بلاتکلیفی و تحمیل هزینههای بالا به مسافران در پی تعلیق پروازها در ایران
تعلیق چندین باره پروازها از مبدا یا به مقصد ایران از زمان دومین حمله موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به اسرائیل، بسیاری از مسافران را در وضعیت بلاتکلیف قرار داده و بعضا هزینههای بسیاری را به آنان تحمیل کرده است.
خبرگزاری ایسنا روز دوشنبه ۱۶ مهر در گزارشی نوشت «تعلیق نامنظم پروازها» در روزهای اخیر مسافران و به ویژه آنان را که در خارج از مرزهای ایران بودهاند و قصد بازگشت داشتهاند، سرگردان و بلاتکلیف کرده است.
بر اساس این گزارش، برخی از این مسافران ساعتهای طولانی و حتی روزها در خارج از کشور و در فرودگاه، «معطل پرواز جایگزین» شدهاند و بیآنکه برای بازگشت آنها تدبیری شود یا از وضعیتشان سراغی گرفته شود، عاقبت برخیشان به شکل زمینی خود را به ایران رساندهاند.
تعلیق پروازها از دهم مهر ماه و ساعتی پس از دومین حمله سپاه پاسداران به اسرائیل موسوم به عملیات «وعده صادق-۲» صورت گرفت.
این اقدام جمهوری اسلامی به ویژه از این نظر قابل توجه بود که در ۱۸ دی ۱۳۹۸، پرواز پیاس۷۵۲ متعلق به شرکت اوکرایناینترنشنال، دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه بینالمللی خمینی در تهران با شلیک عامدانه دو موشک سپاه پاسداران ساقط شد و ۱۷۶ سرنشین آن همراه با یک جنین جان باختند.
این حادثه در جریان حملات موشکی سپاه پاسداران به پایگاه عینالاسد در عراق، در واکنش به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس اتفاق افتاد که به دست آمریکاییها در بغداد کشته شد.
سپاه پاسداران در ابتدا درباره این اقدام خود پنهانکاری کرد و پس از انتشار گزارشهای خارجی مجبور شد مسئولیت آن را برعهده بگیرد.
با این حال هنوز مقامات جمهوری اسلامی درباره پرونده سرنگونی هواپیمای اوکراینی همکاری لازم را انجام ندادهاند.
اکنون به نظر میرسد لغو پروازها در ایران تا زمانی که اسرائیل پاسخ وعده داده شده خود را صورت ندهد، ادامه دارد.
برخی از مسافران یا بستگانشان روایتهای خود را از پیامدهای لغو پروازها در شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند.
کاربری در این باره نوشت: «جبر جغرافیایی یعنی: خواهرم ساعت پنج صبح امروز پرواز داشت. پرواز ترکیش دو ساعت پیش لغو شده و چون این بلیت، ری اسکجوئل پرواز لوفتانزا بوده، زحمت ایمیل و خبر دادن را به خودشان ندادند. از صبح هر چه به اطلاعات پرواز فرودگاه زنگ زدم، جواب ندادند. سایت ترکیش هم تا لحظهای که از خانه حرکت کردیم، نزده بود کنسل است. دفتر فرودگاهشان هم بسته بود و فقط یک کاغذ زده بودند روی شیشه که تا هفتم اکتبر پروازهایشان کنسل است.»
شامگاه یکشنبه، رسانههای دولتی گزارش دادند که محدودیتها برای پروازها برداشته شده است.
این در حالی بود که قبل از آن اعلام شده بود پروازها در برخی فرودگاههای کشور تا بامداد روز دوشنبه انجام نمیشود.
جعفر یازرلو، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری روز یکشنبه اعلام کرد: «پرواز فرودگاههای سراسر کشور از ساعت ۲۱ امشب، ۱۵ مهر ماه تا شش صبح روز دوشنبه لغو شده است.»
او به دلیل لغو پروازها اشاره نکرد اما اضافه کرد: « تغییرات پروازی و نحوه استرداد وجه بلیت پروازها متعاقبا اعلام خواهد شد.»
خبرگزاری ایسنا نوشت که با وجود اعلام «وضعیت فوقالعاده» برای پروازها، مسافرانی که سرگردان شدهاند میگویند شرکتهای هواپیمایی هیچ هتل یا مکانی برای اقامت در اختیارشان قرار ندادند.
بر اساس این گزارش، بسیاری از آنها چندین شب در فرودگاه خوابیدهاند.
یکی از این مسافران گفته است: «ماندن در یک کشور دیگر و منتظر پرواز جایگزین شدن، به مراتب هزینه بیشتری از بازگشت زمینی دارد.»
با اجرای طرح افزایش پلکانی تعرفه آب برای «مشترکان پرمصرف» از ابتدای مهر ماه، بهای آب تا ۵۵ درصد افزایش مییابد. همزمان، گزارشها نشان میدهند تعرفهگذاریهای جدید در بخش آب و برق بهزودی و پس از تصویب نهایی دولت، اعمال خواهند شد.
خبرگزاری ایسنا روز دوشنبه ۱۶ مهر از افزایش پلکانی نرخ آببها برای مصارف بالاتر از الگوی مصرف خبر داد و نوشت: «قبض آب ۴۸ درصد بدمصرفها تاکنون بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان صادر میشد که اگر اکنون میزان مصرف آنها در پلههای آخر باشد، مشمول افزایش ۵۵ درصدی خواهد شد.»
به گفته ایسنا، ۷۰ درصد آب شرب کشور صرف ۴۸ درصد «خانوارهای بدمصرف» میشود و این طرح تنها برای مشترکانی که بیش از دو برابر الگو، مصرف داشته باشند، اعمال خواهد شد.
خبرگزاری دانشجو هم در خبری مشابه از تغییر تعرفههای آب از ابتدای مهر ماه خبر داد و نوشت: «آببهای مشترکان پرمصرف رشدی ۱۰ تا ۵۵ درصدی داشته اما برای بیش از نیمی از مشترکان که مطابق یا زیر الگو مصرف میکنند، هیچ تغییر تعرفهای اعمال نشده است.»
به گزارش تجارتنیوز، وزارت نیرو از ابتدای سال جاری برای افزایش تعرفه مشترکان پرمصرف پیشنهاداتی بر اساس قانون بودجه ۱۴۰۳ ارائه داده و حتی متن نهایی آن در کارگروههای مربوطه آماده امضای علیاکبر محرابیان، وزیر نیروی وقت در دولت سیزدهم بوده اما او این مصوبه را امضا و ابلاغ نکرده است
به گفته تجارت نیوز، در روزهای اخیر این مصوبه به امضای علی علیآبادی، وزیر نیروی جدید رسیده و برای اجرا از ابتدای مهر ماه ابلاغ شده است.
واکنش سخنگوی صنعت آب
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب ایران، روز دوشنبه در گفتوگو با خبرگزاری مهر، در پاسخ به این سوال که آیا تعرفه مصرف آب افزایش داشته، با اشاره به چارچوبهای برنامه هفتم برای تعرفهگذاری قیمت آب گفت: «این افزایش قیمت تاکنون اعمال نشده و ابتدا باید در دولت مصوب شود و مشخص گردد که تعرفهها به چه میزان تغییر پیدا میکنند.»
از مجموع گزارشها و واکنشها به نظر میرسد تغییر تعرفه آب اگر تا امروز اعمال نشده باشد، در آینده نزدیک از سوی مقامات دولت مسعود پزشکیان ابلاغ خواهد شد.
افزایش تعرفههای برق
همزمان عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل امور انرژی و مشتریان توانیر، روز یکشنبه از تغییر الگو در محاسبه قبض برق مشترکانی که بیش از حد مصرف کردهاند خبر داد و گفت: «آنها که در زمره پرمصرفترینها قرار میگیرند، بیشتر تحت تاثیر تغییر الگو قرار خواهند گرفت.»
به گفته یاقوتی، مصرف برق ۷۵ درصد مشترکین زیر الگو (۲۰۰ کیلووات ساعت در ماه) است که هزینه قبض آنها حدود ۱۸ هزار تومان میشود اما این مبلغ برای مشترکانی که بیش از الگو و تا مرز ۸۰۰ کیلووات ساعت برق مصرف میکنند، پلکانی افزایش یافته و به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان نیز میرسد.
ذخیره سدها
خبرگزاری دانشجو روز یکشنبه از وجود ۲۳ میلیارد و ۸۹۰ میلیون متر مکعب آب ذخیره شده در سدهای کشور خبر داد و نوشت ۴۶ درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و ۵۴ درصد این ظرفیت خالی است.
به گفته این خبرگزاری، در ۱۴ روز ابتدایی سال آبی جاری (از ابتدای مهر ماه ۱۴۰۳ تا چهاردهم مهر) در مجموع ۳۸۰ میلیون متر مکعب آب وارد سدهای ایران شده که نسبت به ورودی ۵۳۰ میلیون متر مکعبی آب به سدها در مدت مشابه سال آبی گذشته، کاهشی ۱۳ درصدی داشته است.
بر اساس این گزارش، به منظور تامین آب شرب، کشاورزی، صنعت و مباحث زیستمحیطی، یک میلیارد و ۹۰ میلیون متر مکعب آب از سدهای کشور رهاسازی شده است که نسبت به خروجی یک میلیارد و ۳۴۰ میلیون متر مکعبی آب در مدت مشابه سال آبی قبل، کاهشی ۱۸ درصدی را نشان میدهد.
روزنامه گاردین چهارم مهر از رسیدن ایران به نقطه بحرانی بر اثر کاهش آبهای زیرزمینی خبر داد و نوشت طبق تصاویر ماهوارهای، شکافها و فروچالههای وسیعی در ایران ظاهر شده و مناطق گستردهای با سرعت بیش از ۱۰ سانتیمتر در سال فرونشست میکنند.
نرخ فرونشست از جمله در کرمان به ۳۵ سانتیمتر در سال رسیده است.
ایران امروز در معرض درگیری، حمله و جنگ قرار دارد؛ جنگی که مردم ایران هرگز خواهان آن نبودهاند و انتخابشان نبوده است.
این جنگ متعلق به مردم ایران نیست اما این مردم هستند که باید هزینههای آن را بپردازند و مخاطراتش را تحمل کنند. جنگی تحمیلی از سوی جمهوری اسلامی بر ملت ایران. جنگی که جمهوری اسلامی به دلیل پیوند زدن سرنوشت مردم ایران با سرنوشت حزبالله و حماس به راه انداخته است.
درگیری جمهوری اسلامی با اسرائیل هر لحظه ممکن است به جنگی تمامعیار تبدیل شود.
دولت و ارتش اسرائیل سالهاست با پیشبینی وقوع چنین جنگهایی، برای مردم خود پناهگاه ساخته و آموزشهای لازم را ارائه کردهاند تا در صورت وقوع جنگ، بتوانند جان مردم را حفظ کنند و در شرایط بحرانی، به زندگی ادامه دهند.
اما در ایران، با وجود سیاستهای ماجراجویانه و جنگطلبانه جمهوری اسلامی در منطقه، تقریبا هیچ پناهگاهی برای مردم ساخته نشده و آموزشهای لازم برای پناهگیری نیز ارائه نشده است.
حکومت و سپاه پاسداران به جای انجام این وظایف ضروری در دفاع از مردم، حتی زمانی که چند روز پیش حدود ۲۰۰ موشک به سمت اسرائیل شلیک کردند، به هواپیماهای مسافربری ایرانی نیز اطلاع ندادند که چنین حملهای در حال انجام است. هواپیماهای مسافربری پر از مسافر در حال پرواز بودند و فرماندهان سپاه پاسداران به این موضوع بیاعتنایی کرده بودند که ممکن است یکی از این موشکها به هواپیماهای مسافربری برخورد کند و فاجعهای دیگر رقم بزند.
شاید هم به این مساله فکر کرده بودند اما همچون همیشه جان مردم برایشان ارزشی نداشت.
به همین دلیل است که بسیاری از مردم بر این باورند سرنگونی هواپیمای اوکراینی در سال ۱۳۹۸ با موشکهای سپاه پاسداران نیز عمدی صورت گرفته است.
در اسرائیل، به دلیل آموزشهای داده شده، مردم دقیقا میدانند در شرایط جنگی چه وظایفی دارند و از این موضوع خجالت نمیکشند که در صورت لزوم، همه مردم را به پناهگاهها ببرند.
این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی و فرماندهان سپاه پاسداران با نوعی احساس غرور و تبختر اعلام کردهاند ۱۰ میلیون نفر از مردم اسرائیل مجبور به پناهگیری در پناهگاهها شدهاند.
آنان متوجه نیستند این اقدام نشانه اهمیت قائل شدن برای جان مردم در اسرائیل است و به همین دلیل است که حتی با شلیک بیش از ۵۰۰ موشک و پهپاد از سوی ایران در فروردین ماه و مهر ماه، حتی یک نفر از اسرائیلیها کشته نشده است.
تنها قربانی این حملات اخیر یک کارگر فلسطینی بیگناه بود که پس از یک سال دوری، نتوانست خانوادهاش را ببیند و در اثر سقوط بازمانده موشک سپاه پاسداران، کشته شد.
غرور برخی مسئولان جمهوری اسلامی در مواجهه با رفتن ۱۰ میلیون اسرائیلی به پناهگاهها نه تنها جای افتخار ندارد بلکه نشان دهنده این است که اسرائیل برای حفظ جان مردم خود در شرایط جنگی اهمیت قائل است.
در مقابل، جمهوری اسلامی برای دفاع از مردم ایران چه اقداماتی انجام داده است؟ در زمانی که اسرائیل آماده تلافی کردن حملات است، چند پناهگاه برای مردم ایران فراهم کردهاند؟ چند جزوه آموزشی درباره خطرات جنگ و نحوه پناهگیری بین مردم توزیع کردهاند؟ چند ویدیوی آموزشی درباره روشهای زندگی در شرایط جنگی تهیه کرده و به مردم نمایش دادهاند؟ چند بیمارستان را برای شرایط جنگی آماده کردهاند؟
این اقدامات را انجام ندادهاند زیرا جان مردم برایشان اهمیتی ندارد.
جمهوری اسلامی برای دفاع از مردم هیچ تلاشی نکرده است چون به نظر میرسد تصور میکند دشمن، یعنی اسرائیل، بعید است مناطق مسکونی ایران را هدف قرار دهد؛ چرا که میداند مردم ایران نیز از دست جمهوری اسلامی ناراضیاند و با حکومت همراه نیستند.
یعنی، مقامات جمهوری اسلامی و فرماندهان سپاه پاسداران بر این فرض حساب کردهاند که اسرائیل مردم ایران را هدف قرار نخواهد داد، نه این که خودشان به فکر جان مردم باشند. شاید هم فکر کردهاند مردم ایران به دلیل زندگی در جمهوری اسلامی، در عمل به زندگی در شرایط جنگی عادت کردهاند.
در نهایت، این جنگ ایران و اسرائیل نیست. این جنگ تحمیلی جمهوری اسلامی علیه ملت ایران است.
در پی حمله موشکی سپاه پاسداران به اسرائیل و افزایش تنش بین جمهوری اسلامی و این کشور، روز یکشنبه ۱۵ مهر قیمت دلار در بازار آزاد تهران از ۶۳ هزار تومان عبور کرد و سکه نیز رکورد تاریخی جدیدی را به ثبت رساند.
شاخص کل بورس نیز در پایان معاملات روز یکشنبه، با کاهش پنج هزار واحدی به دو میلیون و ۱۰۱ هزار واحد رسید.
قیمت دلار روز شنبه در کانال ۶۲ هزار تومان قرار داشت اما روز یک شنبه با بیش از یک درصد افزایش، به حدود ۶۳ هزار و ۶۵۰ تومان رسید.
یورو و پوند هم روند افزایشی مشابهی را طی کردند.
هر یورو در روز یکشنبه با حدود ۸۰۰ تومان افزایش نسبت به روز پیش از آن، با مبلغ ۶۹ هزار و ۴۰۰ تومان در بازار آزاد ارز معامله شد.
پوند نیز با هزار تومان افزایش نسبت به روز شنبه، به قیمت حدود ۸۴ هزار و ۴۰۰ تومان در روز یکشنبه رسید.
علاوه بر بازار ارز، سکه نیز حدود ۲/۲ درصد معادل یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان افزایش را تجربه کرد.
قیمت سکه طلای طرح جدید در بازار تهران روز یکشنبه از ۴۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان گذر کرد.
روز شنبه قیمت این سکه حدود ۴۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود.
بر اساس گزارشها، قیمت دلار در روز چهارشنبه ۱۱ مهر به ۶۱ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافته بود.
با وجود این روند صعودی، علیرضا سلیمی، سخنگوی هیات رییسه مجلس روز یکشنبه ۱۵ مهر به خبرگزاری تسنیم گفت: «بازار ارز کشور از آن شرایط حساس و متزلزل سالهای قبل به جایگاهی رسیده است که بزرگترین اتفاقات امنیتی منطقه هم نمیتواند آن را دچار تلاطمهای شدید گذشته کند.»
او افزایش قیمت را انکار نکرد اما گفت: «اگر هم تلاطم و نوسان پس از یک اتفاق سیاسی در بازار ایجاد میشود، پس از چند روز فروکش میکند.»
عباس پاپیزاده، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس هم پیشتر در واکنشی مشابه گفته بود: «نوسانات زودگذر است و بدون شک با اقدامات بازارساز مثل دفعات قبلی به اعداد قبل برمیگردد.»
اواخر فروردین امسال و در پی دور نخست درگیری مستقیم میان اسرائیل و جمهوری اسلامی نیز بازارهای ارز و طلا این روند صعودی در افزایش قیمت را تجربه کرده بودند.
۲۲ تن از زنان زندانی سیاسی و عقیدتی محبوس در زندان اوین، با انتشار نامهای خواهان توقف و رسیدگی به «اذیت و آزار جنسی» تعدادی از زندانیان در حین بازرسی بدنی شدند.
آنها در این نامه اعلام کردند که در صورت پاسخگو نبودن مسئولان، دست به اقدامات اعتراضی خواهند زد.
زنان زندانی سیاسی و عقیدتی امضا کننده این نامه، اعتراض شدید خود را به بازرسیهایِ بدنی غیرمتعارف و اذیت و آزارهای جنسی تعدادی از زندانیان در حین بازرسی بدنی اعلام کردند.
آنها با بیان اینکه خواستار رسیدگی به وضعیت موجود هستند، تاکید کردند که در صورت پاسخگو نبودن مسئولان، دست به اقدامات اعتراضی خواهند زد.
موضوع آزار و اذیت جنسی زنان زندانی در ایران در سالهای اخیر بارها خبرساز شده است.
در خرداد ماه امسال یک منبع موثق نزدیک به خانوادههای زندانیان سیاسی زندان قزلحصار به ایراناینترنشنال گفت ماموران زن به بهانه «بازرسی»، همسر یکی از زندانیان سیاسی را در رفتاری بیسابقه هدف تجاوز جنسی، آزار و تحقیر قرار دادند.
نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح زندانی در اوین روز ۲۹ خرداد امسال به دلیل افشاگری درباره آزار و تعرض جنسی به زنان بازداشتشده با پروندهسازی تازه مواجه و در دادگاه انقلاب به حبس محکوم شد.
طی اردیبهشت تا آذر ۱۴۰۲ سازمان دیدهبان حقوق بشر و سازمان عفو بینالملل در گزارشهایی از «تجاوز جنسی» ماموران سپاه، بسیج، وزارت اطلاعات و بخشهای مختلف پلیس به زنان، مردان و کودکان در جریان اعتراضات خیزش مهسا خبر دادند.
پیش از آنها، کمیته مستقل حقیقتیاب سازمان ملل در نخستین گزارش خود درباره خیزش «زن، زندگی، آزادی» که در اسفند ۱۴۰۱ منتشر شد، موارد تجاوز و سایر اشکال خشونت جنسی و مبتنی بر جنسیت مانند «تجاوز گروهی و تجاوز با اشیا، وارد کردن شوک الکتریکی به اندام تناسلی، برهنهسازی اجباری و لمس و دستمالی بدن زنان و دختران» را تایید کرد.
در خرداد سال ۱۴۰۲ تعدادی از زنان فعال مدنی و سیاسی با روایت دوران بازداشت یا زندان خود، شرح دادند که چگونه نیروهای جمهوری اسلامی آنان را مجبور کردهاند جلوی چشم ماموران یا مقابل دوربینها کاملا برهنه شوند.
پس از آن در روز ۱۵ خرداد و در پی این افشاگری زندانیان زن پیشین درباره تعرضهای جنسی در چارچوب «بازرسی برهنه بدنی»، خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی این نوع بازرسیها را تایید کرد اما مدعی شد که «هیچگونه تصویری ثبت و ضبط نمیشود».
واشینگتنپست به ارائه جزییاتی تازه از طرح پیچیده اسرائیل برای خرابکاری در دستگاههای ارتباطی حزبالله و کشتن و مجروح کردن هزاران نفر از نیروهای آن منتشر کرد. اسرائیلیها به مدت ۹ سال مکالمات حزبالله را شنود میکردند و گزینه تبدیل این بیسیمها را به بمب، روی میز داشتند.
مدل جدید پیجرهای آپولو که فروشش دو سال پیش به حزبالله مطرح شد، بهگونهای طراحی شده بود که کاملا با نیازهای گروهی شبهنظامی با شبکه گستردهای از نیروها و سابقه طولانی در رفتار محتاطانه، همخوانی داشت.
پیجر مدل AR924 کمی بزرگتر از حد معمول بود، اما به دلیل ساختار محکم و مقاوم، برای استفاده در شرایط سخت میدان نبرد مناسب به نظر میرسید.
این دستگاه ضد آب، طراحی تایوانی داشت و مجهز به باتری بزرگی بود که میتوانست ماهها بدون نیاز به شارژ کار کند.
مهمتر از همه، این پیجرها به هیچ وجه از سوی سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل قابل ردیابی نبودند.
بنا بر گزارش واشینگتنپست، رهبران حزبالله به حدی از این محصول رضایت داشتند که پنج هزار دستگاه از آن را خریدند و از ماه فوریه آنها را بین نیروهای میانی و پرسنل پشتیبانی خود توزیع کردند.
هیچیک از کاربران نمیدانستند که یک بمب اسرائیلی بهطور ماهرانه در این دستگاهها جاسازی شده است. حتی پس از انفجار هزاران دستگاه در لبنان و سوریه، تنها تعداد کمی به خطرناکترین ویژگی این پیجرها پی بردند.
این ویژگیهای خطرناک، شامل فرآیند دو مرحلهای رمزگشایی بود که تضمین میکرد بیشتر کاربران هنگام انفجار، پیجر را با هر دو دست خود نگه داشته باشند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، آمریکایی و خاورمیانهای، زمانی که سرویس اطلاعاتی موساد در تاریخ ۱۷ سپتامبر (۲۷ شهریور) این دستگاهها را از راه دور فعال کرد، حدود سه هزار افسر و عضو حزبالله که اغلب از نیروهای پشتیبانی بودند، کشته یا نقص عضو شدند.
در این انفجارها همچنین تعداد نامعلومی از غیرنظامیان نیز قربانی شدند.
این عملیات جاسوسی بینظیر، یکی از موفقترین و خلاقانهترین نفوذها به دشمن از سوی یک سرویس اطلاعاتی در دوره معاصر محسوب میشود. اما جزییات کلیدی آن از جمله نحوه برنامهریزی، اجرا و جنجالهایی که در درون نهادهای امنیتی اسرائیل و میان متحدانش ایجاد کرد تازه اکنون آشکار شده است.
واشینگتنپست گزارشی بر اساس مصاحبههایی با مقامهای امنیتی ناشناس اسرائیل، عرب و آمریکایی، سیاستمداران و دیپلماتهایی که در جریان این رویدادها بودهاند و همچنین مقامهای لبنانی و افراد نزدیک به حزبالله منتشر کرد.
گزارش واشنگتن پست نشان میدهد که چگونه این حمله نه تنها صفوف رهبری حزبالله را ویران، بلکه اسرائیل را جسورتر کرد تا حسن نصرالله، رهبر ارشد حزبالله را هدف قرار دهد و به خطر وقوع جنگی گستردهتر در خاورمیانه دامن بزند.
طراحی شده بهدست موساد، مونتاژ شده در اسرائیل
به گفته مقامهای اسرائیلی، خاورمیانهای و آمریکایی، ایده عملیات پیجر در سال ۲۰۲۲ شکل گرفت.
بخشهایی از این طرح بیش از یک سال پیش از حمله هفت اکتبر حماس که منطقه را در مسیر جنگ قرار داد، اجرایی شد. در آن زمان، مرز شمالی اسرائیل با لبنان، که پیشتر از جنگ آسیب دیده بود، نسبتا آرام بود.
در میان حدود شش گروه شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی که سلاحهای خود را به سمت اسرائیل نشانه گرفتهاند، حزبالله با اختلاف، از همه قویتر است.
مقامهای اسرائیلی با نگرانی فزایندهای نظارهگر بودند که چگونه این گروه لبنانی، سلاحهای جدیدی به زرادخانهای اضافه میکند که پیشتر با دهها هزار موشک هدایتشونده دقیق قادر به هدف قرار دادن شهرهای اسرائیل بود.
سرویس اطلاعاتی اسرائیل (موساد) که وظیفه مقابله با تهدیدات خارجی علیه این کشور را بر عهده دارد، سالها تلاش کرده بود تا با نظارت الکترونیکی و عوامل انسانی، به حزبالله نفوذ کند.
به مرور زمان، رهبران حزبالله متوجه شدند که این گروه نسبت به نظارت و هکهای اسرائیل آسیبپذیر است و از این بابت نگران شدند. چراکه حتی تلفنهای همراه معمولی نیز میتوانستند به دستگاههای شنود و ردیابی تحت کنترل اسرائیل تبدیل شوند.
به گفته مقامها، ایده ایجاد یک نوع «اسب تروای ارتباطی» از این نگرانی متولد شد.
حزبالله به دنبال شبکههای الکترونیکی غیرقابل هک برای ارسال پیامهای خود بود و موساد با ارائه دو ترفند، این گروه شبهنظامی را به خرید دستگاههایی سوق داد که به نظر برای این کار ایدهآل بودند: تجهیزاتی که موساد طراحی کرده و در اسرائیل ساخته بود.
بخش اول این طرح، شامل بیسیمهای تلهگذاری شده بود که موساد تقریبا یک دهه پیش و در سال ۲۰۱۵ آنها را وارد لبنان کرد.
این رادیوهای دوطرفه سیار، دارای بستههای باتری بزرگ، مواد منفجره مخفی و سیستمی برای انتقال پیامها بودند که به اسرائیل امکان دسترسی کامل به ارتباطات حزبالله را میدادند.
به گفته منابع واشینگتنپست، اسرائیلیها به مدت ۹ سال به شنود مکالمات حزبالله بسنده کردند و در عین حال گزینه تبدیل این بیسیمها را به بمب، برای بحرانهای آینده محفوظ نگه داشتند.
طنز تلخ ماجرا این بود که حزبالله در نهایت بهطور غیرمستقیم، خودش هزینه خرید بمبهای کوچکی را به اسرائیلیها پرداخت که ماهها بعد، بسیاری از نیروهایش را کشت یا زخمی کرد.
از آنجا که رهبران حزبالله به احتمال خرابکاری حساس بودند، پیجرها نمیتوانستند به اسرائیل، آمریکا یا هر متحد دیگر اسرائیل ارتباطی داشته باشند.
بنابراین در سال ۲۰۲۳، حزبالله درخواستهایی برای خرید عمده پیجرهایی با برند آپولو دریافت کرد که محصولی شناختهشده با توزیع جهانی و بدون هیچگونه ارتباط مشهودی با منافع اسرائیلی یا یهودی بود.
به گفته منابع واشینگتنپست، شرکت تایوانی از این طرح بیخبر بود.
پیشنهاد فروش پیجرها از سوی یک مقام بازاریابی ارائه شد که حزبالله به او اعتماد داشت و با آپولو مرتبط بود.
این مقام بازاریابی، زنی بود که بهعنوان نماینده فروش سابق شرکت تایوانی در خاورمیانه فعالیت میکرد و منابع واشینگتنپست از افشای هویت و ملیت او خودداری کردند.
این زن پیشتر شرکت خود را تاسیس و مجوز فروش خطی از پیجرها را با برند آپولو کسب کرده بود.
او در سال ۲۰۲۳ پیشنهاد خرید یکی از محصولات شرکتش یعنی مدل AR924 را به حزبالله ارائه داد که محکم و قابلاعتماد بود.
یک مقام اسرائیلی که از جزییات عملیات مطلع بود، گفت: «او کسی بود که با حزبالله در تماس بود و به آنها توضیح داد که چرا پیجری با باتری بزرگتر از مدل اصلی بهتر است.»
این مقام افزود: «یکی از نقاط قوت اصلی AR924 این بود که میشد آن را با یک کابل شارژ کرد و باتریهایش عمر طولانیتری داشتند.»
به گفته منابع واشینگتنپست، در نهایت تولید واقعی این دستگاهها برونسپاری شد و مقام بازاریابی هیچ اطلاعی از این عملیات نداشت و نمیدانست که پیجرها تحت نظارت موساد در اسرائیل مونتاژ میشوند.
پیجرهای موساد، هر یک با وزنی کمتر از سه اونس (حدود ۸۵ گرم) شامل ویژگی منحصر به فردی بودند: بستهای باتری که مقدار کمی از یک ماده منفجره قوی را در خود پنهان کرده بود.
در یک شاهکار مهندسی، قطعات و اجزای بمب به قدری با دقت پنهان شدند که عملا غیرقابل شناسایی بودند؛ حتی اگر دستگاه باز میشد.
مقامهای اسرائیلی معتقدند که حزبالله برخی از این پیجرها را باز کرده و ممکن است حتی آنها را با اشعه ایکس بررسی کرده باشد.
دسترسی از راه دور موساد به این دستگاهها نیز غیرقابل مشاهده بود.
یک سیگنال الکترونیکی از این سرویس اطلاعاتی میتوانست انفجار هزاران دستگاه را بهطور همزمان فعال کند. اما برای تضمین حداکثر آسیب، این انفجار همچنین میتوانست با استفاده از یک فرآیند ویژه دو مرحلهای فعال شود که برای مشاهده پیامهای رمزنگاریشده لازم بود.
به گفته یکی از منابع واشینگتنپست، «برای خواندن پیام، باید دو دکمه را فشار میدادید» که این در عمل، به معنای استفاده از هر دو دست بود.
این مقام گفت در انفجار ناشی از این دستگاهها، کاربران بهطور قطع هر دو دست خود را مجروح میکردند و بنابراین دیگر «نمیتوانستند بجنگند».
بیخبری مقامهای اسرائیلی از انفجارها تا آخرین روزها
بیشتر مقامهای ارشد اسرائیل تا تاریخ ۱۲ سپتامبر (۲۲ شهریور) از این قابلیتها مطلع نبودند.
به گفته مقامهای اسرائیلی، این همان روزی است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مشاوران اطلاعاتی خود را برای برگزاری جلسهای به منظور بررسی اقدامات احتمالی علیه حزبالله فراخواند.
به گفته مقامهای آگاه از این رویداد، طبق خلاصهای از جلسه که چند هفته بعد منتشر شد، مسئولان موساد نخستین تحلیلها و گزارشهای خود را درباره یکی از مخفیترین عملیاتهای این سازمان ارائه دادند.
تا آن زمان، اسرائیلیها پیجرهای تلهگذاریشده را در دستها و جیبهای هزاران نفر از اعضای حزبالله قرار داده بودند.
مقامهای اطلاعاتی همچنین درباره یک نگرانی دیرینه صحبت کردند: با تشدید بحران در جنوب لبنان، خطر فاش شدن این مواد منفجره افزایش یافته بود و سالها برنامهریزی دقیق و فریب میتوانست به سرعت و بینتیجه، از بین برود.
به گفته منابع واشینگتنپست، در سراسر دستگاه امنیتی اسرائیل، بحث شدیدی به وجود آمد و همه، از جمله نتانیاهو، متوجه شدند که هزاران پیجر در معرض انفجار، میتوانند آسیبهای جبرانناپذیری به حزبالله وارد کنند.
آنها به این فکر کردند که این انفجارها همچنین ممکن است منجر به پاسخ شدیدی شوند؛ از جمله حمله تلافیجویانه موشکی گسترده رهبران باقیمانده حزبالله و احتمال پیوستن ایران به این درگیری.
یک مقام اسرائیلی گفت: «واضح بود که برخی خطرات وجود دارد و برخی، از جمله مقامهای ارشد ارتش اسرائیل، درحالیکه عملیات علیه حماس در غزه ادامه داشت، درباره احتمال تشدید کامل تنش با حزبالله هشدار داده بودند. اما دیگران، بهویژه موساد، فرصتی را برای برهم زدن وضع موجود با "چیزی شدیدتر" میدیدند.»
به گفته مقامات آمریکایی ایالات متحده بهعنوان نزدیکترین متحد اسرائیل، از پیجرهای تلهگذاریشده یا بحثهای داخلی در مورد اینکه آیا باید آنها را فعال کنند، مطلع نشده بود.
در نهایت، نتانیاهو موافقت کرد که این دستگاهها در زمانی که میتوانند حداکثر آسیب را وارد کنند، فعال شوند.
در هفتههای بعد، موساد شروع به آمادهسازی برای انفجار متوالی پیجرها و بیسیمهایی کرد که آنزمان در حال استفاده بودند.
در این حین، در اورشلیم و تلآویو، بحث در مورد کارزار حزبالله گسترش یافت و به هدفی دیگر با پیامدهای عمیق رسید: خود حسن نصرالله.
ترور حسن نصرالله و اختلافنظر در کابینه اسرائیل
منابع واشینگتنپست گفتند که موساد، سالها از محل حضور حسن نصرالله در لبنان آگاه بوده و به دقت حرکات او را ردیابی میکرد. با این حال، اسرائیلیها دست به اقدام نمیزدند، زیرا مطمئن بودند که ترور نصرالله به جنگ تمامعیار با حزبالله و شاید حتی با ایران منجر خواهد شد.
دیپلماتهای آمریکایی در تلاش بودند تا نصرالله را متقاعد کنند که به یک آتشبس جداگانه با اسرائیل، بدون ارتباط با درگیری در غزه، موافقت کند. به این امید که این توافق به خروج نیروهای حزبالله از پایگاههای جنوبی لبنان منجر شود که امنیت شهروندان اسرائیلی در نزدیکی مرز را تهدید میکرد.
به گفته مقامهای آمریکایی و خاورمیانهای، مقامهای ارشد اسرائیلی با پیشنهاد آتشبس موافق بودند، اما نصرالله از تایید آن خودداری کرد و اصرار داشت که ابتدا باید آتشبس در غزه برقرار شود.
برخی از مقامهای ارشد سیاسی و نظامی اسرائیل همچنان در مورد هدف قرار دادن نصرالله مردد و نگران پیامدهای آن در منطقه بودند.
در تاریخ ۱۷ سپتامبر (۲۷ شهریور) در حالی که بحثها در بالاترین محافل امنیت ملی اسرائیل در مورد حمله به نصرالله ادامه داشت، هزاران پیجر با برند آپولو بهطور همزمان در سراسر لبنان و سوریه به صدا درآمدند یا لرزیدند و جمله کوتاهی به زبان عربی روی صفحه ظاهر شد: «شما یک پیام رمزگذاریشده دریافت کردید».
عملیاتهای حزبالله طبق دستورالعملها برای بررسی پیامهای کدگذاریشده، دو دکمه را فشار دادند.
انفجارهای رخ داده، در خانهها و مغازهها، در خودروها و خیابانها، دستها را تکهتکه کرد و انگشتان افراد را از بین برد.
کمتر از یک دقیقه بعد، هزاران پیجر دیگر نیز صرفنظر از اینکه کاربر دستگاه خود را لمس کرده باشد یا نه، با فرمان از راه دور منفجر شدند.
روز بعد، در ۱۸ سپتامبر (۲۸ شهریور) صدها بیسیم (واکیتاکی) به همان شکل منفجر شدند و کاربران و رهگذران را کشتند یا مجروح کردند.
این اولین ضربه از مجموعه حملاتی بود که قلب یکی از سرسختترین دشمنان اسرائیل را هدف قرار داد.
در حالی که حزبالله تحت فشار شدید قرار گرفته بود، اسرائیل دوباره حمله کرد و با بمبهای دو هزار پوندی به مقرها، انبارهای تسلیحات و مراکز لجستیکی این گروه ضربه وارد کرد.
بزرگترین سری حملات هوایی اسرائیل ۱۰ روز پس از انفجار پیجرها و در شش مهر رخ داد.
این حمله که یک مرکز فرماندهی زیرزمینی در بیروت را هدف قرار داد، به دستور نتانیاهو انجام شد؛ زمانی که او برای سخنرانی در سازمان ملل متحد به نیویورک سفر کرده بود.
نتانیاهو در این سخنرانی خطاب به حزبالله اعلام کرد: «دیگر بس است.»
روز بعد و در هفت مهر حزبالله آنچه را که بیشتر جهان قبلا میدانستند، تایید کرد: نصرالله، رهبر آتشینمزاج و دشمن قسمخورده اسرائیل، کشته شده بود.
