پوتین پنجشنبه ۱۷ آبان در سخنرانی در پنلی در شهر سوچی در غرب روسیه پیروزی دونالد ترامپ را در انتخابات ریاستجمهوری تبریک گفت. او ترامپ را فردی «شجاع» توصیف کرد و گفت واکنش ترامپ هنگامی که در جریان کارزار انتخاباتی خود هدف تیراندازی قرار گرفت، او را تحت تاثیر قرار داده است.
برخی رسانهها گزارش دادهاند که برایان هوک، نماینده آمریکا در امور ایران در دولت پیشین دونالد ترامپ، نقشی قابل توجه در روند تشکیل کابینه آتی رییسجمهوری منتخب ایالات متحده ایفا خواهد کرد. ناظران معتقدند این موضوع میتواند بیانگر رویکرد سختگیرانه ترامپ در قبال تهران باشد.
شبکه سیانان به نقل از سه منبع آگاه خبر داد انتظار میرود هوک رهبری تیم انتقالی ترامپ را در وزارت امور خارجه آمریکا بر عهده بگیرد.
پایگاه خبری پولیتیکو نوشت هوک با تکیه بر تجربیات خود در دولت اول ترامپ، «نظارت بر برنامههای وزارت امور خارجه» را در دولت آتی او نیز عهدهدار خواهد بود.
روزنامه گاردین هم گزارش داد مسئولیت دیپلماتهای آمریکایی در دوران انتقال قدرت، به هوک که به رویکرد سختگیرانهاش در قبال جمهوری اسلامی شهرت دارد، محول شده است.
او میکوشید حتی پس از خروج ترامپ از برجام، راهی برای حل برنامه هستهای جمهوری اسلامی بیابد اما در نهایت در سال ۲۰۲۰ از سمت خود بهعنوان نماینده آمریکا در امور ایران کنارهگیری کرد، رویدادی که میتوان آن را شکست تلاشهای دیپلماتیک برای رسیدن به توافق با تهران برشمرد.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران، موسوم به برجام، خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را به شدت تحت تاثیر قرار داد.
در آن مقطع زمانی، ترامپ میکوشید تهران را تحت فشار به تسلیم وادارد و در همین راستا، هوک نقشی محوری در اعمال تحریمها علیه حکومت ایران داشت؛ این امر باعث شد بسیاری او را مسئول فروپاشی اقتصاد ایران و بحران مالی جمهوری اسلامی قلمداد کنند.
هوک پس از کنارهگیری از مقام خود، در مصاحبه با روزنامه نیویورک تایمز گفت: «گاهی مقصد مهم است و گاهی مسیر. در مورد استراتژی ما در قبال ایران، هر دو مهم هستند. ما خواهان یک توافق جدید با رژیم [ایران] هستیم. اما در همین حین، فشار ما فروپاشی مالی آنها را در پی داشته است.»
او همچنین رویکرد دولت ترامپ در برابر جمهوری اسلامی را یک «موفقیت» ارزیابی کرد و افزود: «تقریبا با هر معیاری، رژیم و نیروهای تروریستی وابسته به آن ضعیفتر از سه سال و نیم گذشته هستند. با توافق یا بدون توافق، ما [در برابر ایران] بسیار موفق بودهایم.»
اما در مقطع کنونی که شبهنظامیان تحت حمایت تهران در سراسر منطقه به فناوریهای پیشرفته مجهز شدهاند، نیروهای آمریکایی را تهدید میکنند، با اسرائیل در نبرد هستند و کشتیرانی بینالمللی را هدف قرار میدهند، موفقیت مد نظر هوک چندان آشکار به نظر نمیرسد.
تاکنون بسیاری از بازگشت ترامپ به کاخ سفید ابراز خرسندی کردهاند، اما مقامهای حکومت ایران در واکنش به پیروزی نامزد جمهوریخواهان در انتخابات، رویکردی محتاطانه را در پیش گرفتهاند، زیرا میدانند روی کار آمدن دولتی با مواضع سختگیرانه در واشینگتن، عواقبی گسترده برای تهران به همراه خواهد داشت.
جاناتان شانزر، معاون ارشد تحقیقات در بنیاد دفاع از دموکراسیها، تاکید کرد قدرت گرفتن مجدد ترامپ در عرصه سیاسی ایالات متحده تنها حامل یک پیام برای حکومت ایران خواهد بود: «فشار حداکثری.»
علاوه بر اعمال تحریمهای سنگین و خروج از برجام، ترامپ در اقدامی جسورانه، فرمان هدف قرار دادن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، را صادر کرد، کسی که مسئول کشتن تعدادی از نیروهای آمریکایی بود و در حملات زیادی در سراسر جهان دست داشت.
سلیمانی در دیماه ۱۳۹۸ در حمله پهپادی آمریکا به فرودگاه بغداد جان خود را از دست داد و از آن زمان تاکنون، مقامهای جمهوری اسلامی بارها بهصورت علنی از قصد خود برای هدف قرار دادن ترامپ و سایر مقامهای دولت پیشین ایالات متحده به دلیل دست داشتن در کشته شدن سلیمانی خبر دادهاند.
جیسون برادسکی، مدیر سیاستگذاری در سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، در مصاحبه با ایراناینترنشنال به حضور هوک در تیم انتقالی ترامپ پرداخت و بر اهمیت «نیروی انسانی» در تعیین سیاستهای دولت آتی آمریکا تاکید کرد.
او گفت نقشآفرینی هوک در این برهه نشان میدهد «دولت آتی ترامپ سیاست کنونی ایالات متحده در قبال ایران را بازنگری و رویکرد فشار حداکثری را که بسیار موفق بود، احیا خواهد کرد».
پیشینه هوک باعث شده بسیاری از تحلیلگران مسائل ایران، مانند برادسکی، بازگشت او را به عرصه سیاست خارجی آمریکا مثبت ارزیابی کنند.
این در حالی است که وزارت امور خارجه ایالات متحده همچنان برای کنترل بحران ناشی از اخراج رابرت مالی، نماینده آمریکا در امور ایران در دولت بایدن، میکوشد.
مجوز امنیتی مالی در آوریل ۲۰۲۳ به حالت تعلیق درآمد و او به مرخصی بدون حقوق فرستاده شد. پیشتر و در روز ۲۱ اردیبهشت، پولیتیکو خبر داد بازرسان افبیآی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا مالی در زمینه اطلاعات محرمانهای که در اختیار او بوده، مرتکب جرمی شده است یا نه.
برادسکی در ادامه مصاحبه خود با ایراناینترنشنال گفت: «برایان هوک زمانی که نماینده ویژه آمریکا در امور ایران بود، تیمی خلاق و قوی را رهبری میکرد و از اینکه میبینم او در فرآیند انتقال قدرت [در آمریکا] نقش خواهد داشت، خرسندم.»
پولیتیکو نوشت علاوه بر هوک، دیگر چهرههای «تندرو» نیز در کنار ترامپ حضور خواهند داشت، از جمله مارک پائولِتا که قرار است رهبری برنامههای انتقالی وزارت دادگستری را بر عهده بگیرد و رابرت لایتیزر که برای رهبری تیم اقتصادی ترامپ معرفی شده است.
در پی پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، قیمت بیتکوین با عبور از سقف تاریخی پیشین، به رکورد جدید بیش از ۷۶ هزار دلار رسید. همچنین ارزش بازار بیت کوین نیز به ۱/۴۹ تریلیون دلار رسیده است و فاصله خیلی کمی تا رسیدن به ۱/۵ تریلیون دلار دارد.
به گزارش سیانبیسی، کارشناسان اقتصادی رشد این ارز دیجیتال و دیگر رمز ارزها را به سیاستهای ترامپ در حوزههای مالی و مقرراتی نسبت دادهاند.
از زمان حضور ترامپ در رقابتهای انتخاباتی ۲۰۲۴ ارزش بیتکوین بارها افزایش یافته و هر بار رکوردهای جدیدی را ثبت کرده است.
قیمت هر بیتکوین روز دوشنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۲ در آسیا به ۶۵ هزار و ۲۸۵ دلار رسیده بود.
رشد چشمگیر بیتکوین و دیگر رمز ارزها
روز چهارشنبه و با اعلام نتایج انتخابات، قیمت بیتکوین با ۹ درصد افزایش به حدود ۷۶ هراز و ۵۲ دلار رسید و رکورد جدیدی با رقم ۷۶ هزار و ۴۹۲ دلار را هم ثبت کرد.
این رشد قیمت، نشاندهنده افزایش اعتماد سرمایهگذاران به چشمانداز اقتصادی و سیاستهای ترامپ است.
به دنبال استقبال گسترده از بازار ارزهای دیجیتال، علاوه بر بیتکوین، ازرهای دیجیتال اتریوم با ۱۱ درصد، سولانا با ۱۳ درصد و دوجکوین بیش از ۱۵ درصد افزایش ارزش را تجربه کردند.
سیلویا جابلونسکی، مدیرعامل شرکت دیفاینس ایتیافاس، در مصاحبهای با شبکه سیانبیسی گفت: «محورهای اصلی سیاستهای ترامپ برای ارزهای دیجیتال شامل کاهش مقررات، پیشنهادات کاهشی در حوزه مالیات، و حمایت از داراییهای پرریسک و رشد ارزهای دیجیتال است. این موارد از جمله عواملی هستند که باعث رشد بیتکوین و دیگر رمز ارزها شده است.»
افزایش بیسابقه ارزش سهام شرکتهای مرتبط با رمز ارزها
همزمان با رشد بیتکوین، ارزش سهام شرکتهای مرتبط با ارزهای دیجیتال نیز افزایش چشمگیری داشت.
سهام کوینبیس، یکی از بزرگترین پلتفرمهای معاملاتی ارزهای دیجیتال، با رشد ۳۱ درصدی بهترین عملکرد خود از زمان عرضه اولیه سهامش در سال ۲۰۲۱ را تجربه کرد. همچنین سهام میکرواستراتژی، که به عنوان یک دارایی حساس به نوسانات بیتکوین شناخته میشود، با افزایش ۱۳ درصدی همراه شد.
سرمایهگذاران بازار ارزهای دیجیتال بر اساس وعدههای ترامپ امیدوارند که با حضور او در کاخ سفید، این صنعت با حمایتهای بیشتری در حوزه مقررات و قانون مواجه شود.
بیتکوین؛ سپری در برابر تورم و سیاستهای مالی ناپایدار
انتخابات امسال در حالی برگزار شد که کسری بودجه دولت آمریکا به ۱/۸ تریلیون دلار رسید و هر دو نامزد وعدههایی برای کاهش مالیات داده بودند.
در چنین شرایط اقتصادی بسیاری از سرمایهگذاران به بیتکوین بهعنوان روشی برای حفظ ارزش داراییهای خود نگاه میکنند.
بسیاری از سرمایهگذاران بیتکوین را مشابه طلا به عنوان راهی برای محافظت از داراییهای خود در برابر سیاستهای مالی ناپایدار میدانند.
ترامپ و سیاستهای دوستدار ارزهای دیجیتال
ترامپ از اوایل کمپین انتخاباتی خود به عنوان حامی ارزهای دیجیتال معرفی شد و وعدههای جذابی برای این صنعت ارائه کرد.
از جمله این وعدهها میتوان به ایجاد یک شورای مشورتی ارزهای دیجیتال در ۱۰۰ روز اول ریاستجمهوری، تسهیل قوانین داخلی برای استخراج بیتکوین و راهاندازی ذخایر ملی بیتکوین اشاره کرد. همچنین ترامپ وعده داده که گری جنسلر، رئیس کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، را که به دلیل سیاستهای سختگیرانه در حوزه ارزهای دیجیتال مورد انتقاد قرار گرفته، برکنار کند.
از زمان حضور ترامپ در رقابتهای انتخاباتی ۲۰۲۴ ارزش بیتکوین بارها افزایش یافته و هر بار رکوردهای جدیدی را ثبت کرده است.
انتظار میرود که ترامپ با کاهش مقررات و ایجاد فضایی مساعد برای فعالیتهای ارزهای دیجیتال، آمریکا را به «پایتخت کریپتو» تبدیل کند.
بر اساس نتایج نظرسنجیها، دونالد ترامپ امسال در حالی دوباره به ریاستجمهوری آمریکا رسید که بخش قابل توجهی از آرایش را از میان رایدهندگان لاتینتبار، افراد جوان و شهروندان بدون مدرک کالج بدست آورد و با حمایت این شهروندان پایگاه رای او تقریبا در همه جای ایالاتمتحده افزایش یافت.
پس از آنکه ترامپ در کمپینهای خود به رایدهندگان وعده داد کارگران را از آثار رقابتهای اقتصاد جهانی محافظت خواهد کرد و قول داد گستره وسیعی از کاهش مالیات را در زمینههای مختلف ارائه دهد، حمایت از ترامپ در میان طبقه کارگر و آمریکاییهای غیرسفیدپوست در نقاط مختلف کشور افزایش یافت.
بر اساس نظرسنجی موسسه پژوهشی ادیسون از کسانی که از حوزههای رایگیری خارج میشدند، چشمگیرترین افزایش حمایت از ترامپ نسبت به انتخابات سال ۲۰۲۰، در چرخش ۱۴ درصدی رایدهندگان لاتینتبار دیده میشود.
در حالی که در انتخابات ۲۰۲۰ که ترامپ در آن از بایدن شکست خورد، ۳۲ درصد رایدهندگان لاتینتبار به ترامپ رای دادهبودند، در انتخابات امسال این میزان به ۴۶ درصد افزایش یافت.
در حالی لاتینتبارها در دهههای گذشته به صورت سنتی از دموکراتها حمایت کردهاند، امسال رای این بخش از جمعیت به ترامپ بالاترین میزان رای به یک نامزد جموریخواه ریاستجمهوری بوده است.
بر اساس نظرسنجی موسسه ادیسون، با وجودی که ترامپ مخالفت با مهاجرت را محور شعارهای تبلیغاتی خود قرار داده و تاکید کرده بود همه کسانی را که به صورت غیرقانونی وارد آمریکا شدهاند به صورت دستهجمعی اخراج میکند، بسیاری از رایدهندگان لاتینتبار از مواضع افراطی ترامپ حمایت کردهاند.
طبق این نظرسنجی، حدود یک چهارم رایدهندگان لاتینتبار گفتهاند مهاجرانی که بدون مدارک قانونی وارد آمریکا شدهاند، باید به کشور خود بازگردانده شوند.
طبق ارزیابی اداره سرشماری آمریکا، آمریکاییهای لاتینتبار در مقایسه با اکثریت سفیدپوست این کشور بیشتر در مشاغل کارگری شاغل هستند و کمتر مدرک کالج دارند.
این بخش از شهروندان همچنین در مقایسه با میانگین جمعیت آمریکا جوانتر هستند، وقت کمتری برای ثروتاندوزی داشتهاند و بیش از بقیه در معرض مشکلات اقتصادی سالهای اخیر، از جمله تورم و نرخهای بهره بالا بودهاند.
طبق همین ارزیابی، در حالی که در انتخابات ۲۰۲۰ حدود نیمی از رایدهندگان اقتصاد آمریکا را در وضعیتی ضعیف و ۲۰ درصد اوضاع مالی خانواده خود را در شرایطی نامطلوبتر از چهار سال قبل از آن میدیدند، امسال دو سوم رایدهندگان شرایط اقتصاد ایالاتمتحده را ضعیفتر و ۴۶ درصد اوضاع مالی خانواده خود را در مقایسه با چهار سال پیش بدتر ارزیابی کردهاند.
کلاریسا مارتینز دیکاسترو، معاون رییس موسسه «ابتکار رای لایتینو» به رویترز گفت انتخابات امسال آمریکا به منزله یک همهپرسی درباره اقتصاد بود که همواره برای جمعیت لاتینتبار به عنوان اصلیترین اولویت مطرح بوده است.
پولیتیکو در گزارشی تحلیلی از تحولات احتمالی در عرصه بینالمللی و سیاست داخلی آمریکا در دومین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، استدلال کرده موضع ترامپ درباره جمهوری اسلامی احتمالا بر چگونگی رویکرد او به جنگهای غزه و لبنان و مسائل خاورمیانه تاثیرگذار خواهد بود.
این مطلب با اشاره به اقدامهای ترامپ علیه جمهوری اسلامی در اولین دوره ریاستجمهوریاش از جمله سیاست فشار حداکثری، تشدید تحریمهای تهران و اقداماتی همچون کشتن قاسم سلیمانی خاطرنشان کرد احتمال میرود هر سیاستی که ترامپ در ارتباط با تهران به اجرا درآورد، با افزایش چشمگیر حمایت آمریکا از اسرائیل همراه شود.
فلسطین و لبنان
ترامپ تاکید کرده که وقتی رییسجمهور شود، نتانیاهو باید تا ماه ژانویه جنگ غزه را تمام کرده باشد. او همچنین گفته جنگ اوکراین نیز باید پایان یابد اما برای هیچیک از خواستهای خود نقشه راهی ارائه نکرده است.
دیدگاه ترامپ درباره غزه و کرانه باختری با مواضع بایدن فاصله بسیاری دارد. در حالی که بایدن خواستار خروج نظامیان اسرائیل از غزه و تشکیل دو کشور مستقل فلسطین و اسرائیل است، ترامپ در گذشته به دنبال اجرای طرحهایی بوده که کنترل اسرائیل بر فلسطینیان را افزایش میدهد.
ترامپ در عین حال در طرح خود وعده ۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری بینالمللی برای مردم فلسطین برای تقویت اقتصاد آنها را داده است.
روسیه و اوکراین
ترامپ در دوران کمپین انتخاباتی خود تاکید کرده است که قادر است توافق صلح بین روسیه و اوکراین را محقق کند و تا پیش از آغاز فعالیت دولت خود گفتوگوها در این زمینه را آغاز خواهد کرد.
او در عین حال در پاسخ به این پرسش که آیا خواهان پیروزی اوکراین در جنگ است، پاسخی نداده و در عوض رییسجمهوری اوکراین را مقصر جنگ کنونی خوانده است. ترامپ تهدید کرده وقتی رییسجمهور شود سرمایهگذاری آمریکا در اوکراین را متوقف خواهد کرد.
با این حال، زلنسکی میگوید درباره اینکه با بازگشت ترامپ چند دهه استراتژی سیاست خارجی آمریکا ناگهان تغییر کند نگران نیست و مواضع ترامپ را به ژستهای انتخاباتی مرتبط دانسته است.
زلنسکی همچنین در ماه سپتامبر در سفر به آمریکا به عمارت مار-ئه-لاگو ترامپ در فلوریدا رفت و با او دیدار کرد.
چین
سیاست ترامپ در ارتباط با چین عمدتا حول محور ایده «اول آمریکا» شکل گرفته است. او در دولت اول خود کوشید شیوههای سلطهگرانه تجاری چین را تحت کنترل درآورد و در همین راستا به اقداماتی همچون اعمال تعرفههای سنگین بر واردات کالاهای چینی و تعیین جریمههای سنگین بر نقض مالکیت معنوی روی آورد.
دولت ترامپ همچنین کوشید تا وابستگی آمریکا به تولیدات فناوری چین را کاهش دهد.
به نظر میرسد ترامپ در دومیت دولت خود نیز همین سیاستها را دنبال کند و از جمله وعده داده است بر واردات همه کالاهای چینی ۶۰ درصد تعرفه اعمال کند.
اما چالشبرانگیزترین قسمت ماجرا برای ترامپ این است که چگونه میتوان همزمان با درپیشگرفتن رویکردی تهاجمی علیه چین، از تحریک پکن به واکنش متقابل نیز پرهیز کرد.
تغییرات اقلیمی
ترامپ که به محض رییس جمهور شدن در سال ۲۰۱۶ آمریکا را از پیمان پاریس خارج کرده بود، باز هم انتظار میرود به محض روی کار آمدن در اول بهمن ماه، طرحهای گسترده بایدن برای مقابله با تغییرات اقلیمی را که با هدف کاهش استفاده از سوختهای فسیلی و انتشار گازهای گلخانهای به اجرا درآمده بود، یکی یکی کنار بگذارد.
ترامپ وعده داده است علاوه بر افزایش حداکثری تولید نفت و گاز آمریکا، نیروگاههای زغالسنگی ایالاتمتحده را نیز احیا کند و آنها را به چرخه تولید انرژی بازگرداند.
برخورد با مهاجران
ترامپ وعده داده است بزرگترین اخراج مهاجران در تاریخ را به اجرا درآورد. مشاوران ترامپ به پولیتیکو گفتهاند او که در دولت اول خود راههای کنار زدن موانع اداری را نیز یاد گرفته، قصد دارد در دولت دوم خود طرحهای برخورد با مهاجران را با سرعتی بسیار بیشتر به اجرا درآورد.
ترامپ وعده داده کمپهای عظیمی برای بازداشت پناهجویان بسازد، طرحهای اخراج دستهجمعی مهاجران را در مقیاسی بیسابقه به اجرا درآورد و در همین راستا بخش مهمی از بودجه نظامی را به کنترل و امنیت مرزها منتقل کند.
او تاکید کرده است که مظنونان به عضویت در باندهای خلافکاری و توزیع مواد مخدر را بدون دادگاه از آمریکا اخراج کند. او میگوید. به رویه «بازداشت و رهاسازی» مهاجران غیرقانونی پایان خواهد داد و به جای اینکه پناهجویان در مدت آزادی موقت خود در آمریکا در انتظار حکم دادگاه باشند، آنها را به مکزیک خواهد فرستاد تا در آنجا برای حکم دادگاه انتظار بکشند.
ترامپ در این مدت از پاسخ گفتن درباره اینکه آیا مانند دولت اول خود باز هم سیاست جداسازی خانوادههای مهاجران غیرقانونی را اجرا خواهد کرد، خودداری کرده است. در دروه اول ترامپ، حدود پنج هزار کودک مهاجر پس از جداسازی از والدینشان که به صورت غیرقانونی از مرز عبور کرده بودند، تحت بازداشت اداره مهاجرت قرار گرفتند و در پناهگاهها و خانههای مختلف در نقاط مختلف آمریکا تحت قیمومیت افراد مختلف درآمدند.
بهداشت، آموزش، ورزش
ترامپ وعده داده است در دولت او رابرت اف کندی جونیور در زمینه مسائل بهداشت و درمان تصمیمگیر اصلی باشد. کندی که از منتقدان واکسیناسیون است و آن را عامل اوتیسم میداند، در کتابی آنتونی فائوچی، مدیر موسسه ملی آلرژی و بیماریهای واگیردار آمریکا، را متهم کرده که با همکاری بیل گیتس و شرکتهای داروسازی موفق به فروش واکسنهای کرونا شده است.
رابرت اف کندی جونیور وعده داده است با ایجاد جنبشی به نام «آمریکا را دوباره سالم کنیم» مقامهای آژانسهای بهداشت و درمان را که آنها را «عوامل صنایع داروسازی» خوانده، با افرادی جدید جایگزین خواهد کرد و به اقدامهایی همچون حذف افزودنیهای سمی از غذاها، توقف افزودن فلوراید به آب و گسترش راههای درمانی جایگزین روی خواهد آورد.
در زمینه آموزش نیز، ترامپ اقدام بایدن در بخشیدن بدهیهای دانشجویی را اتلاف پول مردم توصیف کرده است، اما خود برای رسیدگی به بدهیهای فزاینده دانشجویان راهکاری ارائه نکرده است.
او همچنین وعده داده بودجه فدرال را برای مدرسههایی که درباره مسائل نژادی و جنسیتی آموزش میدهند، قطع خواهد کرد، از حضور زنان ترنس در رقابتهای ورزشی زنان جلوگیری میکند و دانشجویان خارجی را که از فلسطین حمایت میکنند، از آمریکا اخراج خواهد کرد.
پولیتیکو با اشاره گلایههای ترامپ در دولت اولش از روند کند امور اداری و مختل شدن اجرای طرحهای مورد نظر خود، نوشت نزدیکان ترامپ میگویند او در دوره دوم قادر خواهد بود با استفاده از تجربههای قبلی خود این موانع اداری را کنار بزند و طرحهای خود را با سرعت بیشتری به اجرا درآورد.
اگرچه برخی از طرحهای ترامپ همچون ارائه تخفیفهای مالیاتی و تغییر در قوانین خدمات درمانی نیازمند تصویب کنگره است، اما اقدامهایی همچون اجرای طرحهای مهاجرتی، اعمال تعرفهها و اعمال نفوذ در سیستم آموزش و پرورش نیازی به نظر کنگره ندارند.
دونالد ترامپ، فردی که قاسم سلیمانی، فرمانده محبوب علی خامنهای را کشت؛ صادرات نفت ایران را به نزدیک صفر رساند؛ سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار داد؛ و در نگاه علی خامنهای بهعنوان «کابوس» دیده میشود، به کاخ سفید بازگشته است.
این بازگشت میتواند سرآغاز دورانی سختتر و حتی غیرقابلتصور برای جمهوری اسلامی باشد که نمیتوان آن را با الگوهای تحلیلی گذشته پیشبینی کرد.
بازگشت ترامپ به قدرت، به دلایل مختلفی باعث تضعیف بیشتر جمهوری اسلامی خواهد شد. برخی تحلیلگران میگویند ترامپ به دنبال جنگ نیست و قصد سرنگونی نظام ایران را ندارد؛ اما حتی اگر این ادعاها را درست فرض کنیم، از همین امروز جمهوری اسلامی به دلایل متعدد و مشخص و واضح وارد یکی از سختترین دوران خود شده است.
یکی از اصلیترین دلایلی که نشان میدهد جمهوری اسلامی با بازگشت ترامپ ضعیفتر خواهد شد، تفاوت رویکرد ترامپ و بایدن نسبت به تحریمهای نفتی است. ترامپ برخلاف بایدن که چشمانش را بر تحریمها بسته بود، این تحریمها را بهطور جدی اجرا میکند و جلوی درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی را خواهد گرفت.
این موضوع، در شرایط بد اقتصادی و کسری بودجه شدید ایران، بهطور قطع موجب کاهش قابلتوجه درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی خواهد شد. این درآمدها که عملاً صرف نیازهای مردم ایران نمیشد، به گروههای نیابتی مانند حزبالله و حماس اختصاص یافته یا برای جلب وفاداری برخی سرکوبگران داخلی به کار میرفت. با کاهش این درآمدها، هم جمهوری اسلامی و هم گروههای نیابتی وابسته به آن ضعیفتر خواهند شد.
یکی از مهمترین دلایلی که احتمال توافق بین ترامپ و جمهوری اسلامی را کمرنگ میکند، قتل قاسم سلیمانی است. ترامپ در نگاه جمهوری اسلامی، قاتل سلیمانی و دشمن اصلی سپاه پاسداران است. خامنهای به دلیل تنفر شخصی از ترامپ و همچنین عدم پذیرش مذاکرات با فردی که محبوبترین فرماندهاش را کشته، بهسختی میتواند با او مذاکره کند.
همچنین، در چهار سال گذشته، جمهوری اسلامی بارها تلاش کرده تا ترامپ، جان بولتون (مشاور امنیت ملی)، مایک پومپئو (وزیر خارجه سابق)، و برایان هوک (نماینده ویژه در امور ایران) را ترور کند. این تلاشها که ناموفق بود، تاثیرات شخصی بر نگاه ترامپ نسبت به خامنهای و جمهوری اسلامی خواهد داشت.
ترامپ ارتباط نزدیکی نیز با نتانیاهو دارد و در شرایطی که تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل بالا گرفته است، بازگشت ترامپ میتواند حمایت صریحتری از اسرائیل را به همراه داشته باشد.
ترامپ در دوره قبلی ریاست جمهوری خود نیز اقدامات زیادی به نفع اسرائیل انجام داد؛ از انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم تا به رسمیت شناختن الحاق بلندیهای جولان و تشویق کشورهایی چون امارات و بحرین به عادیسازی روابط با اسرائیل.
از سوی دیگر، جمهوری اسلامی با این عادیسازی روابط بهشدت مخالف است و آن را تهدیدی برای خود میداند. اکنون با بازگشت ترامپ، این روند ادامه خواهد یافت.
حماس و حزبالله نیز بهواسطه حملات مکرر اسرائیل ضعیفتر از گذشته شدهاند و با حمایت بیشتر ترامپ از اسرائیل ، ضعیفتر نیز خواهند شد.
جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ که پیشبینی میشود در دولت جدید او نقش کلیدی داشته باشد، اخیراً به صراحت از حمایت کامل از اسرائیل در مقابل جمهوری اسلامی سخن گفته است. کوشنر معتقد است که اسرائیل باید از فرصت موجود برای مقابله با حزبالله و گروههای نیابتی جمهوری اسلامی استفاده کند و این گروهها را کاملاً تضعیف نماید.
ترامپ در دوران ریاستجمهوری قبلی خود سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار داد و از تهدیدات خود علیه این نیرو استفاده کرد. در حالی که بایدن سیاست نرمتری را پیش گرفته بود، بازگشت ترامپ به معنای رویکردی بسیار متفاوت و سختگیرانهتر است.
از سوی دیگر؛ با وجود تبلیغات جمهوری اسلامی که تحریمهای ترامپ را به ضرر مردم میداند، بخش قابل توجهی از مردم ایران از بازگشت ترامپ خوشحال هستند.
به نظر میرسد فشارها و سیاستهای سرکوبگرایانه جمهوری اسلامی به حدی است که مردم ترجیح میدهند هر کسی که بتواند این حکومت را تضعیف کند، در قدرت باشد. این نشان میدهد که خشم عمومی نسبت به جمهوری اسلامی چنان بالاست که مردم حاضرند برای پایان این نظام، سختیها را نیز تحمل کنند.