قانونگذاران روسیه با هدف ایجاد مسیری برای دور زدن تحریمهای غرب، قانونی را تصویب کردند که به کسبوکارها اجازه میدهد از رمزارزها در معاملات بینالمللی استفاده کنند. انتظار میرود این قانون از ماه سپتامبر ۲۰۲۴ اجرایی شود.
به گفته الویرا نابیولینا، رییس بانک مرکزی روسیه و یکی از حامیان این قانون، اولین تراکنشهای رمزارزی به واسطه این قانون تا پایان سال جاری میلادی انجام خواهد شد.
روسیه به دنبال تحریمهای اقتصادی ناشی از تهاجم نظامی به اوکراین با تاخیرهای متعددی در پرداختهای بینالمللی خود با کشورهایی نظیر چین، هند و امارات متحده مواجه شده است.
فشارهای بینالمللی موجب شده تا بانکهای این کشورها نسبت به تجارت با روسیه احتیاط بیشتری به خرج دهند.
آناتولی آکساکوف، رییس مجلس دومای روسیه قانون جدید این کشور را «تصمیمی تاریخی در حوزه مالی» توصیف کرد.
بر اساس این قانون، بانک مرکزی روسیه موظف است تا زیرساختی آزمایشی را برای پرداختهای رمزارزی تجاری ایجاد کند.
این نهاد هنوز جزییات مربوط به این زیرساخت را اعلام نکرده است.
قانون تصویب شده بخشی از سلسله قوانینی شامل مقررات مربوط به استخراج رمزارزها و گردش سایر داراییهای دیجیتال است.
این قانون ممنوعیت فعلی پرداختهای رمزارزی را در داخل روسیه لغو نخواهد کرد.
چالش جدی تاخیر در پرداختهای تجاری بینالمللی منجر به کاهش هشت درصدی واردات روسیه در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۴ شده است.
با وجود تلاش ماههای گذشته روسیه برای استفاده از ارز کشورهای شریک تجاری خود و توسعه یک سیستم پرداخت جایگزین در گروه بریکس، بسیاری از پرداختها همچنان به دلار و یورو و از طریق سیستم بینالمللی سوئیفت صورت میگیرند.
این موضوع بانکهای کشورهای درگیر تجارت با روسیه را در معرض خطر تحریمهای ثانویه قرار داده و آنها را مجبور به تشدید رویههای مقرراتی کرده است.
تیرماه ۱۴۰۱، علیرضا پیمانپاک، معاون وقت وزیر صنعت، معدن و تجارت از آمادگی جمهوری اسلامی برای انجام معاملات تجاری با روسیه و چین از طریق رمزارزها خبر داده بود.
یک ماه پس از این تاریخ، رضا فاطمی امین، وزیر وقت وزارت صنعت گفت اولین محموله وارداتی با روش رمزارز در ایران تامین مالی شده است.
پس از اعمال تحریمهای غرب علیه روسیه گزارشهایی درباره همکاری این کشور با جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریمها منتشر شد.
والاستریت ژورنال در گزارشی مرتبط با این موضوع تاکید کرد جمهوری اسلامی به مثابه «بانک مرکزی تروریسم» میتواند در این باره به روسیه آموزش بدهد.
اعتراضات گسترده در ونزوئلا آغاز شده است. رسانهها درباره احتمال کنار رفتن نیکلاس مادورو بحث میکنند. جمهوری اسلامی با نگرانی به ونزوئلا نگاه میکند؛ کشوری که در آن سرمایهگذاری زیادی کرده است.
روابط جمهوری اسلامی با رژیم حاکم بر ونزوئلا در سالهای اخیر همواره خوب بوده است. چه زمانی که محمود احمدینژاد به دیدار چاوز میرفت و چاوز برای «زیارت» مقبره امام هشتم شیعیان به مشهد میآمد و چه زمانی که ابراهیم رئیسی، مادورو، جانشین چاوز را به گرمی در آغوش میکشید.
این صمیمیت منحصر به فرد، عقبه اقتصادی هم دارد.
خانه سازی در شهرک هوگو چاوز
در دوران ریاست جمهوری احمدینژاد بین سالهای ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰، جمهوری اسلامی از طریق شرکتهای کیسون و خانهسازی ایرانیان، ۲۴ هزار واحد مسکونی در ونزوئلا ساخت.
از این تعداد، ۲۰ هزار واحد آن مربوط به شهرک هوگو چاوز در نزدیکی شهر والنسیا است.
ارزش این واحدها حدود دو میلیارد دلار تخمین زده شدهاند.
جمهوری اسلامی مدعی شد در این سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیون دلار سود کرده است.
خودروسازی، پراید به اسم تورپیال و سمند به اسم سنتارو
حوالی سال ۱۳۸۶، در ماه عسل روابط جمهوری اسلامی و ونزوئلا که یک سر آن احمدینژاد در تهران و سر دیگرش چاوز در کاراکس بود، یک شرکت مشترک خودروسازی در ونزوئلا تاسیس شد. شرکتی به نام ونیراتو.
این شرکت ۳۶ درصد ایرانی و ۶۴ درصد ونزوئلایی بود. ونیراتو ترکیبی از ایران خودرو و سایپا بود. سایپا پرایدهایش را به اسم تورپیال و ایران خودرو، سمندهایش را به اسم سنتارو در این کارخانه مونتاژ میکرد.
این شرکت به دلیل زیانده بودن عملا در سال ۱۳۹۴ تعطیل شد.
خرداد سال ۱۴۰۲، پس از سفر رئیسی به ونزوئلا گفته شد قرار است این خط تولید دوباره احیا شود.
فروشگاه ارتش، شعبه کاراکاس
سال ۱۳۹۹، فروشگاه زنجیرهای «اتکا» متعلق به ارتش جمهوری اسلامی، فروشگاهی زنجیرهای در ونزوئلا به نام مگاسیس تاسیس کرد که مدیرعامل آن عیسی رضایی، از مدیران قدیمی مجموعههای اقتصادی وابسته به نیروهای مسلح بود.
مدیرعامل مگاسیس ونزوئلا، سوابقی مثل معاونت مالی و برنامهریزی بانک انصار، عضویت در هیات مدیره بنیاد تعاون وزارت دفاع، سازمان اتکا و سرمایهگذاری غدیر را در کارنامه داشت.
خط تولید پهپاد
از حوالی سال ۱۳۸۰، جمهوری اسلامی با ونزوئلا همکاریهایی را برای ساخت پهپاد آغاز کرد.
حدودا از سال ۱۳۹۲، جمهوری اسلامی در ونزوئلا خط تولید پهپاد راه انداخته است.
ونزوئلا اولین مقصد صادرات قطعات پهپاد جمهوری اسلامی در جهان است به طوری که طی ۱۰ سال اخیر، حدود ۳۷ درصد از مجموع صادرات قطعات پهپاد ایران، به ونزوئلا بوده است.
در دو ماه اول امسال نیز حدود چهار میلیون دلار قطعات پهپاد به ونزوئلا صادر شده است.
بنزین در برابر طلا
اوایل سال ۱۳۹۹ رسانهها فاش کردند در اقدامی عجیب، پنج نفتکش کوچک حامل بنزین از سوی جمهوری اسلامی روانه ونزوئلا شده است. در همین زمان مشخص شد ونزوئلا هم ۹ تن طلا برای جمهوری اسلامی ارسال کرده است.
ارزش طلای ارسالی ونزوئلا برای جمهوری اسلامی حدود ۱۰ برابر بیشتر از ارزش بنزین صادراتی بود. مشخص نشد که آیا محموله ۹ تنی طلا فقط در ازای بنزین بوده است یا بخشی از معاملهای بزرگتر.
پالایشگاه فراسرزمینی
جمهوری اسلامی یک پالایشگاه فراسرزمینی در ونزوئلا به نام الپالیتو دارد. پالایشگاهی با ظرفیت ۱۰۰ هزار بشکه در روز.
خرداد سال ۱۴۰۲، فرهاد احمدی، مدیرعامل شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت، خبر داد ۷۰ درصد پروژه تامین قطعات و خدمات فنی این پالایشگاه به اتمام رسیده است.
قرارداد بازسازی و تعمیرات این پالایشگاه به ارزش ۱۱۰ میلیون یورو از سوی جواد اوجی، وزیر نفت دولت ابراهیم رئیسی منعقد شده بود.
بانک مشترک ایران و ونزوئلا
در دولت محمد خاتمی، جمهوری اسلامی و ونزوئلا توافق کردند بانک مشترک ایران و ونزوئلا را تاسیس کنند.
بر اساس این تفاهمنامه، این بانک در سال ۱۳۸۶ با مشارکت بانک توسعه صادرات از سوی ایران و بانک دلتسرو از سوی ونزوئلا تاسیس شد.
ارزش داراییهای این بانک در پایان سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۱ حدود ۶/۵ هزار میلیارد تومان اظهار شده است.
حالا ونزوئلا درگیر اعتراضات گسترده است. اعتراضاتی که ممکن است به سرنگونی حزب چپگرای حاکم در این کشور پس از ربع قرن پایان دهد.
مادورو احتمالا با نگرانی این اعتراضات را پیگیری میکند اما در این سوی دنیا، جمهوری اسلامی هم نگرانیهای خود را در مورد این اعتراضات دارد که سرنوشت سرمایهگذاریها و تاثیر احتمالی نتیجه این اعتراضها بر معترضان در تهران، از جمله آنهاست.
اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، بامداد چهارشنبه ۱۰ مرداد در محل اقامتش در تهران هدف حمله قرار گرفت و کشته شد.
او روز سهشنبه در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی شرکت کرده بود و از اظهارات ضد اسرائیلی او به وجد آمده بود.
از هنیه چه میدانیم؟
اسماعیل هنیه با خوشحالی از محل امن زندگیاش در قطر، به تماشای نتایج هولناک مرگبارترین حمله حماس به اسرائیل نشست. تصاویر منتشر شده از محل کار رییس دفتر سیاسی حماس در دوحه او را نشان دادند که جشن گرفت و سجده شکر به جا آورد.
اسماعیل هنیه که بود و برای رسیدن به جایگاهی که داشت، چه مسیری را طی کرده بود؟
بریتانیکا، سیانان و اکونومیکتایمز پیش از این در گزارشهایی به این پرسشها پرداخته بودند.
اوایل زندگی و فعالیت سیاسی
اسماعیل هنیه متولد سال ۱۹۶۲ در اردوگاه آوارگان شاطی در نوار غزه بود.
والدین عرب-فلسطینی او در سال ۱۹۴۸ از روستای خود در نزدیکی اشکلون واقع در اسرائیل کنونی آواره شدند و زندگیشان را در اردوگاه پناهندگان نوار غزه گذراندند.
هنیه و همسرش امل، ۱۳ فرزند داشتند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده از غزه، پیش از این سه پسر (حازم، امیر و محمد) و سه نوه هنیه، در یک حمله هوایی اسرائیل به نوار غزه در روز چهارشنبه ۲۲ فروردین ۱۴۰۳ کشته شدند. اسرائیل مسئولیت این حمله را برعهده گرفت. در ماههای گذشته گزارشهایی نیز از کشته شدن برخی دیگر از بستگان هنیه منتشر شد.
به نوشته اکونومیک تایمز، هنیه یک میلیونر بود. او ثروتش را از راه مالیات ۲۰ درصدی بر تمامی کالاهایی به دست آورد که از مصر و از طریق تونلها به نوار غزه میرسند.
بریتانیکا در گزارشی نوشت همانطور که برای کودکان پناهنده معمول است، هنیه در مدرسهای تحصیل کرد که از سوی آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی در «خاور نزدیک» اداره میشد.
او در سال ۱۹۸۱ وارد دانشگاه اسلامی غزه شد و در آنجا ادبیات عرب خواند.
هنیه در دوران دانشجویی انجمن دانشجویی اسلامگرای وابسته به اخوانالمسلمین را رهبری میکرد.
او یکی از اعضای جوان موسس گروه اسلامگرای حماس در سال ۱۹۸۸ بود و روابط نزدیکی با رهبر معنوی این گروه، شیخ احمد یاسین داشت.
هنیه همان ابتدا و در سال ۱۹۸۸ به دلیل شرکت در انتفاضه اول به دست مقامات اسرائیلی دستگیر و به مدت شش ماه زندانی شد.
یک سال بعد هم دوباره دستگیر و زندانی شد تا اینکه در سال ۱۹۹۲ اسرائیل او را همراه حدود ۴۰۰ اسلامگرای دیگر به جنوب لبنان تبعید کرد.
هنیه پس از توافق اسلو در سال ۱۹۹۳ به غزه بازگشت. او پس از بازگشت، به ریاست دانشگاه اسلامی غزه منصوب شد.
نخستوزیری و رهبری حماس
زمینه رهبری هنیه در حماس از سال ۱۹۹۷ و زمانی فراهم شد که او منشی شخصی یاسین و از نزدیکان اصلیاش بود.
این دو در سال ۲۰۰۳ هدف یک سوءقصد از سوی اسرائیل قرار گرفتند.
به گزارش سیانان در آوریل سال ۲۰۰۴ پس از مرگ دو رهبر قبلی حماس، هنیه همراه محمود زهار و سعید صیام، بخشی از «شورای رهبری» مخفی این گروه شبهنظامی شد.
در سال ۲۰۰۶ حماس در انتخابات پارلمانی فلسطین شرکت کرد و هنیه در راس فهرست قرار گرفت. حماس در این انتخابات با کسب ۷۶ کرسی از ۱۳۲ کرسی پارلمان، به پیروزی قاطع رسید.
به این ترتیب هنیه نخستوزیر تشکیلات خودگردان فلسطین شد.
جامعه بینالمللی در اعتراض، با تعلیق کمکهای خود به تشکیلات خودگردان به رهبری حماس واکنش نشان داد و فشار مالی قابل توجهی را بر بدنه حاکمیت آن وارد کرد.
روز ۱۴ دسامبر ۲۰۰۶ هنیه از یک سوءقصد در مرز مصر و غزه جان سالم به در برد. در این حمله محافظ او کشته و یکی از پسرانش زخمی شد.
حماس، گروه فلسطینی فتح را مسوول این حمله دانست.
اوایل ژوئن ۲۰۰۷ حماس پس از یک هفته نبرد با فتح، کنترل نوار غزه را به دست گرفت.
در ۱۴ ژوئن همان سال و در پی تشدید درگیریها میان حماس و فتح، محمود عباس دولت را منحل و هنیه را از سمت نخستوزیری برکنار کرد.
نتیجه این اقدام، شکلگیری یک دولت خودمختار به رهبری حماس و در راس آن اسماعیل هنیه در نوار غزه بود.
جیمی کارتر، رییسجمهوری سابق آمریکا در ماه ژوئن سال ۲۰۰۹ با هنیه در غزه ملاقات کرد تا در مورد روند صلح خاورمیانه با او گفتوگو کند.
بلافاصله پس از این دیدار، اسرائیل بسته تحریمی جدیدی را در نوار غزه اجرا و مصر نیز از تصمیم تلآویو پیروی کرد.
بر اساس گزارش سیانان، هنیه روز دوم ماه می سال ۲۰۱۱ کشتن اسامه بن لادن در پاکستان را محکوم و از او بهعنوان یک مبارز مقدس برای مسلمان و قربانی ظلم و ستم آمریکا یاد کرد.
هنیه در زمان رهبری حماس در غزه توانست آزادی بیش از هزار اسیر فلسطینی را در ازای گیلاد شالیت، سرباز اسیر اسرائیلی تضمین کند.
علاوه بر این، عملکرد حماس در جنگ با اسرائیل در تابستان ۲۰۱۴ بهطور گسترده از سوی افکار عمومی فلسطین «موفقیتآمیز» تلقی شد.
در همین حال تلاش برای آشتی بین حماس در نوار غزه و تشکیلات خودگردان تحت رهبری فتح در کرانه باختری در جریان بود.
در یکی از این اقدامها طی سال ۲۰۱۴، دولت خودگردان حماس در غزه رسما استعفا داد تا راه را برای تشکیل دولت وحدت با فتح باز کند.
هنیه با این کار، از سمت نخستوزیری خود استعفا داد. او همچنان رهبر محلی حماس در غزه باقی ماند تا اینکه در سال ۲۰۱۷ یحیی سنوار جایگزینش شد.
شورای حماس در ششم ماه می سال ۲۰۱۷ هنیه را به جای خالد مشعل، به ریاست دفتر سیاسی این گروه انتخاب کرد.
چند ماه بعد و در پی به رسمیت شناختن اورشلیم بهعنوان پایتخت اسرائیل از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری وقت آمریکا، هنیه خواستار یک «انتفاضه» دیگر برای مبارزه با اسرائیل شد.
انتساب عنوان تروریست و زندگی در خارج از غزه
سیانان در گزارش خود نوشت که آمریکا در ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸ هنیه را «بهعنوان تروریست» معرفی کرد.
پس از آن، هنیه در دسامبر ۲۰۱۹ نوار غزه را ترک و زندگی در ترکیه و قطر را آغاز کرد. با این تصمیم، توانایی او برای نمایندگی حماس در خارج از محاصره غزه بیشتر شد.
شرکت در مراسم تشییع قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس در ژانویه ۲۰۲۰ و مراسم تحلیف ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری کشته شده ایران در سقوط هلیکوپتر، از جمله مهمترین فعالیتهای عمومی او پس از خروج از غزه بود.
مقامات حماس در ماه اوت ۲۰۲۱ اعلام کردند هنیه دوباره بهعنوان رهبر حماس انتخاب شده است.
گروههای فلسطینی حماس و فتح در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۲ با میانجیگری الجزایر به توافق برای آشتی رسیدند.
هنیه با انتشار بیانیهای اعلام کرد جنبش حماس از دیدار با مقامات فتح برای پایان دادن به شکاف میان فلسطینیان خرسند است.
موشکباران اسرائیل در روز هفتم اکتبر که منجر به یک جنگ بزرگ میان اسرائیل و حماس شد، بدون شک به برنامهریزی دقیق و تایید بالاترین سطوح رهبری حماس، چه در غزه و چه در دوحه نیاز داشت.
بر اساس گزارشها، سران حماس از جمله هنیه احتمالا برای این حمله با متحدان منطقهای خود، جمهوری اسلامی و گروه لبنانی حزبالله هماهنگ بودند.
استقرار هنیه در دوحه و خارج از محاصره غزه، امکان ملاقات آزادانه او را با متحدان حماس فراهم کرده بود.
حمله هوایی ارتش اسرائیل به جنوب بیروت و کشتهشدن فواد شُکر، عالیرتبهترین فرمانده نظامی حزبالله، که سالها بود به خاطر دست داشتن در حمله به مقر تفنگداران آمریکا در بیروت در سال ۱۹۸۳، تحت تعقیب ایالات متحده هم بود، واکنشهای مثبت زیادی در میان سیاستمداران آمریکایی به دنبال داشت.
کارین ژان پییر، سخنگوی کاخسفید، در نخستین واکنش آمریکا به این حمله، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بروز جنگ تمام عیار میان حزبالله لبنان و اسرائیل گفت «جو بایدن بر این باور است که میتوان از وقوع چنین جنگی پرهیز کرد.»
به گفته ژان پییر، کاخسفید یک راهحل دیپلماتیک را همچنان قابل دسترس میداند و موضع ایالات متحده پرهیز از درگرفتن یک جنگ تمام عیار میان اسرائیل و حزبالله است.
در همین حال، کامالا هریس، معاون ریاست جمهوری امریکا و نامزد احتمالی حزب دموکرات برای انتخابات نوامبر سال جاری، گفت اسرائیل حق دارد در برابر «گروه تروریست حزبالله» از خود دفاع کند.
هریس عصر سهشنبه در گفتگو با خبرنگاران ضمن تاکید بر اینکه ایالات متحده باید همچنان برای یافتن یک راهحل دیپلماتیک تلاش کند تا چنین حملاتی پایان یابد، گفت: «من از حق اسرائیل برای دفاع و تامین امنیت خودش بدون هیچ اما و اگری حمایت میکنم. اسرائیل حق دارد در برابر یک سازمان تروریستی، چیزی که دقیقا حزبالله است، از خود دفاع کند.»
موضع وزارت خارجه ایالات متحده، به آنچه سخنگوی کاخ سفید گفت نزدیک بود. ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه با تاکید بر ادامه تلاشهای واشینگتن برای جلوگیری از تشدید تنشها، گفت «رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک، به غیرنظامیان اسرائیلی و لبنانی اجازه میدهد به خانههای خود بازگردند و در صلح و امنیت زندگی کنند.»
پاتل در پاسخ به پرسشی درباره این حمله، ضمن تاکید بر «آهنین» بودن حمایت ایالات متحده از اسرائیل، گفت «این کشور یهودی با تهدیداتی از سوی ایران و گروههای نیابتی بدخواه آن مانند حزبالله مواجه است و اسرائیل به طور کامل حق دارد از خودش دفاع کند.»
واکنش اعضا کنگره آمریکا
شماری از اعضا کنگره آمریکا هم به این حمله واکنش نشان دادند و همه با اشاره به نقش فواد شُکر در حمله به مقر تفنگداران آمریکا در بیروت در سال ۱۹۸۳، از این حمله استقبال کردند و از ارتش اسرائیل تشکر کردند.
مایک والتز، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان از ایالت فلوریدا، با بازنشر خبری از ایراناینترنشنال در ایکس درباره کشته شدن این فرمانده ارشد حزبالله در بیروت، از طرف قربانیان انفجار مقر تفنگداران آمریکا در بیروت در سال ۱۹۸۳ و خانوادههای آنها، از اسرائیل قدردانی کرد.
آنتونی دیسپوزیتو، نماینده جمهوریخواه از نیویورک هم در شبکه اجتماعی ایکس با بازنشر پستی از یک چهره جمهوریخواه که به نقش این مقام حزبالله در بمبگذاری مقر تفنگداران آمریکایی اشاره کرده، نوشت این خبر بسیار خوبی است و «نمونه مهمی از رابطه دوجانبه سودمند آمریکا با متحد ما اسرائیل است. وقتی اسرائیل موفق می شود، آمریکا نیز موفق میشود.»
کن کلورت، نماینده جمهوریخواه مجلس نمایندگان از کالیفرنیا هم با بازنشر پست ارتش اسرائیل نوشت «فواد شکر، فرمانده حزبالله که در حمله اسرائیل به بیروت کشته شد، علاوه بر نقش داشتن در حمله اخیر به زمین فوتبال کودکان در مجدل شمس، در انفجار مقر تفنگداران آمریکا در بیروت در سال ۱۹۸۳ و کشته شدن ۲۴۱ نظامی آمریکا و زخمی شدن ۱۲۸ نفر دیگر نیز نقش داشت. از اسرائیل برای اجرای عدالت در مورد این عضو حزبالله تشکر میکنم.»
تد باد، سناتور جمهوریخواه از ایالت کارولینای شمالی، هم با بازنشر پست ارتش اسرائیل درباره این حمله و اشاره به نقش شُکر در بمب گذاری در پادگان تفنگداران دریایی ایالات متحده در سال ۱۹۸۳، نوشت: «این حمله منجر به کشته شدن ۲۴۱ و مجروح شدن ۱۲۸ پرسنل نظامی ایالات متحده شد، ما اسرائیل را به خاطر اجرای عدالت علیه چنین تروریستهایی تحسین میکنیم.»
مارک دوبویتز، رییس بنیاد دفاع از دموکراسیها، در واشینگتن هم در شبکه ایکس نوشت «چگونه ممکن است یکی از افراد تحت تعقیب در لیست ایالات متحده که مسئول قتلعام ۲۴۱ تفنگدار دریایی در بیش از ۴۰ سال پیش بوده است... هنوز در بیروت زنده و سالم باشد؟ آیا ما آنقدر ناتوان هستیم که تنها ۲۴ ساعت پس از فاجعه وحشتناک جولان، اسرائیل با یک حمله دقیق، انتقام درست بگیرد؟»
اعتراضات مخالفان دولت ونزوئلا روز سهشنبه نیز ادامه یافت و به شهرهای بیشتری گسترش یافت. این اعتراضات پس از آن آغاز شد که هیات انتخاباتی روز دوشنبه اعلام کرد نیکولاس مادورو با ۵۱ درصد آرا برای سومین دوره ریاستجمهوری انتخاب شده است.
بنا به گزارش رویترز معترضان علاوه بر پایتخت در شهرهای والنسیا، ماراکای، سن کریستوبال، ماراکایبو و بارکیسیمتو به خیابانها آمدند و در مناطق بسیاری راهپیمایان از سوی نیروهای امنیتی مورد حمله قرار گرفتند.
طبق گزارش گروه حقوق بشری "فورو پنال"، دستکم شش نفر در سراسر کشور در حوادث مرتبط با شمارش آرا یا اعتراضات مربوطه کشته شدهاند.
در روز دوشنبه، معترضان جادهها را مسدود کردند، در خیابانها آتش افروختند و بمبهای دستساز بنزینی به سوی پلیس پرتاب کردند. پلیس نیز در مقابل در کاراکاس و ماراکای به سمت معترضان گاز اشکآور شلیک کرد.
وزیر دفاع دولت مادورو، ژنرال ولادیمیر پادرینو، اعتراضات را کودتا توصیف کرد و وعده شکست کودتا را داد.
او در روز سهشنبه در مصاحبهای با تلویزیون دولتی گفت که «یک کودتا در حال انجام است، بنابراین رئیسجمهور نیکولاس مادورو با مردم، تمام نهادها، نیروهای مسلح و نهادهای دموکراتیک که او را به ریاستجمهوری انتخاب کردهاند، در صحنه خواهد بود.»
یک گروه نظارت محلی به نام «رصد درگیریها در ونزوئلا» اعلام کرد که تا ساعت ۶ عصر روز دوشنبه به وقت محلی، دستکم ۱۸۷ مورد اعتراض در ۲۰ ایالت این کشور را ثبت کرده و گزارش داده که گروههای شبهنظامی و نیروهای امنیتی به شدت در حال سرکوب مخالفان هستند.
مخالفان، که هیات انتخاباتی را بازیچه دولت مادورو تلقی میکنند، با بیان اینکه ۷۳درصد از آرا که به آنها دسترسی دارند نشان از پیروزی رقیب مادورو، ادموندو گونزالس دارد، بر این باورند که آرای این نامزد بیش از دو برابر آرای مادورو است.
چین و روسیه در حالی پیروزی در انتخابات به مادورو را تبریک گفتهاند که واشینگتن گفته است در حال بررسی تحریمهای جدیدی علیه افراد مرتبط با برگزاری انتخابات ونزوئلا است. ایالات متحده خواستار شفافیت بیشتری در مورد شمارش آرا در ونزوئلا شده است.
نگرانی سازمان ملل
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز با بیان اینکه گزارشهای مضطربکنندهای از ونزوئلا دریافت کرده است، افزوده است که افزایش تنشها پس از انتخابات روز یکشنبه او را به شدت نگران کردهاست.
عالیترین مقام حقوقبشری سازمان ملل گفت تظاهرات در حداقل ۱۷ ایالت از ۲۴ ایالت ونزوئلا از جمله کاراکاس،پایتخت، برگزار شده است. اما او گفت دستگیری صدها نفر از جمله کودکان او را عمیقا رنجاندهاست.
فولکر تورک تاکید کرد دستکم مرگ یک نفر تایید شده و چندین معترض بر اثر استفاده سلاح گرم مجروح شدهاست. سازمان ملل منتظر تایید موارد دیگر است. او اضافه کرد گزارشهای مربوط به استفاده بیش از لزوم از قوه قهریه توسط نیروهای انتظامی و همراهی آنها از سوی شبه نظامیان حامی دولت، نگران کننده است.
تورک با بیان اینکه ونزوئلا در مقطع حساسی قرار دارد، از مقامات خواست به حقوق همه ونزوئلاییها برای تجمع و اعتراض مسالمت آمیز احترام بگذارند.
مادورو ۶۱ ساله که پیشتر رهبر اتحادیه و وزیر خارجه ونزوئلا بود پس از مرگ ویکتور چاوز در سال ۲۰۱۳ برنده انتخابات شد. او با اتکا به آموزههای مبتنی بر حکومتداری چاوز در سال ۲۰۱۸ دوباره برنده انتخابات شد و اینک ربعقرن حکومداری به شیوه چاوز را به انجام رسانده است. این درحالی است که اپوزیسیون ادعا میکند مادورو رئیسجمهور برآمده از رای مردم نیست و نتیجه هر دو انتخابات قبلی نیز دستخوش عددسازی و مداخله بودهاند.
نیکولاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا که به تقلب در انتخابات اخیر این کشور متهم شده است، روز سهشنبه ۹ مرداد ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیساکس و مالک شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) را به تندی مورد انتقاد قرار داد و از او خواست برای تسویه حساب به ونزوئلا برود.
مادورو در جریان یک سخنرانی خطاب به ماسک گفت: «میخواهی در خیابانهای کاراکاس دعوا کنی؟ من آمادهام. هر کسی با من درگیر شود، کارش تمام خواهد شد.»
این اظهارات یک روز پس از آن مطرح میشود که مالک ایکس مادورو را به تقلب گسترده در انتخابات ریاستجمهوری ونزوئلا متهم کرد.
ماسک روز هشتم مرداد با بازنشر یک پست از ایان مایلز چانگ، روزنامهنگار و تحلیلگر، در ایکس نوشت: «الاغ بیشتر از مادورو میفهمد.»
این روزنامهنگار در پستی در این شبکه اجتماعی ویدیو صحبتهای مادورو را به اشتراک گذاشت و در توضیح و نقد آن نوشت: «نیکلاس مادورو، رهبر نامشروع ونزوئلا که احتمالا از طریق تقلب مجددا انتخاب شده است، در حال اعلان جنگ به ایلان ماسک است.»
ماسک در ادامه واکنش خود به صحبتهای رییسجمهوری ونزوئلا در پستی دیگر در ایکس نوشت: «ببخشید که الاغ بیچاره را با مادورو مقایسه کردم. این توهین به دنیای حیوانات است.»
شهروندان ونزوئلا روز هفتم مرداد برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری به پای صندوقهای رای رفتند.
هرچند برخی نظرسنجیها از پیروزی ادموندو گونزالس، نامزد مورد حمایت اپوزیسیون حکایت داشتند، اما در نهایت نهاد انتخاباتی ونزوئلا اعلام کرد مادورو با کسب ۵۱ درصد آرا برای بار سوم به عنوان رییسجمهوری این کشور انتخاب شده است.
در مقابل، اپوزیسیون دولت تاکید کرد بر اساس نتایج ۷۳ درصد از آرای شمارش شده که اپوزیسیون به آن دسترسی دارد، گونزالس دو برابر مادورو رای آورده است.
مادورو در ادامه لفاظیهای خود علیه ماسک، او را «دشمن اصلی» خواند و افزود: «میدانیم تو پشت همه اینها [اعتراضات] هستی؛ با پول و ماهواره خود میخواهی دنیا را کنترل کنی.»
از زمان اعلام رسمی نتایج انتخابات ریاستجمهوری ونزوئلا، این کشور صحنه اعتراضات گسترده بوده است.
رهبران اپوزیسیون از حامیان خود خواستهاند روز سهشنبه ۹ مرداد در سراسر ونزوئلا تجمعات اعتراضی برپا کنند.
خبرگزاری رویترز نوشت در پی این فراخوان، معترضان خیابانهای ونزوئلا را مملو از جمعیت کردند.
دولت مستقر ونزوئلا این اعتراضات را «کودتا» خوانده است.
جمهوری اسلامی، چین و روسیه پیروزی مادورو را تبریک گفتند اما آمریکا، اتحادیه اروپا و شمار زیادی از کشورهای آمریکای لاتین نتیجه انتخابات ریاستجمهوری ونزوئلا را به رسمیت نشناختهاند.
دولت ونزوئلا اعلام کرد کارکنان دیپلماتیک خود را از هفت کشور آمریکای جنوبی که پیروزی مادورو در انتخابات را زیر سوال بردهاند، خارج میکند.
این هفت کشور آرژانتین، شیلی، کاستاریکا، پرو، پاناما، جمهوری دومینیکن و اروگوئه هستند.
مادورو پیشتر گفته بود ونزوئلا «شفافترین» نظام انتخاباتی در جهان را دارا است. او همچنین هشدار داده بود در صورتی که در انتخابات روز هفتم مرداد به پیروزی نرسد، در کشور «حمام خون» به راه خواهد افتاد.
مادورو از سال ۲۰۱۳ و پس از مرگ هوگو چاوز، قدرت را در این کشور در دست دارد. او در سال ۲۰۱۸ به عنوان برنده انتخابات ریاستجمهوری ونزوئلا اعلام شد، اما اپوزیسیون، ایالات متحده و بسیاری دیگر از کشورها نتیجه این انتخابات را به رسمیت نشناختند.
ونزوئلا در دوران ریاستجمهوری مادورو شاهد فروپاشی اقتصادی و مهاجرت حدود یک سوم از جمعیت ۲۸ میلیونی خود بوده است.
روابط دیپلماتیک کاراکاس با غرب در دوره مادورو رو به وخامت گرایید و آمریکا و اتحادیه اروپا ونزوئلا را تحریم کردند. در نتیجه تحریمهای بینالمللی، صنعت نفت این کشور به شدت آسیب دید و این موضوع به تورم گسترده و تشدید روند مهاجرت انجامید.
ونزوئلا یکی از متحدان اصلی حکومت ایران به شمار میرود. در سالهای اخیر، مواضع سیاسی تهران و کاراکاس و همچنین تحریمهای نفتی آمریکا علیه این دو کشور، موجبات نزدیکی بیش از پیش آنها را فراهم آورده است.