چهارشنبه همزمان با روز دوم اجلاس ناتو در آمریکا، دبیرکل این سازمان با اشاره به جنگ اوکراین گفت انتظار دارد اعضا با یک بسته حمایتی اساسی موافقت کنند. او اجلاس جاری را «تاریخی» خواند و گفت که ائتلاف فراتر از جشن هفتادوپنجمین سالگرد تشکیل خود، «تصمیمات مهمی» برای آینده خواهد گرفت.
به گفته استولتنبرگ، بسته حمایتی ناتو از پنج بخش «فرماندهی ناتو برای ارائه کمکهای امنیتی و آموزش»، «یک تعهد بلندمدت برای ادامه حمایت پایدار»، «اعلامیههای جدید پشتیبانی فوری، از جمله پدافند هوایی»، «توافقنامههای امنیتی دوجانبه جدید» و «افزایش کار روی قابلیت همکاری» تشکیل شده است.
او در مجموع این پنج عنصر را پل محکمی برای اوکراین به منظور عضویت در ائتلاف خواند و گفت: «مطمئنم که اعضا پس از آن بر تعهد خود به پذیرش عضویت اوکراین در ناتو تاکید خواهند کرد.»
استولتنبرگ همچنین در پاسخ به سوالی درباره تاثیر انتخابات آتی آمریکا بر وضعیت ناتو گفت: «انتظار دارم بدون در نظر گرفتن نتیجه انتخابات آمریکا، این کشور متحد قوی و سرسخت ناتو باقی بماند.»
او با بیان اینکه داشتن یک ناتوی قوی به نفع امنیت آمریکاست، تاکید کرد انتقاد اصلی ترامپ و دیگران علیه ناتو در واقع عمدتا علیه ناتو نبوده، بلکه علیه متحدان ناتو است که به اندازه کافی برای ناتو هزینه نمیکنند»
با این حال او از تغییر این روند خبر داده و گفته در سالهای گذشته، ما شاهد افزایش چشمگیر هزینههای دفاعی در سراسر اروپا و کانادا بودهایم.
اولاف شولتز، صدراعظم آلمان هم بر اهمیت حمایت ناتو از اوکراین تاکید کرد و گفت: «آلمان بزرگترین کشور اروپا در ائتلاف ناتو است. این به ما مسئولیت بسیار ویژه ای میدهد و من میتوانم به صراحت بگویم که ما این مسئولیت را انجام خواهیم داد.»
چهارشنبه ۲۰ تیر، کییر استارمر، نخست وزیر جدید بریتانیا هم گفت که اوکراین میتواند از موشکهای دوربرد ارائه شده از سوی بریتانیا برای حمله به اهداف نظامی در روسیه استفاده کند.
به گفته استارمر، کمک نظامی بریتانیا «برای اهداف دفاعی» است، اما این به اوکراین بستگی دارد که چگونه از موشکهای استورم سایه بریتانیایی استفاده کند.
یوناس گار استور، نخستوزیر نروژ، هنگام ورود به محل اجلاس ناتو با اشاره به قدرت کنونی ناتو گفت ایجاد وحدت قوی، در میان دموکراسیها ساده نیست اما زمانی که ساخته شود فوقالعاده قوی است.
دفتر نخستوزیر نروژ هم در خبری اعلام کرد که این کشور در سال جاری، شش فروند جنگنده اف-۱۶ به اوکراین اهدا خواهد کرد.
رستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین نیز با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، از اعطای سامانه دفاع هوایی از سوی کشورهای پشتیبان اوکراین قدردانی کرد و تقویت دفاع هوایی را از اولویتهای این کشور در جنگ با روسیه عنوان کرد.
اندیشکده آمریکایی استیمسون سِنتِر در گزارشی نوشت بر خلاف انتظار مقامهای جمهوری اسلامی، چین تنها ۶۱۸ میلیون دلار در ایران و بیش از ۲۲.۵ میلیارد دلار در عربستان سعودی سرمایه گذاری کرده است. به گفته این اندیشکده، پکن از توسعه بندر چابهار ایران به دلایل راهبردی استقبال نخواهد کرد.
بر اساس این گزارش، قرارداد اخیر تهران و دهلی نو در خصوص توسعه بندر چابهار با چالشهایی از جمله تحریمهای آمریکا، ضعف زیرساختها در ایران، و مخالفت احتمالی چین روبهرو است.
مهرداد بذرپاش، وزیر راه جمهوری اسلامی و سارباناندا سونوال، وزیر بنادر، کشتیرانی و آبراهههای هند روز ۲۴ اردیبهشت قرارداد تجهیز و بهرهبرداری از پایانه بهشتی بندر چابهار را به امضا رساندند.
بر اساس این قرارداد ۱۰ ساله، هند ۱۲۰ میلیون دلار برای توسعه زیرساختهای پایانه بهشتی سرمایهگذاری میکند و ۲۵۰ میلیون دلار نیز برای زیرساختهای حمل و نقلی بندر چابهار در اختیار ایران قرار خواهد داد.
اندیشکده استیمسون نوشت هند با سرمایهگذاری در بندر چابهار به دنبال افزایش تجارت با افغانستان و کشورهای آسیای میانه است. دور زدن چین و رقابت با بندر گوادر پاکستان از دیگر اهداف دهلی نو از مشارکت در این پروژه به شمار میروند.
با این حال، به نظر نمیرسد اجرایی شدن این قرارداد با توجه به شرایط موجود امری ساده باشد.
تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی، قرار داشتن نام ایران در لیست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (افایتیاف)، و عدم اتصال این کشور به شبکه بانکی بینالمللی سوییفت تنها بخشی از چالشهای پیش روی این پروژه هستند.
ساعاتی پس از امضای قرارداد توسعه بندر چابهار، ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، به مقامهای هند هشدار داد: «هر کسی که قصد انجام مراودات تجاری با ایران را دارد، باید از خطر احتمالی تحریمها آگاه باشد.»
برخی مشکلات لجستیکی، از جمله تاخیر ایران در تکمیل دو خط راهآهن چابهار-زاهدان و رشت-آستارا از دیگر موانع موجود بر سر راه اجرای قرارداد بندر چابهارند.
این دو خط ریلی در جابهجایی محمولهها از بندر چابهار و همچنین اتصال آن به «دالان حمل و نقل بینالمللی شمال-جنوب»، موسوم به INSTC، نقشی مهم بر عهده دارند و نبود آنها اجرای قرارداد ۱۰ ساله تهران و دهلی نو را با مشکل روبهرو خواهد کرد.
دالان حمل و نقل بینالمللی شمال-جنوب یک طرح راهبردی روسی-هندی-ایرانی است که میکوشد دریای خزر را به خلیج فارس و اقیانوس هند متصل کند.
این پروژه رقیبی برای «ابتکار کمربند و جاده» چین به شمار میرود و به همین دلیل سرمایهگذاری هند در بندر چابهار و تلاش برای اتصال آن به دالان حمل و نقل بینالمللی شمال-جنوب چندان به مذاق پکن خوش نخواهد آمد.
چین و ایران در سال ۲۰۲۱ یک قرارداد مشارکت ۲۵ ساله به ارزش ۴۰۰ میلیارد دلار امضا کردند. با این وجود، روابط جمهوری اسلامی و چین اخیرا با چالشهایی همراه بوده و در ایران نیز شهروندان انتقادهای زیادی به این قرارداد کردهاند.
چین در خرداد سال جاری در بیانیهای مشترک با امارات متحده عربی، از تلاشهای این کشور برای دستیابی به یک «راهحل مسالمتآمیز» در خصوص حاکمیت تنب کوچک، تنب بزرگ و ابوموسی حمایت کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی روز ۱۳ خرداد سفیر چین در تهران را در اعتراض به «حمایت مکرر» پکن از «ادعاهای بیاساس» امارات احضار کرد.
با وجود اعتراض تهران، مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین تاکید کرد: «موضع پکن در مورد این سه جزیره ثابت است.»
همچنین برخلاف انتظار مقامهای حکومت ایران، چین سرمایهگذاری قابل توجهی در این کشور انجام نداده و حجم مبادلات تجاری میان پکن و تهران در مقایسه با سایر کشورهای منطقه بسیار پایین است.
به نوشته اندیشکده استیمسون، از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲، میزان سرمایهگذاری چین در پروژههای ایران تنها ۶۱۸ میلیون دلار بوده است.
در سوی مقابل، چین ۲۲.۵ میلیارد دلار در عربستان سعودی، ۱۹.۳ میلیارد دلار در امارات متحده عربی، ۱۳ میلیارد دلار در عراق، ۴.۶ میلیارد دلار در کویت، ۲.۵ میلیارد دلار در عمان و ۱.۸ میلیارد دلار در قطر سرمایهگذاری کرده است.
سرمایهگذاری چین حتی در کشور کوچک بحرین نیز دو برابر بیشتر از ایران بوده است.
بندر چابهار به صورت بالقوه رقیبی برای بندر گوادر پاکستان به شمار میرود. از آنجا که چین سرمایهگذاری انبوهی در بندر گوادر انجام داده، توسعه بندر رقیب برای پکن خوشایند نخواهد بود.
با این حال، با توجه به چالشهای موجود، بندر چابهار راهی طولانی را در مسیر توسعه پیش روی خود میبیند. چین متعهد است که ۶۲ میلیارد دلار در بندر گوادر سرمایهگذاری کند؛ این در حالی است که سرمایهگذاری هند در بندر چابهار از ۵۰۰ میلیارد دلار فراتر نخواهد رفت.
ظرفیت دو بندر نیز اختلاف فاحشی با یکدیگر دارند. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۲۳، بندر گوادر سالانه تا ۴۰۰ میلیون تُن بار را جابهجا کند که در مقایسه با ظرفیت ۱۰ تا ۱۲ میلیون تُنی بندر چابهار، عددی قابل توجه به نظر میرسد.
چین برای تحقق ابتکار کمربند و جاده که مجله فارِن اِفِرز آن را «جاهطلبانهترین پروژه توسعه زیرساخت در تاریخ بشر» خوانده، یک تریلیون دلار در اختیار بیش از ۱۰۰ کشور جهان قرار داده است.
این عدد از میزان سرمایهگذاری غرب در کشورهای در حال توسعه فراتر میرود و به همین دلیل، نگرانیهایی را در خصوص افزایش قدرت و نفوذ جهانی چین در پی داشته است.
برخی ناظران اقدام پکن را در اعطای به سایر کشورها در چارچوب ابتکار کمربند و جاده، «دیپلماسی تله بدهی» توصیف کرده و گفتهاند چین از طریق این اهرم فشار مالی میکوشد دامنه نفوذ خود را در جهان گسترش دهد و حتی زیرساختها و منابع سایر کشورها را تصرف کند.
مسعود پزشکیان، رییس جمهور منتخب در جمهوری اسلامی، در کارزار انتخاباتی خود بارها بر ضرورت مذاکره با غرب و رفع تحریمها علیه تهران تاکید کرد. با این وجود، به گفته اندیشکده استیمسون، تردیدهای فراوانی در خصوص تحققپذیری این وعدهها وجود دارد.
رفع تحریمهای آمریکا میتواند زمینه اجرایی شدن قرارداد جمهوری اسلامی و هند را برای توسعه بندر چابهار فراهم آورد و واشینگتن نیز احتمالا از هر اقدامی که باعث کاهش نفوذ پکن در منطقه شود، استقبال خواهد کرد.
سران اطلاعاتی مصر، اسرائیل و آمریکا برای برگزاری مذاکراتی درباره معامله گروگانها و دستیابی به توافق آتشبس در غزه، از روز چهارشنبه ۲۰ تیر در دوحه قطر گرد هم آمدند. مذاکرات صلح روز پنجشنبه در قاهره ادامه خواهد داشت. یک مقام اسرائیلی گفته است شکافها همچنان قابل توجهاند.
به گزارش جروزالم پست، یک مقام آمریکایی حاضر در این مذاکرات گفت در نشستهای قاهره پیشرفت قابل توجهی حاصل شد اما منابع اسرائیلی بر این باورند که هنوز کار زیادی برای دستیابی به توافق لازم است.
یک مقام بلندپایه اسرائیلی که نامش فاش نشده به روزنامه هاآرتص گفت: «این احساس وجود دارد که طرفها میخواهند به توافق برسند اما شکافهای قابل توجهی وجود دارد.»
این مقام هشدار داد گزارشهای رسانهها از پیشرفت مذاکرات، احتمالا باعث ایجاد «یک حس امید کاذب در میان خانوادههای گروگانها میشود» که توافق قریبالوقوع است.
یک دیپلمات غیر اسرائیلی که نام او در گزارش هاآرتص ذکر نشده، گفته است تردید دارد زمانی که دو طرف در حال تثبیت مواضع خود هستند، امکان آزادی گروگانها وجود داشته باشد.
روز سهشنبه منابع رسمی در مصر اعلام کردند به منظور نزدیکتر کردن دیدگاهها بین حماس و اسرائیل برای دستیابی به توافق آتشبس، مذاکراتی با حضور عباس کامل، رییس اطلاعات مصر، در اسرع وقت برگزار میشود.
ویلیام برنز، مدیر آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیای)، پس از دیدار با عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر در قاهره به این مذاکرات پیوست.
دیوید بارنیا، رییس موساد نیز طبق گزارشهای منابع نزدیک به مذاکرات، در این نشست حضور داشت.
پس از این دیدار متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت: «ما به سختی برای پیگیری آتشبس کار میکنیم و امیدواریم بتوانیم در اسرع وقت به توافق برسیم.»
نهاد ریاستجمهوری مصر اعلام کرد سیسی در این دیدار بر موضع مصر در «رد ادامه عملیات نظامی در نوار غزه» تاکید کرده است.
یک منبع ارشد مصری گفت که گفتوگوها در پایتخت قطر بر «ایمنسازی گذر از آتشبس اولیه به دورهای از صلح پایدارتر» متمرکز شده است.
حماس چه میگوید؟
به گفته یک مقام فلسطینی، خلیل الحیا ریاست هیات حماس را بر عهده دارد.
این مقام همچنین گفت شرط حماس برای توافق، «خروج کامل اسرائیل از گذرگاه رفح و کریدور فیلادلفیا» است.
روز دوشنبه حماس در بیانیهای، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل را متهم به «تشدید تجاوزات و جنایات علیه مردم» کرد و گفت که این کشور موانع بیشتری در مسیر مذاکرات آتشبس ایجاد میکند.
در بیانیه این گروه آمده است: «حماس از میانجیها درخواست میکند برای پایان دادن به جنایات نتانیاهو اقدام کنند.»
اسماعیل هنیه، ريیس دفتر سیاسی حماس نیز اعلام کرد مسئولیت هر گونه شکست در مذاکرات بر عهده نتانیاهو و ارتش اسرائیل است.
میانجیها چه میکنند؟
مصر و قطر به عنوان میانجی در جنگ ۹ ماهه بین اسرائیل و حماس، به امید پایان دادن به جنگ و آزادی گروگانها در غزه در ازای آزادی اسرای فلسطینی در اسرائیل، نقش مهمی ایفا میکنند.
دوحه ماهها درگیر مذاکرات پشت پرده با حمایت مصر و آمریکا برای دستیابی به آتشبس در غزه و توافق برای آزادی گروگانها بوده است.
این مذاکرات بر اساس طرح پیشنهادی سه مرحلهای جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا پیش میرود که در ازای آزادی ۳۳ نفر از ۱۲۰ گروگان باقیمانده در مرحله اول است.
کسانی که قرار است آزاد شوند، زنان، کودکان، سالمندان و بیماران گروگاناند.
آتشبس دائمی نیز در مرحله اول از روز شانزدهم مورد بحث قرار خواهد گرفت.
میانجیها برای انعقاد موافقتنامهای بین اسرائیل و حماس تلاش میکنند که آزادی بیش از ۱۰۰ گروگان حمله ویرانگر هفتم اکتبر حماس به اسرائیل را که هنوز در اسارت این گروه هستند، تضمین کند.
حمله حماس که حدود هزار و ۲۰۰ کشته بر جای گذاشت و بیش از ۲۵۰ نفر ربوده شدند، باعث جنگی شد که اسرائیل قول داده است در آن، تواناییهای نظامی و حکومت حماس در نوار غزه را نابود کند.
در هفتههای گذشته و قبل از مذاکرات، خشونت در کرانه باختری و شمال غزه افزایش یافت.
هزاران فلسطینی که به رفح رفته بودند، با حمله اسرائیل به این منطقه دوباره آواره شدند.
محققان امنیت سایبری میگویند یک گروه هکری وابسته به حوثیهای یمن در حال شنود و جاسوسی آنلاین از گوشیهای نیروهای نظامی فعال در خاورمیانه است. این گزارش تازهترین نشانه از گسترش جاسوسی از دستگاههای موبایل در منازعات جهانی به شمار میرود.
شرکت امنیت سایبری «لوکاوت» (Lookout) در گزارش خود در این رابطه تاکید کرد هکرهای حوثی یک برنامه جاسوسی ویژه را روی گوشیهای هوشمند بیش از ۴۵۰ پرسنل نظامی در کشورهای مختلفی از جمله امارات متحده عربی، ترکیه، قطر، عربستان سعودی، عمان، مصر و یمن نصب کردهاند.
کریستف هبایزن، مدیر تحقیقات امنیتی لوکاوت گفت که یمن همواره به عنوان «کشوری کوچک و غیر پیشرفته» در نظر گرفته میشود و با وجود اینکه آنها امکانات زیادی در اختیار ندارند اما با این حال موفق به ایجاد چنین ابزارهای سایبریای شدهاند.
بر اساس گزارش منتشر شده، این عملیات جاسوسی حوثیها از سال ۲۰۱۹ آغاز شده است.
هکرهای یمنی در این حملات از نسخهای از بدافزار موسوم به «دندریود« (Dendroid) استفاده کردهاند که حدود یک دهه پیش برای اولین بار کشف شد.
این بدافزار ویژه سیستم عامل اندروید، میتواند اطلاعاتی مانند تصاویر، اسناد و نیز فایلهای مرتبط با مکانهای جغرافیایی مشخص شده را از گوشیها جمعآوری کند.
محققان لوکاوت میگویند حوثیها در این عملیات خود بیشتر به دنبال جمعآوری نقشههاییاند که ممکن است مکانهای نظامی را افشا کنند.
هکرها در حملات خود از پلتفرمهای مختلفی مانند پیامرسان واتساپ برای آلوده کردن قربانیانشان استفاده کردهاند.
حوثیها که از گروههای نیابتی تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند سالهاست با نیروهای نظامی عربستان سعودی درگیر جنگاند.
سال گذشته شرکت امنیت سایبری «رکوردد فیوچر» در گزارشی از نقش احتمالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عملیات سایبری علیه روزنامهنگاران و نمایندگان سیاسی فعال در عربستان سعودی خبر داد.
این گزارش نشان داد یک گروه هکری با نام «اویلآلفا» (OilAlpha)، گروههای بشردوستانه، رسانهها و سازمانهای غیرانتفاعی فعال در این کشور را هدف قرار داده است.
هکرهای یمنی در این حمله که در بازه آوریل تا می سال ۲۰۲۲، زمانی که عربستان سعودی میزبان مذاکرات رهبران یمنی درگیر در جنگ بود روی داد، فایل برنامههای مخرب اندرویدی را از طریق واتساپ برای برخی نمایندگان سیاسی و روزنامهنگاران فرستاده بودند.
در حالی که اسرائیل بر شدت حملات خود در غزه افزوده است، حماس هشدار داد که تداوم این حملات میتواند مذاکرات آتشبس را به خطر اندازد. حماس پیشتر از آمادگی خود برای چشم پوشیدن از برخی از شرایط خود خبر داده و امیدها به برقراری آتشبس در غزه افزایش یافته بود.
مقامهای فلسطینی بامداد روز چهارشنبه، ۲۰ تیر گفتند که در حمله هوایی روز سهشنبه اسرائیل به شرق خان یونس در جنوب نوار غزه بیش از ۲۹ نفر کشته شدهاند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که در حال بررسی گزارشهایی است که نشان میدهد غیرنظامیان در این حمله آسیب دیدهاند. ارتش اسرائیل افزود که این حمله برای کشتن یکی از فرماندهان حماس که در حمله هفتم اکتبر این گروه به اسرائیل نقش داشته صورت گرفته است.
مدیر دفتر رسانهای دولت غزه که حماس آن را اداره میکند، گفت: «در حملات اسرائیل به مناطق مرکزی غزه در روز سهشنبه ۶۰ فلسطینی کشته و دهها تن دیگر زخمی شدند.
او در بیانیهای گفت:«ما اسرائیل و دولت آمریکا را مسئول قتل عام وحشتناک غیرنظامیان میدانیم.»
در همین حال، شاخههای مسلح حماس و جهاد اسلامی فلسطین اعلام کردند که در غزه با مسلسل، خمپاره و موشکهای ضدتانک با نیروهای اسرائیلی جنگیده و شماری از سربازان اسرائیلی را کشته یا زخمی کردند.
ارتش اسرائیل درباره تلفات احتمالی نیروهای خود اظهارنظر نکرد، اما درگیری سربازانش با نیروهای حماس و جهاد اسلامی فلسطین را تایید کرد و از کشتن بیش از ۱۵۰ عضو این دو گروه خبر داد.
درگیریهای اخیر در حالی رخ داده است که مقامهای ارشد آمریکایی پس از انعطافی که حماس در هفته گذشته نشان داد، به منطقه رفتند تا مذاکرات آتشبس را به نتیجه برسانند.
اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس هشدار داده که حملات تازه اسرائیل، در زمانی حساس مذاکرات را تحتالشعاع قرار داده است و میتواند این مذاکرات را به نقطه اول بازگرداند.
پس از آنکه حماس هفته گذشته بخش مهمی از پیشنهاد آتشبس آمریکا را پذیرفت، امیدها برای توقف درگیریها دوباره زنده شد. رسانههای دولتی مصر اعلام کردند که میانجیگران قطری و مصری با حمایت ایالات متحده، بر شدت تلاشهای خود افزودهاند و مذاکرات از روز چهارشنبه در دوحه از سر گرفته میشود.
دفتر رسانه ای حماس اعلام کرد که در النصیرات در مرکز غزه، در حمله هوایی اسرائیل بامداد روز سهشنبه به یک ساختمان چند طبقه، ۱۷ نفر از جمله ۱۴ کودک و یک زن کشته شدند.
خبرگزاری رویترز به نقل از پزشکان در غزه گزارش داده که در حملات روز سهشنبه به شهر غزه در شمال، البریج دیرالبلاح و النصیرات در مرکز و رفح در جنوب غزه دست کم ۴۰ نفر کشته شدند.
مقامات بهداشتی غزه در آخرین آمار خود اعلام کردند که مجموع کشتهشدگان فلسطینی در جریان جنگ ۹ ماهه غزه به ۳۸ هزار و ۲۴۳ نفر رسیده است.
ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، روز سهشنبه ۱۹ تیر با تاکید بر اینکه «هیچ گزینه بدون هزینه و خطری» در جنگ با روسیه وجود ندارد، گفت در صورت پیروزی روسیه در اوکراین، بزرگترین هزینه و خطر، «جسارتی است که ولادیمیر پوتین و سایر رهبران مستبد در ایران، کره شمالی و چین» پیدا میکنند.
او که همراه جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا و سایر سران کشورهای ناتو در واشینگتن دیسی، هفتادوپنجمین سالگرد تاسیس ناتو را جشن میگرفت، گفت: «ناتو نه تنها موفقترین و قویترین، بلکه طولانیترین اتحاد تاریخ است.»
رییسجمهوری ایالات متحده، روز سهشنبه در نشست ناتو در واشینگتن متعهد شد که با قدرت از اوکراین در برابر تهاجم روسیه دفاع کند. او همچنین کوشید از این فرصت در صحنه جهانی استفاده کند تا به متحدان داخلی و خارجی خود نشان دهد که هنوز توانایی رهبری را دارد.
بایدن ۸۱ ساله، پس از نمایش ضعیف خود در اولین مناظره انتخاباتی با دونالد ترامپ در ۱۲ روز پیش، بهشدت تحت فشار بوده است. بسیاری دموکراتها و حامیان این حزب نگران آن هستند که جو بایدن بهدلیل پیری و ضعف جسمی نتواند با ترامپ رقابت کند و نتیجه انتخابات را به او واگذارد.
بایدن در سخنرانی خوشامدگویی خود به رهبران کشورهای عضو ناتو با اشاره به رییسجمهوری روسیه گفت: « پوتین به چیزی کمتر از انقیاد کامل اوکراین و محو این کشور از روی نقشه رضایت نمیدهد. اوکراین میتواند پوتین را متوقف کند.»
کاخ سفید امیدوار است که بایدن بتواند در جریان نشست ناتو، آسیب ناشی از عملکردش در اولین مناظره با ترامپ در جریان رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ را جبران کند، هر چند رویترز به نقل از برخی از دیپلماتهای حاضر در نشست ناتو گزارش داده که ترمیم این آسیب، کاری دشوار است.
بایدن در سخنرانی روز سهشنبه خود در نشست ناتو، با صدایی قوی و مطمئن صحبت کرد و تا حد زیادی از لکنتهای کلامی یا سردرگمی هنگام صحبت پرهیز کرد.
او در سخنرانی خود گفت: «امروز ناتو قویتر از هر زمان دیگری در تاریخ خود است.»
بایدن درخواست کنارهگیری از رقابتهای انتخاباتی با دونالد ترامپ ، جمهوریخواه ۷۸ ساله، را رد کرده و قول داده است در ماه نوامبر او را شکست دهد. او تاکنون حمایت عمومی اکثر نخبگان حزبش را حفظ کرده است.
پس از اینکه ترامپ متحدان خود را به عنوان بخشی از رویکرد «اول، آمریکا» به چالش کشید، جو بایدن بازسازی اتحادهای سنتی در خارج از کشور را محور سیاست خارجی خود قرار داده است. برنده انتخابات در ماه نوامبر میتواند تأثیر قابل توجهی بر آینده ناتو، اروپا و سایر نقاط جهان داشته باشد.
یکی از دیپلماتهای اروپایی که سخنرانی روز سهشنبه را بهعنوان دلیلی بر استقامت بایدن رد کرد، به رویترز گفت: «نمیدانم که او چگونه میتواند پس از مناظره قبلی بازگردد. من نمیتوانم تصور کنم که او چهار سال دیگر در راس ایالات متحده و ناتو باشد.»
ترامپ پیشتر گفته بود که اگر دوباره به کاخ سفید بازگردد، در صورتی اعضای ناتو مورد حمله نظامی قرار گیرند اما به هدف هزینه دفاعی ائتلاف یعنی دو درصد از تولید ناخالص داخلی سالانه خود نرسند، از متحدان خود دفاع نخواهد کرد. او همچنین میزان کمک های ارائه شده به اوکراین در نبرد با تهاجم روسیه را زیر سوال برده است.
بایدن سخنان خود را با یک غافلگیری به پایان برد. او مدال آزادی ریاست جمهوری، بالاترین جایزه غیرنظامی آمریکا را به ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو اهدا کرد. دوران دبیرکلی استولتنبرگ به زودی به پایان میرسد و نخستوزیر سابق هلند جانشین او میشود.
اوکراین میجنگد
محور اصلی نشست ناتو قرار است دادن تعهدات جدید برای ارائه کمکهای نظامی و بشردوستانه بیشتر به اوکراین باشد.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، روز سه شنبه از رهبران سیاسی آمریکا در واشینگتن خواست منتظر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری نوامبر آمریکا نباشند تا با قدرت برای کمک به کشورش در برابر تهاجم روسیه حرکت کنند.
زلنسکی در سخنانی در واشینگتن گفت: «همه منتظر نوامبر هستند. آمریکاییها منتظر نوامبر هستند، در اروپا، خاورمیانه، در اقیانوس آرام، تمام جهان به نوامبر چشم دوختهاند. پوتین نیز منتظر نوامبر است.»
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، گفت که این اجلاس مسیر این کشور جنگ زده به سمت عضویت در ناتو را بیش از پیش تقویت خواهد کرد.
بایدن و رهبران آلمان، ایتالیا، هلند و رومانی با صدور بیانیهای مشترک با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، از تحویل پنج سامانه دفاع هوایی راهبردی دیگر برای حفاظت از شهرها، غیرنظامیان و سربازان اوکراینی خبر دادند.
آنها گفتند که سیستمهای دفاع هوایی استراتژیک بیشتری در سال جاری در اختیار اوکراین قرار خواهد گرفت.
ولودیمیر زلنسکی که روز سهشنبه وارد واشینگتن شد و قرار است روز پنجشنبه با بایدن دیدار کند، گفته است که اوکراین به حداقل هفت سیستم پاتریوت نیاز دارد، هدفی که با تحویلهای جدید اعلام شده در روز سهشنبه محقق شد.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «ما برای تضمینهای امنیتی بیشتر برای اوکراین میجنگیم. کمکهای تسلیحاتی و مالی و حمایتهای سیاسی بخشی از این تضمینهای امنیتی هستند.»
اوکراین در نهایت میخواهد به ناتو بپیوندد تا از حملات بعدی روسیه جلوگیری کند، اما درخواست نامزدی یک کشور باید از سوی همه اعضای این ائتلاف تایید شود. برخی از اعضای ناتو، نسبت به اقداماتی که میتواند به درگیری مستقیم با روسیه بینجامند، محتاط هستند.
بایدن در قدرت باقی میماند؟
ناتو که هفتاد و پنجمین سالگرد تاسیس خود را جشن میگیرد، از مخالفت با حمله پوتین به اوکراین، در پی دست یافتن به اهدافی جدید است و نگرانیها از آینده ناتو در صورت پیروزی ترامپ بر گفتگوهای آنها سایه انداخته است.
رهبران کشورهای عضو ناتو که از قبل نگران بازگشت ترامپ به کاخ سفید بودند، اکنون با نگرانیهای بیشتری به واشینگتن رفتهاند.
بایدن قرار است روز پنجشنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی شرکت کند. یکی از اهداف این کنفرانس رفع نگرانیها نسبت به وضعیت جسمی اوست.
در حالی که بایدن تلاش میکند اعتماد متحدان و حمایت داخلی خود را جلب کند، چند مقام بلندپایه اروپایی که برای شرکت در نشست ناتو به واشینگتن رفتهاند، با مشاور ارشد سیاست خارجی ترامپ دیدار کردند.
رهبران ناتو در اروپا نیز با بلاتکلیفی سیاسی روبهرو هستند. در فرانسه احزاب چپ و راست افراطی پیروز شدهاند و در آلمان، ائتلاف اولاف شولتز، صدراعظم آلمان، پس از نمایش ضعیف در انتخابات پارلمان اروپا، تضعیف شده است.
یک مقام اطلاعاتی آمریکا روز سه شنبه گفت که روسیه ترجیح میدهد ترامپ در انتخابات آینده پیروز شود.
کییر استارمر، نخستوزیر جدید بریتانیا، که در نشست ناتو شرکت کرده، گفت که به تعهد کمپین خود مبنی بر افزایش هزینههای دفاعی بریتانیا به دو و نیم درصد تولید ناخالص داخلی عمل میکند، اما در عین حال تاکید کرد که این کار را تنها زمانی انجام خواهد داد که کشور توان پرداخت این هزینه را داشته باشد و پس از بررسی شرایط، این کار را انجام خواهد داد.
یک مقام ارشد ناتو روز سهشنبه گفت روسیه فاقد مهمات و نیروی لازم برای شروع یک حمله بزرگ در اوکراین است.
اما او تخمین زد که روسیه بتواند اقتصاد جنگی خود را برای سه تا چهار سال دیگر حفظ کند. این مقام ارشد ناتو همچنین گفت: «مدتی طول خواهد کشید تا اوکراین مهمات و پرسنل مورد نیاز خود را برای اجرای عملیات تهاجمی در مقیاس بزرگ جمع آورد.