ۱۴۱ نیروگاه موجود در ایران، ۱۶ نیروگاه قابلیت استفاده از سوخت مازوت را دارند که از این تعداد، مخزن سوخت مازوت دو نیروگاه، یکی در تهران و دیگری در اصفهان، از چند سال قبل پلمب شده و بنا بر ادعای مسئولان، بههیچوجه مازوت نمیسوزانند.
به گفته شرق، سه نیروگاه دیگر یعنی شازند اراک، منتظر قائم البرز و شهید محمد منتظری اصفهان از ابتدای همین هفته ملزم شدهاند مصرف مازوت را متوقف کنند و با این اوصاف، ۱۱ نیروگاه دیگر همچنان در حال مصرف مازوت هستند.
این نیروگاهها در استانهای آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، خوزستان، سیستانوبلوچستان، قزوین، کرمان، کرمانشاه، مازندران، هرمزگان و همدان واقع شدهاند.
پزشکیان به دنبال رفع ناترازی برق
سخنگوی دولت چهاردهم در نشست مصبوعاتی هفتگی خود ضمن اشاره به این که پزشکیان به عنوان رییس دولت، شخصا پیگیر رفع ناترازی برق است، گفت: «در تلاشیم مازوتهایی با میزان آلایندگی کمتر برای نیروگاهها تامین کنیم.»
رضا سپهوند، عضو کمیسیون انرژی مجلس، روز یکشنبه ۲۰ آبان گفته بود: «اگر مازوتسوزی انجام نشود تنها راه موجود، قطع زمانبندی شده برق و گاز خانگی و صنعتی است. ما تجربه قطع برق صنعتی را در تابستان داشتیم که بخش صنعت و کشاورزی ضربه خورد و قطعیهای مکرر مشکلات زیادی هم برای بخش خانگی ایجاد کرد.»
پیشتر شرکتهای توزیع نیروی برق در چندین استان از جمله اردبیل، خراسان رضوی و کرمانشاه اعلام کردند قطع برق در سراسر این استانها از ساعت ۹ صبح روز یکشنبه ۲۰ آبان اعمال شده است.
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس از ناترازیها
مرکز پژوهشهای مجلس روز دوشنبه در گزارشی علت تصمیم دولت برای قطع برق را کاهش ذخایر گازوئیل و نفت کوره نیروگاهها و افزایش ناترازی گاز اعلام کرد.
بر اساس این گزارش، در سال ۱۴۰۱ میزان ناترازی گاز طبیعی در اوج مصرف به ۳۱۵ میلیون مترمکعب در روز رسید و اگرچه به واسطه افزایش دما در سال ۱۴۰۲ این عدد به حدود ۲۸۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت اما همچنان چالش ناترازی گاز طبیعی در کل سال بهویژه ماههای سرد وجود دارد.
از سوی دیگر با افزایش مصرف سوخت مایع در نیروگاههای حرارتی، ذخایر گازوئیل و نفتکوره نیروگاهها در شش ماهه اول ۱۴۰۳ نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش پیدا کرده است و افزایش ناترازی گاز و عدم امکان تامین سوخت مایع جایگزین، مدیریت شرایط فعلی را دشوارتر کرده است.
بر اساس این گزارش و با توجه به سطح کنونی تولید نفت خام، رسیدن به هدف تولید سه میلیون و ۷۵۰ هزار بشکه در روز، در بودجه سال ۱۴۰۴ با تردیدهای جدی همراه است.
علاوه بر آن، صادرات روزانه یک میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه نفت خام و میعانات گازی که سهم دولت از آن یک میلیون و ۲۵۰ هزار بشکه در روز تعیین شده نیز واقعگرایانه به نظر نمیرسد.
روز ۱۷ آبان اعلام شد که به دستور پزشکیان، مازوتسوزی در سه نیروگاه اراک، اصفهان و کرج متوقف میشود.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، وزارت نیرو مکلف شده است ناترازی انرژی را از طریق قطع برق و تعیین برنامه شفاف خاموشی برق و اطلاع قبلی آن به مردم، رفع کند.
زویکا هایموویچ، فرمانده سابق پدافند هوایی اسرائیل در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره آینده درگیریهای جمهوری اسلامی و اسرائیل هشدار داد و اعلام کرد گرچه احتمال توقف حملات متقابل در نهایت وجود دارد اما این چرخه خشونت میتواند ماهها و حتی سالها ادامه یابد.
این سرتیپ بازنشسته اسرائیل که بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ فرماندهی پدافند هوایی این کشور را بر عهده داشته، با استناد به تجربیات نظامی خود و بررسی تاریخچه درگیریهای دو کشور، تصویری نگرانکننده از آینده ترسیم کرد و گفت: «یک چیز کاملا مشخص است؛ دور بعدی درگیریها با موشکهای بیشتر و پیچیدگی بالاتری همراه خواهد بود.»
این فرمانده ارشد نظامی با اشاره به روند صعودی حملات موشکی هشدار داد: «شدت درگیریها مدام در حال افزایش است و هیچ نشانهای از کاهش تنش دیده نمیشود.»
هایموویچ با اشاره به آمار حملات اخیر گفت: «در حمله ۱۴ آوریل (۲۶ فرودین)، جمهوری اسلامی ۱۱۰ موشک بالستیک شلیک کرد اما در حمله اول اکتبر (۱۰ مهر)، این تعداد به حدود ۲۰۰ موشک یعنی تقریبا دو برابر افزایش یافت.»
این ژنرال بازنشسته که در سال ۲۰۱۸ فرماندهی رزمایش مشترک جونیپر کبرا بین نیروهای اسرائیلی و آمریکایی را بر عهده داشت، از این الگوی تصاعدی به عنوان «فرمولی مشخص» در استراتژی نظامی دو طرف یاد کرد.
جونیپر کبرا رزمایش مشترک دو سالانه ارتشهای اسرائیل و آمریکا است که سال ۲۰۱۸ بر دفاع در برابر حمله احتمالی جمهوری اسلامی متمرکز بود.
پاتریک کلاوسون، تحلیلگر ارشد موسسه واشینگتن، در گفتوگویی با ایراناینترنشنال، تحلیل تازهای از استراتژی نظامی ایران و اسرائیل ارائه کرد.
به گفته این کارشناس مسائل خاورمیانه، گرچه هیچ یک از طرفین به دنبال جنگ تمامعیار نیستند اما هر دو کشور مصمماند با نمایش قدرت نظامی، توان بازدارندگی خود را به رخ طرف مقابل بکشند.
در همین راستا، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی ۱۲ آبان با لحنی هشدارآمیز اعلام کرد: «دشمنان، چه رژیم صهیونیستی و چه ایالات متحده آمریکا، به طور قطع پاسخ کوبندهای به آنچه با ایران و ملت ایران و جبهه مقاومت میکنند، دریافت خواهند کرد.»
هایموویچ در بخش دیگری از این گفتوگو، با وجود پیشبینی تشدید درگیریها، چشماندازی از پایان احتمالی این بحران ارائه کرد.
او با اشاره به پیچیدگیهای موجود تصریح کرد: «این چرخه خشونت سرانجام در نقطهای متوقف خواهدشد اما پرسش اصلی این است که چه عاملی میتواند یکی از طرفین را وادار به عقبنشینی کند.»
هایموویچ با اشاره به راههای احتمالی برونرفت از بحران، گفت فشارهای بینالمللی میتواند یکی از عوامل موثر در توقف درگیریها باشد.
این فرمانده سابق پدافند هوایی اسرائیل، با اشاره به تاثیر تحولات سیاسی آمریکا بر منطقه گفت: «دوره انتقال قدرت به دونالد ترامپ در دو ماه آینده، مقطعی بسیار حساس برای هر دو کشور خواهد بود.»
هایموویچ افزود: «در این برهه زمانی، احتمال اتخاذ تصمیمات مهم از سوی طرفین بسیار کم است. این دوره برای یک طرف فوقالعاده حساس و برای طرف دیگر زمانی پرمخاطره برای تصمیمگیری خواهد بود.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یکشنبه ۲۰ آبان اعلام کرد در روزهای اخیر سه بار با ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، گفتوگوی تلفنی داشته است.
نخستوزیر اسرائیل در این باره تاکید کرد که او و ترامپ دیدگاه مشترکی درباره ایران دارند و خطر تهدیدهای ایران را به یک اندازه جدی میگیرند.
تحلیلگران معتقدند علاوه بر آمریکا، سایر بازیگران منطقهای نیز میتوانند بر روند و شدت درگیریهای مستقیم میان ایران و اسرائیل تاثیرگذار باشند.
در همین راستا، رهبران کشورهای عربی و اسلامی، دوشنبه ۲۱ آبان در نشستی در ریاض گرد هم آمدند تا درباره بحرانهای غزه و لبنان و نقش تهران و موضع دولت ترامپ گفتوگو کنند.
این نشست در شرایطی برگزار شد که عربستان سعودی پیش از حملات هفتم اکتبر در آستانه عادیسازی روابط با اسرائیل قرار داشت اما جنگ در غزه و درگیریهای لبنان، این روند را متوقف کرد و در مقابل، روابط ریاض و تهران رو به بهبود گذاشت.
در این نشست، ریاض از جامعه جهانی خواست اسرائیل را وادار کند حاکمیت ایران را محترم بشمارد و از حمله به خاک این کشور خودداری کند.
هایموویچ در ادامه این گفتوگو با اشاره به درگیریهای چندجانبه اسرائیل که بیش از یک سال است ادامه دارد، هشدار داد: «هر چه این وضعیت طولانیتر شود، پیچیدگیها بیشتر و امکان تنشزدایی دشوارتر میشود.»
این فرمانده سابق نیروی هوایی اسرائیل با تاکید بر نقش محوری ایران در منطقه گفت: «تمام مسیرها به جمهوری اسلامی ختم میشود. در غیر این صورت، اسرائیل چه دلیلی برای درگیری با حوثیهای یمن یا شبهنظامیان عراق دارد؟»
او در تشریح استراتژی منطقهای ایران افزود: «هدف اعلام شده ایران برای نابودی اسرائیل از طریق نفوذ در سوریه و عراق و ایجاد نیروهای نیابتی در مرزهای اسرائیل دنبال میشود.»
این ژنرال بازنشسته تاکید کرد گرچه رویارویی مستقیم میان دو کشور در درازمدت ادامه نخواهد یافت اما احتمال دارد اسرائیل از سایر جبهههای نبرد برای تمرکز بر تهران و برنامه هستهای آن استفاده کند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع جدید اسرائیل، در پی حملات هوایی ماه گذشته این کشور به سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی، در اظهاراتی بیسابقه درباره آسیبپذیری تاسیسات هستهای ایران سخن گفت.
به گزارش ایراناینترنشنال، کاتز با اشاره به توان نظامی اسرائیل تاکید کرد: «ایران امروز بیش از هر زمان دیگری در برابر حمله به تاسیسات هستهای خود آسیبپذیر است و این فرصتی برای دستیابی به مهمترین هدف ما یعنی خنثیسازی تهدید نابود کردن اسرائیل است.»
الیز استفانیک، گزینه دونالد ترامپ برای نمایندگی ایالات متحده در سازمان ملل، یکی از منتقدان جدی جمهوری اسلامی به شمار میرود. نگاهی به مواضع او در سالهای گذشته نشان میدهد او همواره از تشدید فشارها علیه حکومت ایران پشتیبانی کرده است.
حمایت از دستور ترامپ برای کشتن قاسم سلیمانی
حدود پنج سال پیش، استفانیک از دستور ترامپ برای کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، حمایت کرد و این «ماموریت موفق» را نمونهای از «دکترین اثبات شده صلح از طریق قدرت» دانست.
او در خصوص این رویداد گفت: «ایران هشدارهای متعددی دریافت کرده بود اما تصمیم گرفت تنشها را تشدید و نیروهای نظامی و دیپلماتهای آمریکایی را تهدید کند.»
استفانیک با انتقاد از نقش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران در تامین مالی گروههای نیابتی تهران در منطقه افزود: «دوران رهبری از پشت پرده با محمولههای پول به پایان رسیده است.»
سلیمانی ۱۳ دی ۱۳۹۸ در حمله پهپادی آمریکا به فرودگاه بغداد کشته شد.
درخواست برای برکناری جان کری به دلیل ارتباط با ظریف
محمدجواد ظریف وزیر پیشین امور خارجه ایران در آخرین ماههای دولت حسن روحانی اعلام کرد جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا، او را در جریان حملات اسرائیل به مواضع سپاه پاسداران در سوریه قرار میداده است.
ظریف در مصاحبهای جنجالی با انتقاد از بیاطلاعی خود از فعالیتهای نظامی جمهوری اسلامی گفت: «شما نمیتوانید بگویید چند نفر در سوریه کشته شدهاند؛ کری باید به من خبر بدهد که اسرائیل ۲۰۰ بار به شما حمله کرده است؟»
کری اظهارات ظریف را تکذیب کرد. با این حال، سخنان او بسیاری از جمهوریخواهان، از جمله استفانیک را برآشفت.
استفانیک اردیبهشتماه ۱۴۰۰ در واکنش به روابط کری و ظریف در شبکه ایکس نوشت: «این یک عمل جنایی است و جان کری باید فورا مورد تحقیق و پیگرد قانونی قرار گیرد.»
او تاکید کرد جو بایدن باید کری را از «هر سمت دولتی یا مشاورهای» برکنار کند.
کری در دولت بایدن بهعنوان نماینده ویژه رییسجمهوری ایالات متحده در امور اقلیم فعالیت میکرد.
موضع استفانیک در قبال شبکه نفوذ جمهوری اسلامی در آمریکا
استفانیک و تام کاتن، سناتور جمهوریخواه، در مردادماه در نامهای مشترک به کامالا هریس، از ارتباط فیلیپ گوردون، مشاور امنیت ملی هریس، با آرین طباطبایی، ابراز نگرانی کردند. نام طباطبایی پیشتر در در ارتباط با شبکه نفوذ جمهوری اسلامی در آمریکا مطرح شده بود.
آنها در نامه خود افزودند که فیلیپ گوردون مقالههایی را بهطور مشترک با خانم طباطبایی نوشته که در این مقالات، دیدگاههای جمهوری اسلامی تبلیغ شده است. استفانیک و کاتن درباره بررسی صلاحیت امنیتی فیلیپ گوردون و اطلاع کامالا هریس از این ارتباطات، سوال کردند.
بر اساس گزارش تحقیقی ایراناینترنشنال درباره ابعاد جنگ نرم تهران، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در اواخر سال ۱۳۹۲ حلقهای از تحلیلگران و محققان خارج کشور را تحت عنوان «طرح کارشناسان ایران» تشکیل داد و برای سالهای متمادی از این شبکه بهمنظور گسترش قدرت نرم حکومت ایران و افزایش نفود آن در صحنه بینالمللی استفاده کرده است.
بر اساس این گزارش، سه تن از دستیاران رابرت مالی، نماینده تعلیق شده رییسجمهوری ایالات متحده در امور ایران، از جمله آرین طباطبایی، رابطهای «نزدیک» و «نامتعارف» با حکومت ایران داشتند.
طباطبایی تا مدتی پیش رییس دفتر معاون وزیر دفاع آمریکا بود.
استفانیک با اشاره به فعالیتهای طباطبایی نوشت: «مشاور امنیت ملی کامالا هریس ارتباطات نگرانکنندهای با یک عامل شناخته شده ایرانی در وزارت دفاع دارد.»
استفانیک از «نفوذ حامیان رژیم ایران در سطوح بالای دولت» انتقاد کرده و خواستار پاسخگویی وزارت دفاع ایالات متحده در این رابطه شد.
استفانیک همچنین هشدار داد: «در صورت ارتقای هریس و کارکنانِ مدافعِ ایرانِ او، سیاست دولت بایدن-هریس در مماشات با ایران و رها کردن اسرائیل رو به وخامت میگذارد.»
درخواست برای تحقیق درباره گروه بینالمللی بحران
در فوریه ۲۰۲۴، الیز استفانیک به همراه جیم بنکس، نماینده مجلس آمریکا، نامهای به وزارت دادگستری ارسال کردند و خواستار تحقیق درباره گروه بینالمللی بحران به دلیل نقض احتمالی قانون ثبت نمایندگان خارجی (FARA) شدند.
این درخواست پس از گزارش ایران اینترنشنال مطرح شد که فاش کرد این سازمان، توافقی محرمانه با جمهوری اسلامی داشته است.
استفانیک بر ضرورت پاسخگویی نهادها به دلیل عدم ثبت توافقات رسمی با دولتهای خارجی، بهویژه دولتهایی که موضع خصمانه نسبت به آمریکا دارند، تاکید کرد.
انتقاد از بایدن پس از حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل
استفانیک در واکنش به اولین حمله مستقیم حکومت ایران به اسرائیل در فروردینماه، جو بایدن را بهشدت مورد انتقاد قرار داد.
او در این رابطه گفت: «ضعف فاجعهآمیز جو بایدن در عرصه جهانی و ناتوانی او در حمایت از اسرائیل، باارزشترین متحد ما، این جسارت را به ایران داد تا حملهای مستقیم علیه اسرائیل انجام دهد.»
استفانیک افزود بایدن پس از ورود به کاخ سفید، سیاست فشار حداکثری ترامپ را کنار گذاشت، تحریمهای بینالمللی موشکی و پهپادی علیه جمهوری اسلامی را تمدید نکرد و به تهران این قدرت را داد که اسرائیل را در عملیاتی گسترده هدف قرار دهد.
او در واکنش به حمله مهرماه جمهوری اسلامی به اسرائیل نیز مجددا سیاست خارجی بایدن و هریس را مقصر این رویداد معرفی کرد.
استفانیک خواستار بازگشت به سیاست «صلح از طریق قدرت» در برابر حکومت ایران شد و تاکید کرد حملات حکومت ایران به اسرائیل «هرگز» در دوران زمامداری ترامپ رخ نمیدادند.
مخالفت با کاهش تحریمهای جمهوری اسلامی
در کارنامه استفانیک در مجلس نمایندگان آمریکا مخالفت سرسختانه با سیاست بایدن در قبال جمهوری اسلامی دیده میشود.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را به شدت تحت تاثیر قرار داد.
با این حال از زمان روی کار آمدن بایدن و پایان یافتن سیاست فشار حداکثری، درآمدهای نفتی ایران رشد قابل ملاحظهای داشته است.
استفانیک با انتقاد از این سیاست بایدن تاکید کرد: «هیچ بهانهای برای کاهش تحریمها علیه ایران وجود ندارد.»
او همچنین تصمیم دولت بایدن برای پرداخت شش میلیارد دلار به تهران در چارچوب توافق تبادل زندانیان را به باد انتقاد گرفت و گفت دادن «باج» به «بزرگترین حامی حکومتی تروریسم در جهان» توجیهپذیر نیست.
مبادله پنج زندانی ایرانی در برابر پنج زندانی آمریکایی در شهریورماه ۱۴۰۲ انجام پذیرفت و در ازای آن شش میلیارد دلار از پولهای مسدود شده ایران در کره جنوبی به قطر منتقل شد.
انتقاد تند از «مماشات دولت بایدن-هریس» با جمهوری اسلامی
استفانیک به طور علنی از رویکرد دولت بایدن-هریس نسبت به ایران انتقاد کرده است. در سپتامبر ۲۰۲۴، او به همراه سناتور تام کاتن، نامهای به جو بایدن فرستاد و او را به دلیل «جسارت بخشیدن به ایران و فراهم کردن شرایط برای پیشرفت چشمگیر ظرفیت هستهای رژیم تهران بدون ترس از مجازات» محکوم کرد.
آنها در این نامه استدلال کردند تلاشهای دولت بایدن برای بازگشت به برجام و کاهش برخی تحریمها به جمهوری اسلامی اجازه داده تا ذخایر اورانیوم غنیشده خود را افزایش داده و زمان گریز هستهای را کاهش دهد.
درخواست شفافیت درباره دخالتهای جمهوری اسلامی در انتخابات آمریکا
استفانیک همچنین از افبیآی خواسته تا درباره تلاشهای جمهوری اسلامی برای دخالت در انتخابات آمریکا شفافسازی کند.
او در مقالهای برای وال استریت ژورنال در اکتبر ۲۰۲۴، از نحوه برخورد افبیآی با اطلاعات مربوط به تلاشهای ایران برای تأثیرگذاری در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ انتقاد کرد و گفت این نهاد، اطلاعات مهمی را از افکار عمومی پنهان کرده است.
تاکید بر بازگشت فشار حداکثری علیه تهران
استفانیک که در طول ماههای اخیر بارها از تلاش جمهوری اسلامی برای تاثیرگذاری بر انتخابات ریاستجمهوری آمریکا انتقاد کرده بود، پس از پیروزی ترامپ خواستار مقابله جدی با اقدامات بیثباتکننده تهران شد.
استفانیک ۲۰ آبان در ایکس نوشت: «ایالات متحده آماده است تا به کارزار فشار حداکثری رییسجمهور ترامپ علیه ایران بازگردد.»
او رویکرد دولت بایدن را موجب جسور شدن «دشمنان» آمریکا دانست و تاکید کرد پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، سیاست «صلح از طریق قدرت» مجددا در دستور کار قرار خواهد گرفت.