علی مظفری، رییس کل دادگستری استان قم از اجرای حکم قطع انگشتان دست دو زندانی متهم به سرقت در قم، در سال جاری خبر داد. به گفته مظفری، کیفرخواست پرونده سه تن دیگر با اتهام مشابه به دادگاه کیفری یک استان قم ارسال شده است. اکنون این سه نفر هم در خطر اجرای حکم قطع انگشتان دست هستند.
رییس کل دادگستری استان قم گفته در سال جاری دو فقره حد سرقت (حکم قطع انگشتان دست) پس از قطعی شدن حکم و انجام تشریفات قانونی در اجرای احکام دادسرای قم اجرا شده است.
مظفری در ادامه به پرونده سه متهم به سرقت از منازل قم اشاره کرده و گفته این افراد متهم به هشت فقره سرقت تعزیری و پنج فقره سرقت حدی هستند و پروندهشان به همراه کیفرخواست برای رسیدگی و صدور رای به دادگاه کیفری یک استان ارسال شده است.
با توجه به گفتههای این مقام قضایی جمهوری اسلامی مبنی بر ارسال پرونده این افراد با پنج فقره سرقت حدی به دادگاه کیفری، این سه متهم در خطر صدور حکم قطع دست و اجرای آن قرار دارند.
مظفری، اشارهای به هویت دو فردی که حکم قطع انگشتان آنها اجرا شده و سه نفری که در خظر اجرای حکم قطع انگشتان دست هستند، نکرده است.
در قانون مجازات اسلامی «حد سرقت» مجازات عمل سرقت است که بر اساس مفاد فقهی، متناسب با دفعات دزدی اعمال میشود. مرتبه نخست این مجازات قطع چهار انگشت دست راست (به جز انگشت شست) است. در مرتبه دوم قطع پای چپ از قسمت برآمدگی رویپا، مرتبه سوم حبس ابد و مرتبه چهارم اعدام است.
با آن که سازمان ملل متحد، سازمان عفو بینالملل و دیگر نهادهای حقوق بشری بارها خواهان توقف صدور احکام قطع عضو و اجرای این احکام در ایران شدهاند اما صدور و اجرای حکمهایی چون شلاق، قطع دست، سنگسار و قطع دست و پا در جمهوری اسلامی ادامه دارد.
راوینا شمداسانی، سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد، در تیرماه سال گذشته اعلام کرده بود بر اساس گزارش سازمانهای حقوق بشری، حداقل ۲۳۷ نفر، عمدتا از اقشار فقیرتر جامعه، در حدود ۲۰ سال گذشته در ایران به قطع عضو محکوم شدهاند و حداقل ۱۲۹ مورد از این احکام اجرا شده است.
ادامه اجرای حکم قطع دست در حالی است که ایران به عنوان عضو سازمان ملل، پیماننامه جهانی حقوق مدنی و سیاسی را امضا کرده است.
بر اساس ماده هفتم این پیماننامه، هیچکس نباید در معرض شکنجه یا رفتار تحقیرآمیز و مجازاتهای غیرانسانی و وحشیانه قرار گیرد.
ایران اینترنشنال به اطلاعاتی دست یافته که نشان میدهد محسن سراوانی، که از او به عنوان مشاور بیت رهبری نام برده میشود، حدود ۲۰ روز پیش به اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شد.
ایران اینترنشنال به اطلاعاتی دست یافته که نشان میدهد محسن سراوانی، که از او به عنوان مشاور بیت رهبری نام برده میشود، حدود ۲۰ روز پیش به اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شد.
سراوانی ۲۴ ساله و دانشجوی ترم ششم حقوق و مشاور علی اوسط هاشمی، استاندار پیشین سیستان و بلوچستان، به جمعآوری اطلاعات طبقهبندی شده، اعم از محرمانه و خیلی محرمانه و سری، از طریق مامورین دولت و در اختیار قراردادن اطلاعات طبقه بندی شده به افسر موساد متهم شده بود.
محسن سراوانی از سال ۹۶، زمانی که تنها ۱۸ سال سن داشت، با عنوان مشاور جوان علی اوسط هاشمی، استاندار وقت سیستان و بلوچستان در ادارات دولتی زاهدان رفت و آمد داشت. این عضو بسیج با دانیال محبی استاندار بعدی سیستان و بلوچستان و علی اصغر میرشکار، معاون امنیتی و انتظامی استان ارتباط نزدیکی داشت و عکسهایی با آنها از او منتشر شده است.
عکس او در کنار وحید حقانیان، معاون امور ویژه رهبر جمهوری اسلامی، باعث شد که فردی نزدیک به بیت رهبری معرفی شود.
سراوانی خودش را نماینده محمد مرریه دادستان عمومی و انقلاب وقت زاهدان برای سرکشی از ادارات استان معرفی میکرد.
او در مراجعه به ماندانا زنگنه سروش، معاون اقتصادی و مدیرکل پیشین سرمایهگذاری استانداری سیستان و بلوچستان، خود را مشاور جوان بیت رهبری معرفی کرد. خانم زنگنه براساس حکم دادگاه تجدیدنظر، که به دست ایران اینترنشنال رسیده، گفت: «در زمانی که بنده در سال ۹۶ یا ۹۷ مدیر کل دفتر سرمایه گذاری استان شدم آقای محسن سراوانی چندین دفعه به مدیر دفترم مراجعه و تقاضای یک وقت برای دیدن بنده کرده بود ولی به دليل مشغله کاری موفق به دیدن من نشدند تا اینکه بعد از ۴ الی ۵ بار مراجعه، به مدیر دفترم آقای مهدوی و آقای سرابندی که هر دو نفر امریه استانداری بودند ، گفته بود به خانم زنگنه بگوييد مشاور جوان بيت رهبری با شما کار دارد، به همين خاطر ترسيدم اهانتی به بيت رهبری شود و به او وقت جلسهای دادم.»
به گفته ماندانا زنگنه، محسن سراوانی حکمش را به او نشان داد: «در جلسهای که تعيين شد ایشان کپی از حکم مشاور جوان بيت رهبری در استان سيستان و بلوچستان را به من نشان دادند که این نامه سربرگ بيت رهبری و شماره و تاریخ داشت. من گفتم اصل حکمتان را ببينم گفتند اصل حکم در تهران است و این بار که رفتم تهران گزارشها را به دفتر بيت بدهم میآورم.»
بنابر اظهارات ماندانا زنگنه، مظاهر حسینی، مدیرکل تشریفات دفتر خامنهای هم انتساب محسن سراوانی به این نهاد را تایید کرده بود: «گزارش کاملی از مشکلات اقتصادی و فقر استان تهيه کردم و به آقای سراوانی گفتم خودم شخصا می خواهم این مدارک را به دفتر بيت تحویل بدهم که ایشان با شخصی به نام سيد مظاهر که در بيت رهبری بودند هماهنگ کردند و برای بنده وقت گرفتند و حتی گفتند که از کدام در بروم و ایشان را ببينم و مدارک را تحویل او بدهم و من رفتم و این مدارک را تحویل آقای سيد مظاهر که یک روحانی معمم بودند در همان بيت در حوالی خيابان پاستور دادم.»
اگرچه اندکی بعد سازمان اطلاعات سپاه، با شکایت دفتر استاندار محسن سراوانی را به اتهام غصب عنوان بازداشت کرد اما او بعد از ۴۵ روز تبرئه و آزاد شد.
به گفته خانم زنگنه، سازمان اطلاعات سپاه پذیرفت که محسن سراوانی، واقعا مشاور جوان بیت خامنهای است. براساس سندی که به دست ایران اینترنشنال رسیده، وزارت اطلاعات سراوانی را متهم کرده که از سال ۱۴۰۰ با سازمان جاسوسی اسرائیل، موساد، همکاری میکرد.
آقای سراوانی در دادگاه گفت که تحت شکنجه به جاسوسی اعتراف کرده است.
محسن سراوانی، فروردین ماه سال ۱۴۰۱ بازداشت شد. ۳۱ خردادماه سال گذشته، دادستان عمومی و انقلاب زاهدان از دستگیری سه عامل موساد خبر داد که به گفته او قصد ترور دانشمندان هستهای را داشتند. مهدی شمسآبادی مدعی شد آنقدر مستندات علیه این افراد وجود داشت که وقتی قرار بازداشت علیهشان صادر شد، اعتراض نکردند.
در نهایت متهمین ردیف اول و دوم این پرونده به اعدام محکوم شدند و حکم اعدام سراوانی ۲۵ آذرماه در زندان زاهدان اجرا شد.
از سرنوشت افشین قربانی میشانی، متهم ردیف دوم پرونده اطلاعی در دست نیست. او ۲۶ ساله، معلم و فعال اقتصادی، بود.
اما حکم ماندانا زنگنه سروش، متهم ردیف سوم این پرونده، در دادگاه تجدیدنظر از هشت سال حبس تعزیری به یک سال زندان تعلیقی کاهش یافت.
ماندانا زنگنه سروش، معاون اقتصادی پیشین سرمایهگذاری استانداری سیستان و بلوچستان از طرف وزارت اطلاعات متهم شد که حدود هزار سند محرمانه را در اختیار محسن سراوانی گذاشته بود. خود او در دادگاه پذیرفت که تحت فشار، به سراوانی اجازه داده از سه سند محرمانه روی میزش عکس بگیرد. اما ایران اینترنشنال تصاویری از چت ماندانا زنگنه و محسن سراوانی را به دست آورده که نشان میدهد این دو با هم رابطه عاطفی و جنسی داشتند.
خانم زنگنه سروش با تغییر دولت، به سازمان انرژی اتمی ایران منتقل شد و در آنجا هم محسن سراوانی برای جمعآوری اطلاعات به او مراجعه کرده بود.
شهبانو فرح پهلوی در پیامی به مناسبت سالروز آغاز رسمی کشف حجاب در ایران، با اشاره به «آزادی و نوخواهی زنان ایران» روز ۱۷ دیماه را روز کنار زدن «حجاب جهل از سر و صورت زن ایرانی» توصیف کرد.
هفدهم دی ماه سال ۱۳۱۴ سالروز اجرای رسمی کشف حجاب در ایران است که طی مراسمی با حضور رضا شاه، همسر و دخترانش در دانشسرای مقدماتی تهران آغاز شد.
شهبانو در بیانیه خود گفت رضا شاه این اقدام را انجام داد «تا میهن باستانی ما شاهد درخشش زنان توانمندی باشد، که سالها در پستوی تعصب و واپسگرایی اسیر بودند.»
او نوشت: «آزادی زن ایرانی به دست رضاشاه بزرگ که بعدها در دوره پادشاه فقید ایران، محمدرضا شاه پهلوی ابعاد گسترده تری یافت؛ چنان در تار و پود جامعه ایران تنیده شد که حتی فتنه ۵۷ و رژیم واپسگرای برآمده از آن نیز نتوانست آن پیشرفتها را به طور کامل به عقب براند.»
شهبانو بر اهمیت این روز تاکید کرد چرا که به گفته او «هویت نوین زن ایرانی با این روز گره خورده است،» و افزود: «اکنون بسیاری از زنان جوان ایرانی بدون آنکه در دوران دو پادشاه ایرانساز پهلوی زیسته باشند، از آنها به نیکی یاد میکنند و خواهان بازگشت قطار ایران به راه پیشرفت و آزادیهای آن دوران هستند.»
او حکومت مستقر بر ایران را «اهریمن» توصیف کرد و گفت باور دارد با ادامه مبارزه ایرانیان «نور در نهایت بر تاریکی پیروز خواهد شد، و ایران بار دیگر در مسیر آزادی، رفاه، و پیشرفت قرار خواهد گرفت».
بیش از ۶۰۰ پزشک ایرانی با انتشار «رنجنامه» مشترکی خواستار اعاده دادرسی برای حمید و فرزانه قرهحسنلو شدند و نوشتند نسبت به «احکام سنگین و ناعادلانه» صادره در مورد این دو شهروند بازداشتی در جریان خیزش انقلابی ۱۴۰۱ اعتراض دارند.
این پزشکان در این متن تاکید کردند «با شناخت نزدیک و طولانی که خود یا به واسطه همکاران مورد وثوق، از منش نیکوکارانه و نوعدوستانه دکتر قرهحسنلو داریم، انتساب اتهام مشارکت وی در خشونتهای منتسبه را به هیچ روی موجه نمیدانیم و اطلاعات دریافتی از خانواده و وکلای محترم و همچنین دادههای منتشره در رسانههای رسمی نیز این نظر را تایید و پشتیبانی میکنند.»
در روز ۱۲ آبان ۱۴۰۱، به دنبال برگزاری مراسم چهلم حدیث نجفی و پارسا رضادوست، از کشتهشدگان خیزش انقلابی، ۱۶ نفر به اتهام کشتن یک نیروی بسیجی به نام روحالله عجمیان بازداشت شدند.
از میان آنها، روز ۱۷ دی سال گذشته محمدمهدی کرمی و محمد حسینی اعدام و شهریور امسال حکم سنگین حبس و نفی بلد هشت نفر دیگر قطعی شد.
طولانیترین مدت حبس در این پرونده (۱۵ سال)، برای حمید قرهحسنلو که پزشک است صادر شده. دادگاه بدوی او را به اعدام محکوم کرده بود.
پزشکانی که بیانیه مشترک را امضا کردند، افزودند: «رجای واثق داریم در یک فرآیند دادرسی عادلانه با حضور فعال وکلای انتخابی، ملاک قرار دادن اظهارات ایشان در دادگاه و نه در بازجوییها، توجه به مستندات متقن و به دور از جوسازیهای ناشی از بحرانهای سیاسی اخیر، قضات محترم در یک دادگاه مستقل نیز قطعا رای دیگری صادر خواهند کرد.»
آنان با اشاره به «بیماریهای صعبالعلاج» این زوج، نوشتند: «از مقامات عالی قضایی کشور درخواست پذیرش اعاده دادرسی و آزادی موقت این عزیزان تا رسیدگی مجدد به پرونده در محکمهای عاری از هرگونه شائبه طرفیت را داریم.»
این بیانیه چند هفته پس از آن منتشر شده که برادر روحالله عجمیان، بسیجی کشته شده در چهلم حدیث نجفی گفت در این پرونده دو «آدم بیخانواده» (محمدمهدی کرمی و محمدحسینی) را بهجای «اصل کاری» که دکتر بود اعدام کردند.
حسین عجمیان گفت خانوادهاش «فقط میخواهند» حمید قرهحسنلو و همسرش فرزانه قرهحسنلو به دار آویخته شوند.
قبل از آن، میرزا ولی عجمیان، پدر روحالله عجمیان در یک برنامه زنده تلویزیونی از شبکه اول صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت عدالت در حق فرزند او اجرا نشده است.
او علیاکبر ولایتی، مشاور علی خامنهای را به اعمال نفوذ در پرونده برای جلوگیری از اعدام تعداد بیشتری از افراد متهم کرد.
محسن بیات، وکیل خانواده قرهحسنلو روز ۱۳ آبان در مصاحبه با دیدهبان ایران گفت در پرونده هیچگونه دلیلی مبنی بر دخالت حمید قرهحسنلو و همسرش در خصوص قتل و حتی ضرب و جرح وجود نداشته است.
او افزود: «با توجه به محتویات پرونده، صدور حکم محکومیت موکلین به اتهام محاربه، محل تامل است.»
جمهوری اسلامی تعدادی از معترضان را را با اتهام «محاربه» اعدام کرده است.
در اردیبهشت امسال، خانواده حمید و فرزانه قرهحسنلو با انتشار متنی با عنوان «رنجنامه قرهحسنلوها» به حکم زندان و تبعید این زن و شوهر پزشک اعتراض کردهاند.
آنها به شکنجههای حمید قرهحسنلو زیر بازجویی اشاره کردند و با تاکید بر بیگناهی این زوج نوشتند: «به کدامین گناه نکرده باید مجازات شویم؟»
روز یکشنبه ۱۷ دیماه بازنشستگان تامین اجتماعی و صنایع فولاد، کارکنان شرکت نفت فلات قاره، کارکنان شرکت نفت و گاز آغاجاری و کارگران فولاد هفتتپه در اعتراض به رسیدگی نشدن به خواستههایشان تجمع کردند. یک کارگر میدان ترهبار خانیآباد روز ۱۶ دیماه به زندگی خود پایان داد.
تجمع مشترک کارگران فولاد هفتتپه و بازنشستگان تامیناجتماعی
روز یکشنبه بار دیگر جمعی از بازنشستگان تامیناجتماعی اهواز در اعتراض به وضعیت بد معیشتی و عدم تحقق خواستههایشان مقابل ساختمان سازمان تامین اجتماعی اهواز دست به تجمع و راهپیمایی زدند.
«هم مجلس هم دولت، ظلم میکنن به ملت»، «تامین اجتماعی، از انحصار دولت، خارج باید گردد»، «دشمن ما همینجاست، دروغ میگن آمریکاست»، «رئیسی دروغگو، حاصل وعدههات کو؟» و «حسین حسین شعارشون، دروغ و دزدی کارشون» برخی شعارهایی است که تجمعکنندگان در اهواز سر دادند.
در کرمانشاه نیز گروهی از بازنشستگان تامین اجتماعی و کشوری، مقابل سازمان تامین اجتماعی این شهر تجمع کردند.آنها در تجمع خود شعارهایی ازجمله «دولت سرمایهدار، علیه نیروی کار»، «چای دبش عالیه، حساب ما خالیه» و «معیشت و درمان بدتر از هر زمان» سر دادند.
در شوش، تجمع اعتراضی بازنشستگان تامیناجتماعی این شهر به صورت مشترک با تجمع کارگران فولاد هفتتپه برگزار شد.
شرکتکنندگان در این تجمع اعلام کردند که در راستای کسب مطالبات به حق، در اعتراض به تبعیض و نابرابریها و در اعتراض به فقر و نامساعد بودن وضعیت معیشتی دست به تجمع زدهاند.
آنها در تجمع خود سرود «زیر بار ستم، نمیکنیم زندگی، جان فدا میکنیم، در ره آزادگی، مرگ بر این بردگی، مرگ بر این بردگی» را همخوانی کردند.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی از تجمع بازنشستگان کرمانشاه و اهواز نوشت آنها «مهمترین خواسته خود را مستمری بالاتر از خط فقر میدانند و میگویند خط فقر بیش از ۲۵ میلیون تومان است اما حقوق ما ۹ میلیون.»
بازنشستگان در سالهای گذشته تا امروز بارها در اعتراض به محقق نشدن مطالباتشان در شهرهای مختلف ایران تجمع و راهپیمایی کردهاند.
تجمع بازنشستگان فولاد در اصفهان، قائمشهر و اهواز
جمعی از بازنشستگان صنایع فولاد مازندران روز یکشنبه ۱۷ دیماه در اعتراض به عدم رسیدگی به مطالباتشان مقابل ساختمان صندوق بازنشستگی فولاد قائمشهر تجمع کردند.
از اهواز، خبرگزاری ایلنا خبر داده که جمعی از بازنشستگان صنعت فولاد این شهر روز یکشنبه در اعتراض به وضعیت معیشتی خود تجمع کردند.
همزمان جمعی از بازنشستگان صنایع فولاد اصفهان مقابل ساختمان صندوق بازنشستگی فولاد این شهر تجمع و راهپیمایی کردند.
ویدیوهای منتشرشده از این تجمع نشان میدهد تجمعکنندگان شعارهایی ازجمله «عدالتی ندیدیم، از بس دروغ شنیدیم»، «به مجلس رای نمیدیم، عدالتی ندیدیم» و «حسین حسین شعارشون، دروغ و دزدی کارشون» سر دادند.
تجمع کارکنان شرکت نفت فلاتقاره و نفت و گاز آغاجاری
روز ۱۷ دیماه کارکنان رسمی شرکت نفت شاغل در منطقه عملیاتی جزیره سیری متعلق به شرکت نفت فلات قاره ایران واقع در استان هرمزگان بار دیگر تجمع اعتراضی برگزار کردند.
آنها خواستههای خود را «حذف کامل سقف حقوق، حذف محدودیت حق سنوات بازنشستگی، عودت کسورات مازاد مالیات، اجرای کامل ماده ۱۰ با وجود ظرفیتهای قانونی و اختیاراتی مانند افزایش درصد گرید و اپریزال و پرداخت بکپی ناشی از تاخیر در اجرای آن و عدم دستدرازی به صندوق بازنشستگی کارکنان نفت» عنوان کردند.
کارکنان نفت فلاتقاره پیش از این نیز بارها در اقداماتی مشابه دست به تجمعات اعتراضی زده بودند.
کارکنان رسمی وزارت نفت شاغل در شرکت بهرهبرداری نفت و گاز آغاجاری هم در اعتراض به عدم رسیدگی به خواستههایشان روز یکشنبه بار دیگر تجمع و اعتصاب کردند.
حذف کامل سقف حقوق، حذف محدودیت حق سنوات بازنشستگی و عودت کسورات مازاد مالیات از جمله خواستههای این افراد است.
کارکنان رسمی وزارت نفت همچنین خواستار اجرای کامل ماده ۱۰ و پرداخت بکپی و عدم دستدرازی به صندوق بازنشستگی کارکنان شدند.
کارکنان رسمی و پیمانکاری صنعت نفت ایران پیش از این نیز اعتصاب کرده و خواستار افزایش حقوق و دستمزد شده بودند.
گزارشها از خودکشی کارگر ترهبار خانیآباد و خودکشی کارگران پتروشیمی چوار ایلام
خبرگزاری ایلنا در گزارشی نوشت که روز شنبه ۱۶ دیماه یک کارگر کلاهسبز میدان ترهبار خانیآباد اقدام به خودکشی کرد و به زندگیاش پایان داد.
بنا بر این گزارش، همکاران این کارگر هنوز از علت این اقدام اطلاعی ندارند و گفتهاند پیکر او توسط مامورین کلانتری در نزدیکی محل کارش در خانیآباد کشف شده است.
کانال امتداد هم در گزارشی به خودکشیهای ادامهدار کارگران پتروشیمی چوار ایلام پرداخته است.
در این گزارش با برادر یکی از کارگرانی که اقدام به خودکشی کردند گفتوگویی انجام شده که گفته برادر من و دیگر همکارانش به دلیل قطع همکاری شرکت پیمانکاری دست به این اقدام زدند.
او در این باره اضافه کرد: «برادر من به همراه بیش از ۱۰ نفر دیگر از نیروهای شرکت نوران صنایع بودند و شرکت عنوان کرده یا پایان قرارداد پیمانکار بوده و یا خودشان کار را تعطیل کردند. برادر من به همراه دیگر همکاران خود از نیروهای حراست شرکت بودند که به آنها قول تداوم همکاری داده شد. بعد از مراجعه این نیروها به رییس حراست و رییس روابط عمومی، مدیرعامل در پاسخ گفته که ما نیازی به این نیروها نداریم.»
این منبع مطلع در ادامه به امتداد گفته پس از این پاسخ، سه نفر از نیروها اقدام به خودکشی میکنند که برادر او هم در بین آنها بود در حال حاضر در منزل تحت مراقبت قرار دارد.
در سالهای گذشته کارگران شرکتهای مختلف در ایران در اعتراض به رسیدگی نشدن به خواستههایشان بارها دست به تجمع اعتراضی زدهاند.
سایت هرانا روز ششم دیماه گزارش داد در سال ۲۰۲۳ میلادی تعویق یا عدم پرداخت حقوق کارگران برای دستکم ۹۴۳ ماه، دو هزار و ۸۹۱ اخراج یا تعدیل، سه هزار و ۴۰۹ مورد بیکاری، ۱۱۹ ماه فقدان بیمه کار برای یک میلیون و ۷۶۴ هزار و ۱۶ کارگر، پنج مورد تعطیلی کارخانه و دو هزار و ۶۲۱ کارگر بلاتکلیف در حوزه کار گزارش شده است.
در سال ۲۰۲۳ حداقل ۳۲۰ تجمع کارگری، یک مورد ممانعت از تجمع و ۱۱۱ اعتصاب کارگری به وقوع پیوست که بیشتر این تجمعات در ارتباط با مطالبات مزدی بودند.
عدم رسیدگی به مطالبات صنفی و معیشتی کارگران و برگزاری تجمعهای اعتراضی در شرایطی است که برخی رسانهها و تحلیلگران از حرکت صنایع مادر مانند فولاد و پتروشیمی به سمت رکود خبر میدهند.
تداوم نرخ کاهش سرمایهگذاری، توقف پروژههای سرمایهگذاری در حوزههای فولاد و پتروشیمی و ریزش کمسابقه و پیاپی شاخص بورس و «دوپینگهای مکرر» از منابع ملی صندوق توسعه ملی، از جمله نشانههای رکود مورد اشاره ناظران هستند.
آمارهای رسمی در ایران حاکی است که بارندگیها در سراسر ایران به ویژه تهران شدیدا کاهش یافته و انتقادهایی از سازمان هواشناسی برای عدم پیشبینی دقیق صورت گرفته است. همزمان ادعای «دزدیدن ابرهای ایران» واکنشهایی برانگیخته است.
کاهش شدید بارشها در ایران و تهران
بر اساس آمار، مجموع بارشها در کل ایران در مقایسه با میانگین درازمدت ۴۴.۳ درصد کاهش یافته و وضعیت بارندگیهای استان تهران حتی از میانگین بارشهای کل کشور نیز نامطلوبتر بوده است.
خبرگزاری ایسنا یکشنبه ۱۷ دی گزارش داد که بیش از ۱۰۰ روز از سال آبی جاری میگذرد و وضعیت بارشهای تهران حتی در مقایسه با سال قبل از نصف هم کمتر است.
بر اساس این گزارش، در ۱۰۰ روز ابتدایی سال آبی جاری، حجم بارشها در این استان ۵۷.۲ درصد در مقایسه با متوسط دوره مشابه درازمدت کمتر شده است.
ایسنا نوشت که بررسیهای آماری ۵۰ سال اخیر نشان میدهد که متوسط حجم بارشهای یکساله استان تهران ۲۸۰.۴ میلیمتر بوده اما میزان بارندگیهایی که در ۱۰۰ روز نخست سال آبی جاری در این استان رخ داده، فقط ۳۳.۹ میلیمتر معادل ۱۲.۱ درصد بارندگیهای سالانه است.
میزان بارشها در این کلانشهر از ابتدای سال آبی جاری تاکنون ۶۷ درصد در مقایسه با میانگین دوره مشابه درازمدت کمتر شده است.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب ایران روز نهم دی گفته بود ایران در چهارمین سال خشکسالی است و سال ۱۴۰۲ در بیش از پنج دهه اطلاعات و آمار «یکی از بدترین سالهای کشور محسوب میشود»
او افزوده بود در حوزه صنعت آب و فاضلاب هم به دلیل همین شرایط در بارشها «برنامهریزی بسیار دقیقی» در دست انجام است تا «حداقل بتوانیم آب شرب و بهداشت مردم را در شهرها و روستاها تامین کنیم».
وضعیت سدهای تهران
در زمینه آبهای موجود در سدهای تهران، آب موجود در سد لار ۱۲ میلیون مترمکعب است که نسبت به سال گذشته دو میلیون مترمکعب کاهش را نشان میدهد.
حجم آب سد ماملو نیز از ۴۶ میلیون مترمکعب سال گذشته، به ۲۷ میلیون مترمکعب رسیده و حجم ذخیره آب سد لتیان در مقایسه با روز مشابه سال گذشته با ۱ میلیون متر مکعب کاهش به ۱۵ میلیون مترمکعب رسیده است.
ایسنا هشدار داد که با توجه به کاهش منابع آبی در پشت سدهای پنجگانه تهران و افزایش دما، «ادامه روند خشکسالی در پایتخت» پیشبینی میشود.
در این شرایط، دولت جمهوری اسلامی فشارهای خود را بر مردم افزایش داده است.
محسن اردکانی مدیرعامل آبفای استان تهران از آغاز دوباره طرح «برخورد با مشترکان بدمصرف» خبر داد و گفت: «این شامل مشترکانی میشود که بیشتر از دوبرابر الگو آب مصرف میکنند.»
عدم بارش برف در چندین استان
خبرگزاری ایسنا گزارش داده که با وجود گذشت بیش از دو هفته از آغاز فصل زمستان در ایران، هنوز بسیاری از استانها مثل استان تهران بارش برف را تجربه نکردهاند.
بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی این خبرگزاری، در حال حاضر تنها چهار درصد مساحت کشور دارای برف است. این رقم باید بر اساس رقم متوسط درازمدت در این وقت از سال حدود ۹ درصد باشد که حاکی از کاهشی ۳۵ درصدی نسبت به آمار متوسط درازمدت است.
انتقادها از سازمان هواشناسی و چگونگی اختصاص بودجه برای طرحهای آبی
فرزاد مخلصالائمه، استاندار استان مرکزی اعلام کرده که پیشبینی هواشناسی برای بارندگی در فصل پاییز که از سوی سازمان هواشناسی صورت گرفته بود، محقق نشده و بر شدت چالش حوزه آب افزوده است.
او در یک جلسه درباره کمآبی در این استان گفت: «لازم است سازمان هواشناسی فکری برای تغییر روش و به روزرسانی ابزارهای پیشبینی داشته باشد.»
این استاندار همچنین از این که برای هزینه طرحهای ملی در حوزه آب از منابع مالی استانی استفاده میشود، انتقاد کرد.
او گفت: «تامین منابع مالی طرحها با وزارت نیرو در سطح ملی است و در استان، تامین منابع از محل منابع استانی در نظر گرفته میشود.»
اقدام دولت برای حفر چاه بیشتر با وجود فرونشست زمین
عزتاله آمری مدیرعامل شرکت آب منطقهای مرکزی خبر داده که تمامی رودخانههای استان، در حال حاضر خشک هستند.
او از حفر بیست حلقه چاه در این استان برای حل مشکل کمآبی خبر داد.
حفر چاه برای تامین آب در ایران موجب تشدید بحران فرونشست زمین شده است.
حسن فرمانی انتظام، مدیر دفتر توسعه پایدار و مدیریت مصرف شرکت آب و فاضلاب استان قم روز یکشنبه میزان برداشت آب از منابع زیرزمینی را در کشور نگرانکننده دانست.
او گفت: «اگر برداشت ها به همین صورت ادامه یابد تا چند سال آینده ذخیره آب کشور تمام می شود.»
پیشتر اسناد رسیده به ایران اینترنشنال درباره فرونشستهای زمین در مناطق مختلف ایران نشان میداد که همزمان با بحرانیتر شدن فرونشستها، جمهوری اسلامی به عمد اطلاعات در این زمینه را از دید عموم مردم پنهان کرده است.
اظهارات ضدونقیض درباره «ابردزدی»
در روزهای اخیر اظهارات ضدونقیضی درباره «ابردزدی» از سوی ترکیه منتشر شده که مقامهای رسمی آن را رد کردهاند.
سمیه رفیعی، عضو کمیسیون آب کشاورزی و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تفاوت شدید بارندگیها در ایران و ترکیه گفت: «نمیتوان صورت مساله جنگ آب و هوایی و مداخلات اقلیمی را پاک کرد.»
این موضوع چند سال پیش نیز مطرح شده بود و یک عضو وقت کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس کشورهای دیگر را متهم کرده بود که «با دانش و تکنولوژی بالا از پتانسیل بارشی به نفع خود استفاده» میکنند.
سحر تاجبخش، رییس سازمان هواشناسی با رد «ابرزدایی عمدی در شمالِ غرب کشور» گفته است کمبارشیها در مناطق مختلف ایران، ناشی از پدیده تغییر اقلیم است.
او افزود میانگین بارش در ترکیه بیش از ۵۰۰ میلیمتر و در ایران ۲۳۰ میلیمتر است و دو کشور با اینکه در همسایگی هم هستند، به دلایل مختلف اقلیم متفاوتی از همدیگر دارند. به گونهای که نمیتوان وجود دریای مدیترانه در جنوب و دریای سیاه در شمال را نادیده گرفت.
عیسی کلانتری، رییس سابق سازمان حفاظت محیط زیست نیز «ابردزدی» را «شایعه و دروغ محض» خوانده و گفته است: «طرح چنین مباحثی برای انحراف افکار عمومی در سوءمصرف منابع آبی کشور است.»