گروه ۷: جمهوری اسلامی به حمایت خود از حماس و حزب‌الله پایان دهد

ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین به تازگی در جریان یک نشست خبری با اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا در کی‌‌یف، انحراف توجه‌ها از جنگ در کشورش را زیر سایه جنگ در خاورمیانه بدیهی خواند.

فایننشال تایمز در گزارشی به رویدادهای جهانی پرداخت که اکنون در سایه اخبار غزه قرار گرفته‌اند.

این گزارش با این جمله آغاز می‌شود: «درگیری در خاورمیانه، خبری بد برای لیبرال‌ها، به نفع ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ.»

شرایط جهان در دهه ۹۰ میلادی

آهنگ «شرایط فقط می‌تواند بهتر شود» در سال ۱۹۹۳، چهار سال پس از فروپاشی دیوار برلین منتشر و به سرود دهه ۹۰ میلادی تبدیل شد.

این آهنگ دهه‌ای را به تصویر می‌کشید که در آن آپارتاید پایان یافت، دموکراسی به اروپای شرقی رسید، صلح به ایرلند شمالی آمد و توافق‌نامه اسلو نوید پایان دادن به درگیری فلسطین و اسرائیل را می‌داد.

دهه ۱۹۹۰ عصر صلح‌طلبان، دموکرات‌ها و جهان‌گرایان (انترناسیونالیست‌ها) بود اما امروز ناسیونالیست‌ها، جنگ‌افروزان و نظریه‌پردازان توطئه، پیشتازان عرصه‌های سیاسی هستند.

روسیه؛ خطر رو به افزایش

فایننشال تایمز در گزارش خود به خطر فزاینده روسیه اشاره کرده و آورده است که این کشور سال آینده ابتکار عمل را در جنگ با اوکراین به دست می‌آورد.

در خاورمیانه، خوش‌بینی ناشی از توافق‌نامه «صلح ابراهیم» بین تل‌آویو و کشورهای عربی با حملات حماس و تهاجم اسرائیل به غزه از بین رفته است و امکان وقوع یک جنگ گسترده‌‌تر در منطقه محتمل‌تر از احیای روند صلح به نظر می‌‌رسد.

از سوی دیگر در آمریکا، جو بایدن، رییس‌جمهوری، با مشکلات فراوانی روبه‌رو است و دونالد ترامپ، رقیب او در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۴ به گزینه مورد علاقه بازارهای شرط‌بندی تبدیل شده است.

نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند ترامپ در اکثر ایالت‌های خاکستری که می‌توانند نتیجه انتخابات را تعیین کنند، به راحتی پیشی گرفته است.

شرایط اوکراین

به نوشته فایننشال تایمز، جنگ غزه آمریکا را مجبور کرد زمان و منابع نظامی خود را از اوکراین منحرف کند. در برخی موارد، میان اوکراین و اسرائیل رقابتی مستقیم برای دسترسی به مهمات وجود دارد.

اوکراین به شدت با کمبود گلوله روبه‌رو است و اکنون برای تامین منابع با اسرائیل رقابت می‌کند. سیستم‌های دفاع هوایی نیز هم‌زمان مورد نیاز کی‌یف و تل‌آویو هستند.

اکنون توانایی غرب برای جلب حمایت جهانی از اوکراین به دلیل خشم «جهان جنوبی» در مورد حمایت آمریکا از اسرائیل، آسیب بیشتری دیده است.

تلاش‌‌ها برای تقویت این استدلال که روسیه در حال ارتکاب جنایات جنگی در اوکراین است، اکنون با اتهامات جدیدی مبنی بر استانداردهای دوگانه غرب مواجه خواهد شد.

این تحولات زمانی رخ داد که تلاش‌‌های جنگی اوکراین از قبل دچار تزلزل شده بود.

به نظر می‌رسد استراتژی ضد حمله دولت کی‌یف در رویارویی با روسیه تا حد زیادی شکست خورده است.

روسیه؛ یک اقتصاد جنگی

فایننشال تایمز نوشت رییس‌جمهوری اوکراین با عصبانیت این ایده را که جنگ در حال تبدیل شدن به یک بن‌بست است رد می‌کند؛ در حالی که پیش‌‌بینی‌‌ها در مورد این مساله در واقع می‌‌تواند بیش از حد خوش‌‌بینانه باشد.

روسیه خود را به یک اقتصاد جنگی تبدیل کرده است و احتمالا در سال آینده از نظر تسلیحات و تعداد سربازان برتری رو به رشدی خواهد داشت.

احتمال اینکه نیروهای روسی در ماه‌‌های آتی بار دیگر شهرها و زیرساخت‌‌های اوکراین را هدف حمله قرار دهند، بسیار بیشتر از قبل است.

در طرف مقابل، اوکراین آسیب‌دیده همچنان به شدت برای تامین تسلیحات و حمایت مالی به غرب وابسته است اما حامیان غربی کی‌یف نتوانسته‌‌‌اند تولید تسلیحات خود را برای مطابقت با ماشین جنگی روسیه افزایش دهند. همچنین، با مخالفت جمهوری‌خواهان حامی ترامپ، ادامه تامین بودجه برای جنگ اوکراین در کنگره ایالات متحده گیر کرده است.

با توجه به چشم‌انداز فزاینده بازگشت ترامپ به کاخ سفید و رها کردن اوکراین به سرنوشت خود، پوتین دلایل بیشتری برای ادامه جنگ سخت در سال آینده دارد.

بازگشت ترامپ به کاخ سفید

احتمال پیروزی ترامپ در انتخابات پیش‌رو به دلیل درگیری غزه بیشتر شده است زیرا بایدن برای ماندن در مقام ریاست‌جمهوری به رای جوانان، ترقی‌خواهان و عرب-آمریکایی‌ها نیاز دارد اما بسیاری از مردم از حمایت دولت او از اسرائیل خشمگین هستند.

اگر ترقی‌خواهان در خانه بمانند یا به نامزدهای حاشیه‌ای رای دهند، انتخابات می‌تواند به برنده شدن ترامپ منتهی شود.

اگر احساسات و طرفداری از فلسطین به‌طور غیرمستقیم ترامپ را به کاخ سفید بازگرداند، در پاسخ به این احساسات نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت زیرا رییس‌جمهوری سابق آمریکا اخیرا بار دیگر خواستار ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا شد.

زیر سایه جنگ حماس و اسرائیل

توجه شدید جامعه جهانی به اسرائیل و غزه ممکن است پوششی برای سایر موارد نقض حقوق بشر باشد.

در هفته‌های اخیر در پاکستان، سودان و قره باغ کوهستانی اخراج دسته‌جمعی و انتقال اجباری افراد یا صورت گرفته یا اعلام شده است.

سایر مشکلات مهم جهانی مانند تغییرات آب و هوایی نیز در خطر نادیده گرفته شدن هستند. کنفرانس جهانی اقلیمی سازمان ملل (کاپ ۲۸) با حضور رهبران جهان اواخر ماه جاری در حالی در دوبی آغاز می‌شود که توجه‌ها به غزه است.

در شرایطی که آمریکا بیش از حد درگیر سیاست‌های خارجی خود شده و در داخل کشور نیز شرایط بی‌ثباتی را تجربه می‌کند، ممکن است چین از فرصت به‌دست آمده استفاده کند.

در حال حاضر نشانه‌هایی از نزدیکی بین پکن و واشینگتن وجود دارد اما تصویر بزرگ‌تر همچنان نشان‌دهنده این است که چین قصد دارد جایگاه آمریکا را به‌عنوان قدرت مسلط در اقیانوس آرام و شاید جهان، از آنِ خود کند.

مساله تایوان

تمرکز اصلی جاه‌طلبی‌های شی جین پینگ، رییس‌جمهوری چین، بر تایوان است. تحلیل‌گران در واشینگتن بر این باورند که او به ارتش چین برای حمله به جزیره تایوان در سال ۲۰۲۷ فرمان آماده‌باش داده است.

بایدن در تلاش برای بازداشتن چین از این تصمیم، بارها متعهد شده است از تایوان دفاع کند اما با وجود شرایط کنونی خاورمیانه، شی ممکن است فرصتی برای افزایش فشار بر تایوان به‌دست آورد.

مساله تایوان یک بحران امنیتی در شرق آسیاست که به بحران‌های کنونی اروپا و خاورمیانه می‌افزاید.

با نگاهی به گذشته، می‌توان فهمید ۳۰ سال پس از انتشار آهنگ «شرایط فقط می‌‌تواند بهتر شود»، این رویا قطعا به پایان رسیده است.

فایننشال تایمز در انتهای گزارش خود می‌نویسد این تحولات ناگوار، منجر به تاریک شدن روحیه سیاسی جهانی می‌شود؛ رویدادهایی که مستقیما از یکدیگر تغذیه می‌کنند.

اینکه بگوییم اکنون در عصری به سر می‌بریم که اوضاع فقط بدتر می‌شود شاید درست نباشد اما درک این واقعیت بسیار ساده است که در حال حاضر، قوی‌ترین روندها در امور جهانی «بدخواهانه» و رو به افزایش هستند.

به گزارش رسانه‌های فلسطینی، نیروهای اسرائیلی با حمله به مناطق مختلف کرانه باختری، در حال بازداشت گسترده فلسطینیان ساکنان این مناطق هستند.

طبق این گزارش‌ها، نیروهای اسرائیلی همچنین به اردوگاه پناهندگان عقبه جبر در حومه شهر اریحا در کرانه باختری حمله کردند.

طبق گزارش رسانه‌های فلسطینی، نیروهای اسرائیلی به دانشگاه بير زيت در شهر رام‌الله در کرانه باختری نیز حمله کردند. در پی شلیک نیروهای اسرائیلی در این حمله، یک نفر زخمی شده است.

از سوی دیگر، تلفات ارتش اسرائیل در غزه نیز در حال افزایش است. ارتش اسرائیل از کشته شدن یک سرباز ۲۸ ساله خود در شمال نوار غزه خبر داد و گفت او سی و یکمین سرباز اسرائیل است که از زمان آغاز حمله زمینی این کشور به غزه کشته می‌شود.

طبق اعلام ارتش اسرائیل، از آغاز درگیری‌ها با حماس، ۳۴۹ سرباز این کشور کشته شده‌اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل شامگاه سه‌شنبه ۱۶ آبان‌ماه در یک سخنرانی تلویزیونی گفت قبل از آزادی گروگان‌های اسرائیلی از سوی حماس، هیچ آتش‌بس یا تحویل سوختی به غزه صورت نخواهد گرفت و از غیرنظامیان فلسطینی خواست تا برای امنیت خود به سمت جنوب حرکت کنند.

نتانیاهو با اشاره به محاصره شهر غزه و عملیات ارتش در این شهر افزود: «ما متوقف نخواهیم شد.»

نتانیاهو اضافه کرد: «حماس در حال کشف این است که ما به جاهایی می‌رسیم که آن‌ها فکر می‌کردند هرگز به آن‌ها نخواهیم رسید.»

هم‌زمان یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل هم پیشروی ارتش در غزه را تایید و اعلام کرد که با محاصره شهر غزه، رهبر حماس در این منطقه، یحیی سنوار، در پناهگاه خود محاصره شده است.

او همچنین از کشته شدن حدود ۷۰ نظامی حزب‌الله لبنان خبر داد.

مخالفت با جابجایی اجباری فلسطینیان

پیشروی اسرائیل در غزه و افزایش تنش‌ها در کرانه باختری در حالی است که مقام‌های آمریکا بر حفظ جان غیرنظامیان در غزه تاکید دارند. آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، سه‌شنبه ۱۶ آبان، گفت: در جنایات حماس یا بحران انسانی شدید در غزه، غیر نظامیان فلسطینی مقصر نیستند، بلکه قربانی آن محسوب می‌شوند. غیرنظامیان فلسطینی باید در این درگیری‌ها محافظت شوند.

کامالا هریس، معاون اول جو بایدن، در تماس با رییس‌جمهوری اسرائیل، درباره آخرین تحولات درگیری‌ها در غزه و کرانه باختری و نیز تلاش‌ها برای آزادی گروگان‌ها از دست حماس گفت‌وگو کردند. هریس همچنین خواستار پاسخگو کردن شهرک‌نشینان افراطی به دلیل خشونت‌های آنان علیه فلسطینیان در کرانه باختری شد.

آکسیوس روز سه‌شنبه به نقل از دو مقام آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد جو بایدن، رییس‌جمهور آمریکا به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفته است که توقف سه روزه درگیری‌ها می‌تواند به تضمین آزادی برخی از گروگان‌ها کمک کند.

از سوی دیگر ودانت پاتل، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: «دیدگاه ما این است که فلسطینی‌ها باید در خط مقدم تصمیمات درباره غزه باشند و غزه سرزمین فلسطین است و سرزمین فلسطینی باقی خواهد ماند.»

او افزود: «به طور کلی، ما از اشغال مجدد غزه حمایت نمی‌کنیم و اسرائیل هم (از آن حمایت) نمی‌کند.»

جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید هم گفت که بنیامین نتانیاهو و جو بایدن «همیشه و در هر موضوعی دقیقا هم‌نظر نیستند»
اورزولا فن در لاین، رییس کمیسیون اروپا در دیدار با ملک عبدالله، پادشاه اردن، از مواضع امان در قبال مناقشه خاورمیانه قدردانی کرد.

او در این دیدار مخالفت خود را با جابه‌جایی اجباری فلسطینیان ابراز و تاکید کرد اتحادیه اروپا از طرح «دو دولت دو ملت» برای حل بحران کنونی حمایت می‌کند.

رسانه‌های اسرائیلی نوشتند صدها نفر از ساکنان شمال غزه با در دست داشتن پرچم‌های سفید، برای در امان ماندن از حملات اسرائیل در حال عزیمت به جنوب این منطقه هستند.

ادامه درگیری‌ها در منطقه

هاآرتص نوشت ۲۰ راکت از لبنان به سمت اسرائیل شلیک شده است. ارتش اسرائیل با آتش توپخانه به این حملات پاسخ داد.

همچنین منابع فلسطینی اعلام کردند در حمله ارتش اسرائیل به رفح در غزه، ۲۰ تن جان باختند.

تایمز اسرائیل نیز نوشت در عملیات شبانه نیروهای امنیتی این کشور در کرانه باختری، ۱۱ عضو حماس بازداشت شدند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد کنترل یک پایگاه نظامی دیگر شبه‌نظامیان حماس را در شمال نوار غزه به دست گرفته است. به گزارش وای‌نت، در این پایگاه، پرتاب کننده‌های موشک ضدتانک، اسلحه و ابزارهای اطلاعاتی کشف شده است.

هاآرتص نوشت یک زن فلسطینی که چاقو و پرچم حماس را در دست داشت، پس از آن‌که به نیروهای امنیتی اسرائیلی مستقر در منطقه قلندیا در کرانه باختری نزدیک شد، از سوی آنان هدف گلوله قرار گرفت و مجروح شد.

خبرهایی نیز از درگیری نظامیان اسرائیلی با فلسطینیان در طولکرم در کرانه باختری رود اردن مخابره شده است.

اسرائیل یک ماه پس از حمله مرگ‌بار حماس در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) روز سه‌شنبه ۱۶ آبان را عزای عمومی اعلام کرد. بنا بر اعلام رسانه‌ها، ساعت ۱۱ به وقت محلی، پرچم‌ها در این کشور به حالت نیمه‌افراشته درخواهند آمد و در سراسر اسرائیل، به احترام قربانیان یک دقیقه سکوت برقرار می‌شود.

به گزارش الجزیره، جنگ اسرائیل و حماس تاکنون منجر به کشته شدن بیش از ۱۰ هزار فلسطینی و هزار و ۴۰۰ اسرائیلی شده است. در این درگیری‌ها دست‌کم ۲۵ هزار فلسطینی و پنج هزار اسرائیلی زخمی شده‌اند.

اوفیر سوفر، وزیر مهاجرت اسرائیل پیش‌بینی کرد به دلیل افزایش حملات یهود‌ستیزانه در سراسر دنیا، مهاجرت به این کشور در سال آینده به طرز قابل توجهی افزایش یابد.

هم‌زمان با ادامه عملیات گروه‌های شبه‌نظامی متحد تهران علیه مواضع آمریکا در منطقه و افزایش شمار مجروحان این حملات به ۴۶ نفر، ناظران معتقدند گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی در حال بررسی واکنش‌های احتمالی واشینگتن هستند.

بحران انسانی در غزه و واکنش‌های بین‌المللی به مناقشه خاورمیانه

وزیر سرمایه‌گذاری عربستان سعودی اعلام کرد این کشور در روزهای آینده میزبان نشست کشورهای عربی و اسلامی برای یافتن راه‌های حل‌وفصل صلح‌آمیز درگیری‌های حماس و اسرائیل خواهد بود.

طبق گزارش‌های رسانه‌ای، ابراهیم رئیسی نیز در این نشست شرکت خواهد کرد. این اولین سفر رییس‌جمهوری ایران به عربستان سعودی، از زمان عادی‌سازی روابط دوجانبه خواهد بود.

دولت بریتانیا روز ۱۶ آذر برای بررسی تاثیر مناقشه حماس و اسرائیل بر انسجام جامعه بریتانیا تشکیل جلسه داد.

از سوی دیگر، وای‌نت نوشت مراوادات تجاری بین ترکیه و اسرائیل از زمان آغاز مناقشه کنونی بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته است.

در همین حال، سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد به دلیل کمبود شدید اقلام پزشکی، بعضی از عمل‌های جراحی در غزه، از جمله عمل‌های قطع عضو، بدون بی‌هوشی انجام می‌شود.

به گفته این سازمان، تاکنون ۱۶ نفر از اعضای کادر درمان در جریان درگیری‌ها در نوار غزه کشته شده‌اند.

فرانس۲۴ نوشت با توجه به شرایط بهداشتی نامطلوب و کمبود تجهیزات پزشکی در نوار غزه، زنان باردار با شرایط بسیار سختی در این منطقه مواجه هستند.

از سوی دیگر، نشست وزیران امور خارجه گروه جی-۷ از روز سه‌شنبه ۱۶ آبان در توکیو، پایتخت ژاپن آغاز شد. بررسی دو جنگ اسرائیل و حماس و روسیه با اوکراین در دستور کار این اجلاس قرار دارد. جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در این نشست حضور خواهد یافت.

اسرائیل خبر داد به کشورهای عربی که با آنان روابط دیپلماتیک دارد اجازه داده است کمک‌های بیشتری را به نوار غزه ارسال کنند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل اعلام کرد تعداد امدادگران کشته شده سازمان ملل در جریان درگیری‌ها در نوار غزه بیش از هر زمان دیگری در تاریخ این سازمان بوده است. او هشدار داد غزه در حال تبدیل شدن به «گورستان کودکان» است.

مواضع گوترش خشم مقام‌های اسرائیلی را برانگیخته است. الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل با اشاره به کشته شدن کودکان اسرائیلی در جریان حملات شبه‌نظامیان حماس، به شدت از اظهارات گوترش انتقاد کرد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد بار دیگر در تصویب قطعنامه‌ای درباره مناقشه حماس و اسرائیل ناکام ماند. هر چند بسیاری از اعضای این شورا از برقراری آتش‌بس بشردوستانه در منطقه حمایت می‌کردند اما موضع آمریکا توقف موقت درگیری‌ها و ارسال کمک‌ها به نوار غزه بود.

وزارت امور خارجه روسیه با اشاره به سخنان وزیر میراث اسرائیل در مورد احتمال حمله اتمی به نوار غزه اعلام کرد این سخنان سوالات بسیاری را به‌ویژه در مورد وجود سلاح‌های هسته‌ای در اسرائیل ایجاد کرده است.

او افزود نیروهای آمریکایی و ائتلاف مجموعا ۲۲ بار در عراق و ۱۸ بار در سوریه هدف قرار گرفتند.

این مقام وزارت دفاع ایالات متحده تاکید کرد اکثر این حملات موفقیت‌آمیز نبوده‌اند و از سوی نیروهای آمریکایی دفع شده‌اند.

پیش‌تر رسانه‌ها گزارش داده بودند در حملات گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی، تاکنون ۴۶ سرباز آمریکایی زخمی شده‌اند.

از آغاز درگیری‌های حماس و اسرائیل،پایگاه الاسد در عراق، التنف در جنوب سوریه، یک پایگاه پشتیبانی نظامی در شمال شرقی سوریه در استان دیرالزور، پایگاه هوایی اربیل و یک پایگاه در جنوب اقلیم کردستان عراق، پایگاه پشتیبانی فرات در سوریه، و پایگاه‌های الشداده، رمیلان و تل بیدر در شمال شرقی سوریه از جمله پایگاه‌هایی بودند که نیروهای مورد حمایت ایران به آنها حمله کرده‌اند.

به گزارش سی‌ان‌ان، نیروهای وابسته به ایران در فاصله جمعه تا دوشنبه، هشت حمله راکتی و پهپادی علیه پایگاه‌های آمریکا در عراق و سوریه انجام داده‌اند.

با وجود افزایش تعداد حمله‌ها به پایگاه‌های آمریکا، مقام‌های پنتاگون از مرتبط خواندن این حمله‌ها با درگیری‌های حماس و اسرائیل خودداری کرده‌اند و آنها را به تلاش‌های مداوم ایران برای بیرون کردن نیروهای آمریکا از منطقه مرتبط دانسته‌اند.

با این حال، آمریکا از آغاز درگیری‌ها در ۱۵ مهر، دو ناو هواپیمابر خود را به همراه ناوگروه‌‌ها و هواپیماهای جنگنده خود وارد خاورمیانه کرده است.

ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا همچنین اعلام کرده که در آخر هفته گذشته یک زیردریایی موشک‌انداز آمریکا نیز وارد خاورمیانه شده است.

پس از توافق تهران و واشینگتن بر سر مبادله زندانیان و آزادسازی شش میلیارد دلار از اموال مسدود شده جمهوری اسلامی، گروهی از ناظران معتقد بودند دو طرف می‌توانند در مورد دیگر مسایل منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی نیز با یکدیگر به توافق برسند اما پس از شروع جنگ اسرائیل و حماس به دنبال حمله مرگ‌بار این گروه به اسرائیل در روز هفتم اکتبر (۱۵ مرداد)، گمانه‌زنی‌ها در مورد نقش تهران در این عملیات، اختلاف مواضع جمهوری اسلامی و آمریکا را پررنگ‌ کرد.

سی‌ان‌ان به تازگی به نقل از یکی از سخنگوهای شورای امنیت ملی آمریکا خبر داد واشینگتن هیچ پیامی در زمینه برقراری آتش‌بس در نوار غزه برای جمهوری اسلامی ارسال نکرده است.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز ۱۵ آبان با انتقاد از سیاست‌های آمریکا در منطقه گفت حرف و عمل واشینگتن در قبال مناقشه خاورمیانه با هم یکی نیست.

امیرعبداللهیان افزود: «در سه روز گذشته از طرفی آمریکایی‌ها به ما پیام دادند که ما به دنبال ‌آتش‌بس هستیم ... اما در عمل فقط از کشتار جمعی و نسل‌کشی در غزه حمایت کردند.»

سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا اعلام کرد اظهارات وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی «کاملا نادرست» است.

به گفته این مقام آمریکایی، ایالات متحده به طور علنی و خصوصی خواستار آزادی گروگان‌های حماس شده است.

او تاکید کرد واشینگتن مشخصا به جمهوری اسلامی هشدار داده است از گسترش دامنه درگیری‌ها بپرهیزد چون در غیر این صورت، عواقب آن متوجه تهران خواهد بود.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا روز ۱۴ آبان در حاشیه دیدار با محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق در بغداد به خبرنگاران گفت: «ارسال یک پیام بسیار واضح به هر کسی که ممکن است به دنبال سوء استفاده از درگیری در غزه برای تهدید نیروهای ما در اینجا یا هر جای دیگر در منطقه باشد، بسیار مهم است: این کار را نکنید!»

بلینکن افزود: «من خیلی واضح گفتم که حملات یا تهدیدهای شبه‌نظامیان متحد با ایران کاملا غیرقابل قبول است.»

100%

نخست‌وزیر عراق یک روز پس از دیدار با بلینکن به تهران سفر و با علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و ابراهیم رئیسی، رییس‌جمهوری دیدار کرد.

ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه ۱۵ آبان در پاسخ به سوالی در مورد دیدار سودانی با بلینکن و سپس سفر او به ایران و اینکه آیا حامل پیامی از سوی واشینگتن برای تهران بوده است، گفت: «من هنوز اطلاعی در این ارتباط ندارم.»

جنگ اسرائیل و حماس که پس از تهاجم مرگ‌بار این گروه به اسرائیل در روز ۱۵ مهر آغاز شد تاکنون منجر به کشته و زخمی شدن هزاران تن شده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که درگیری‌های شدید میان ارتش اسرائیل و حماس همچنان ادامه دارد.

در یکی از تلاش‌های جامعه بین‌المللی برای جلوگیری از افزایش تنش‌ها در منطقه، وزیران امور خارجه گروه جی-۷ از روز سه‌شنبه ۱۶ آبان در توکیو، پایتخت ژاپن گرد هم آمدند تا دو جنگ حماس و اسرائیل و روسیه و اوکراین را بررسی کنند.

بنا بر گزارش فارین افرز، وزیران دفاع و اطلاعات اسرائیل مسوولیت خود را پذیرفته و مطمئنا پس از پایان جنگ استعفا خواهند داد اما بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، تاکنون از پذیرفتن مسوولیت فاجعه‌‌ای که تحت رهبری او رخ داده، خودداری کرده است.

نخست‌وزیر اسرائیل به مانور دادن میان انحراف و انکار ادامه و وعده «پاسخ‌ پس از جنگ» را می‌‌دهد.

دکترین امنیتی اسرائیل

فارین افرز نوشت طی سال‌ها درگیری میان حماس و اسرائیل، مشخص بود قدرت نظامی این گروه در حال افزایش است. از جمله دسترسی به سلاح‌های بهتر مانند راکت‌هایی با برد بالا و مجهز به کلاهک‌های بزرگ‌تر، همراه پهپادهایی که از هوا و دریا می‌توانند اسرائیل را تهدید کنند.

همچنین آشکار بود که حماس در حال ساخت شبکه‌ای بزرگ و پیچیده از تونل‌های زیرزمینی است. در طول هر درگیری، حماس تمام تلاش خود را به کار می‌‌برد تا نیروهای دفاعی اسرائیل را بکوبد و به مناطق اطراف مرز غزه برسد.

اسرائیل هم در این میان توان دفاع ضد موشکی و ضد تونل خود را افزایش داد و در نتیجه عملیات‌های حماس تا قبل از حمله هفتم اکتبر عمدتا با شکست مواجه شدند.

این شکست‌‌ها با وجود توانایی‌‌های رو به رشد حماس، اسرائیل را متقاعد کرد که استراتژی دفاعی‌اش کارآمد است.

مقام‌های اسرائیلی به این نتیجه رسیدند که تلاش برای نابودی کامل نیروهای حماس بسیار پرهزینه خواهد بود و ممکن است مشکلات خطرناک جدیدی ایجاد کند.

درگیری‌های قبلی اسرائیل با حماس از نظر دامنه محدود می‌ماند، معمولا بین چند روز تا چند هفته به طول می‌انجامید و سرانجام با نوعی آتش‌بس با میانجی‌گری مصر، همراه با تحریم‌های اقتصادی پایان می‌یافت.

درگیری‌های محدود، همراه با پذیرش ضمنی حکومت حماس در غزه از سوی اسرائیل با هدف نتانیاهو برای تجزیه نظام فلسطین هم‌راستا بود. اسرائیل می‌‌توانست با اجازه دادن به حماس برای حفظ کنترل نوار غزه، تشکیلات خودگردان فلسطین را در کرانه باختری تضعیف کند.

این رویکرد اسرائیل به حماس اجازه داد منابع مورد نیاز خود را برای تبدیل شبه‌نظامیانش به گروهی بسیار توانمند به دست آورد.

برنامه‌ریزی حماس برای هفت اکتبر

بر اساس گزارش فارین افرز، در این بین حماس از سال ۲۰۱۸ سازماندهی به اصطلاح راهپیمایی‌های «بازگشت» را آغاز و تعداد زیادی از فلسطینی‌ها را به تجمع در نزدیکی حصار مرزی با اسرائیل تشویق کرد.

حماس جنگجویان مسلح خود را در میان جمعیت معترض پنهان و از معترضان به‌عنوان پوششی برای رسیدن به حصار مرزی استفاده می‌کرد.

این گروه سعی می‌کرد از این طریق، حملاتی را علیه واحدهای نیروهای دفاعی و شهرهای اسرائیلی در نزدیکی غزه انجام دهد.

ارتش اسرائیل توانست با متفرق کردن جمعیت، هدف قرار دادن رهبران و کشتن صدها نفر در طول چندین ماه، مهاجمان را دفع و از شکستن خط مرزی جلوگیری کند.

با این حال راهپیمایی‌ها راه را برای جنگجویان حماس در حمله هفتم اکتبر به خاک اسرائیل آماده کردند.

در هفته‌های قبل از کشتار، حماس بار دیگر تجمعات گسترده‌ای را در نزدیکی حصار مرزی شکل داد. همچنین تراکتورهایی به بهانه کارهای کشاورزی و آماده‌سازی برای تظاهرات به منطقه مرزی آورده شدند.

حماس در روز هفتم اکتبر از این تراکتورها برای خراب کردن حصار مرزی و باز کردن راه جوخه‌های مرگ خود استفاده کرد.

آیا اسرائیل واقعا می‌تواند حماس را نابود کند؟

مقامات اسرائیلی هدف خود را از جنگ، از بین بردن آخرین رد‌پای حماس تعیین کرده‌اند؛ نه تنها از بین بردن تاکتیکی سر حماس، بلکه از بین بردن توانایی‌‌های این گروه برای داشتن هر گونه توانایی نظامی یا قضایی در غزه.

فارین پالیسی در گزارشی به تحلیل هدف اسرائیل برای نابود کردن کامل حماس پرداخت و نوشت پیش‌‌بینی‌‌ها برای آن‌چه در غزه پیش خواهد آمد، نیازمند گذر زمان است.

تهاجم زمینی ارتش اسرائیل به نوار غزه با انبوهی از ساختمان‌‌های بلند متراکم، با نبرد علیه دولت اسلامی (داعش) در موصل عراق طی سال ۲۰۱۶ مقایسه شده است. نبردی که یکی از سنگین‌ترین جنگ‌‌های شهری جهان از زمان جنگ جهانی دوم بود. هر چند در حال حاضر شدت عملیات بمباران اسرائیل از شدیدترین حملات هوایی در نبرد ائتلاف تحت رهبری آمریکا در موصل، فراتر رفته است.

فرانک لوونشتاین، فرستاده ویژه سابق وزارت امور خارجه آمریکا در مذاکرات اسرائیل و فلسطین به فارین پالیسی گفت: «در واقع هدف نظامی اسرائیل تنها با بمباران بخش قابل توجهی از غزه قابل دست‌یابی است.»

نیروهای دفاعی اسرائیل به قصد کاهش تلفات غیر نظامیان، بارها از یک میلیون شهروند شمال غزه خواسته‌اند این مناطق را تخلیه کنند و هشدار داده‌اند هر کسی که بماند «هم‌دست» حماس در نظر گرفته خواهد شد.

بر اساس برآوردهای اسرائیل حدود ۳۵۰ هزار غیرنظامی در غزه باقی مانده‌اند. برخی از آن‌ها برای جابه‌جایی خیلی پیر یا بیمار هستند. بعضی دیگر می‌ترسند هرگز اجازه بازگشت به خانه‌هایشان را پیدا نکنند.

کسانی که به جنوب گریخته‌اند نیز همچنان در معرض بمباران قرار دارند زیرا حملات هوایی اسرائیل سراسر نوار غزه را هدف گرفته است.

ماه‌ها، نه هفته‌ها

فارین افرز در گزارش خود نوشت از آن‌جایی که اسرائیل عملیات زمینی را در مقیاس بزرگ در غزه آغاز می‌کند، بسیار مهم است بدانیم شکست سریع حماس غیرممکن خواهد بود.

بر خلاف اکثر عملیات‌‌های قبلی اسرائیل از زمان جنگ اول لبنان در سال ۱۹۸۲، این کشور به یک کمپین طولانی برای تخریب، انزوا و ریشه‌کن کردن حماس در غزه نیاز دارد.

این کمپین برای دست‌یابی به نتایج پایدار باید شامل تلاش‌‌های دیپلماتیک، اطلاعاتی، حقوقی و اقتصادی باشد و مورد تایید شرکای منطقه‌‌ای و بین‌المللی قرار بگیرد.

بنابراین اسرائیل نمی‌‌تواند کارزار کنونی خود علیه حماس را از عملیات‌‌های قبلی در غزه الگوبرداری کند. در عوض، استراتژیست‌‌های اسرائیلی باید از درگیری‌‌های طولانی‌‌تر تاریخ اسرائیل از جمله جنگ استقلال ۱۹۴۸ تا ۱۹۴۹، جنگ فرسایشی ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۰ و عملیات سپر دفاعی در سال ۲۰۰۲ الهام بگیرند.

البته باید در نظر داشت پارادایم جنگ طولانی مشکلات خاص خود را دارد. برای مثال جنگ طولانی اسرائیل در لبنان حکایت هشداردهنده‌ای به همراه داشت. این عملیات که در سال ۱۹۸۲ با نابودی موفقیت‌آمیز سازمان‌های مسلح فلسطینی در لبنان و اخراج یاسر عرفات، رهبر فلسطینی از بیروت آغاز شد، اسرائیل را به باتلاق لبنان کشاند و وارد جنگ طولانی با حزب‌الله کرد. این جنگ عملا تا عقب‌نشینی اسرائیل در سال ۲۰۰۰ ادامه یافت.

این میراث، بخش اعظم منطق رویکرد مناقشه محدود با غزه و بی‌‌میلی اسرائیل را برای انجام عملیات‌‌های زمینی گسترده و تعیین‌‌کننده در دو دهه گذشته توضیح می‌‌دهد.

جبهه‌های دیگر

فارین افرز نوشت اسرائیل باید به موازات عملیات غزه، طبق یک استراتژی دفاعی قوی برای خنثی کردن همه تهدیدات وارد عمل شود.

حلقه‌های ترور تهران در اطراف اسرائیل، دیر یا زود و مطمئنا قبل از تلاش جمهوری اسلامی برای تبدیل شدن به یک قدرت مجهز به سلاح هسته‌‌ای باید از بین برود.

جمهوری اسلامی در حال انجام جنگی چند جانبه علیه اسرائیل از عراق، لبنان، سوریه، یمن و همچنین از داخل جمعیت فلسطینی در کرانه باختری است و تهدید نیروهای تروریستی نیابتی‌اش نیز افزایش یافته. بنابراین اسرائیل باید مقابله با «محور مقاومت» ایران را به بالاترین اولویت ملی در سال‌های آینده تبدیل کند.

شکست حماس چه معنایی دارد؟

تعیین معنای شکست حماس از سوی اسرائیل مهم است. فراتر از شکست نظامی و پایان دادن به حکومت حماس در غزه، اسرائیل باید قدرت حماس را در ابعاد دیگر مورد توجه قرار دهد.

ریشه‌کن کردن این گروه به‌عنوان یک جنبش ایدئولوژیک و اجتماعی که اکنون در جامعه فلسطین نفوذ عمیقی دارد، مهم‌تر از در هم شکستن آن در میدان جنگ است.

به نوشته فارین افرز، باید با ایدئولوژی و روایت‌های رادیکال حماس که تهدیدی برای کشورهای عربی میانه‌رو و اسرائیل است، با اتحاد صداهای محلی و منطقه‌ای مقابله شود.

به عبارت دیگر، اسرائیل باید راهکاری برای گردهم آوردن طرف‌‌های فلسطینی و منطقه‌‌ای برای ایجاد راه‌‌حلی پایدار پیدا کند.

غزه جدید، اسرائیل جدید

زمانی که اسرائیل به اهداف نظامی خود در برابر حماس دست یافت، باید با مسایل بزرگ‌تری مقابله کند. اولین مورد، چگونگی تثبیت غزه است.

اسرائیل نمی‌تواند حکومت در غزه را به عهده بگیرد چون دولت باید مسوولانه عمل کند و به طرف‌های ذی‌نفع و شرکا اجازه دهد نیازهای مردم غیرنظامی فلسطین را تامین و از ظهور مجدد تهدیدات تروریستی جلوگیری کنند.

به گفته فارین افرز، حمایت شرکای جهانی و منطقه‌‌ای اسرائیل از تشکیل یک دولت میانه‌رو، قانونی و مسوولانه فلطسطینی در غزه حیاتی خواهد بود. این شرکا شامل کشورهای حاشیه خلیج فارس و اعضای «پیمان ابراهیم» و شرکای منطقه‌‌ای قدیمی‌‌تر اسرائیل مانند مصر و اردن هستند.

در اصل غزه باید در نهایت به وسیله شهروندان غزه و فلسطینی‌های توانمندی اداره شود که از حمایت منطقه‌ای و بین‌المللی و همچنین نظارت دقیق برای جلوگیری از تجدید حیات تروریسم برخوردارند.

عربستان سعودی و قطر

حمله حماس ضربه بزرگی به تلاش‌ها برای عادی‌سازی روابط بین تل‌آویو و ریاض وارد کرد. اگر‌چه احتمال پیشرفت رسمی و قابل توجه مذاکرات عادی‌سازی هم‌زمان با وقوع جنگ بسیار کم است اما عربستان سعودی همچنان یک بازیگر مهم در کمک به شکل‌‌دهی آینده غزه و روابط اسرائیل و فلسطین است.

به نوشته فارین افرز، نقش قطر باید محدود باشد. این کشور میلیاردها دلار را برای حماس به منظور ساختن «ارتش تروریستی‌»اش فراهم کرده است.

قطر همچنین از طریق نفوذ قدرتمند شبکه الجزیره در سراسر جهان عرب از اهداف حماس و میزبانی از رهبری سیاسی حماس در دوحه حمایت کرده است.

تشکیلات خودگردان

در حالی که تشکیلات خودگردان فلسطین علاقه‌ای به اداره غزه ندارد، رهبران عرب و غربی اصرار دارند بخشی از پایان بازی غزه باشد.

جو بایدن، رییس‌جمهوری آمریکا نیز امیدواری خود را برای «راه‌حل دو کشوری» ابراز کرده است اما در شرایط فعلی این چشم‌انداز دور از دسترس به نظر می‌رسد.

فارین افرز نوشت چنین چشم‌اندازی با وجود اعضای دست راستی دولت فعلی اسرائیل که تشکیلات خودگردان را عامل ترور می‌دانند، هم‌خوانی کمی دارد.

جنگ در خانه

اسرائیل برای بازیابی تعادل در وضعیت دفاعی خود به یک روند طولانی و دردناک نیاز دارد. اگر این کشور تزلزل‌ناپذیر به وظایف اساسی خود متعهد نشود، به زودی ممکن است خود را در بحران وحشتناک دیگری بیابد.

انرژی وحدت‌ ملی که پس از حملات حماس این کشور را گرد هم آورده است، نویدبخش رویارویی موفقیت‌آمیز اسرائیل با چالش‌هاست.

آمی آیالون، مدیر سابق شین‌بت به فارین پالیسی گفت: «ما می‌‌خواهیم دولت اسرائیل را امن و بدون از دست دادن هویتش به‌عنوان یک دموکراسی یهودی ببینیم. این تنها مفهوم قابل قبول است زیرا در غیر این صورت ما یک دولت آپارتاید ایجاد کرده و هرگز امنیت نخواهیم داشت.»

باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به صدا‌و‌سیمای جمهوری اسلامی اخیرا در گزارشی با استناد به آمار سازمان پزشکی قانونی کشور نوشت میزان فوتی‌های ناشی از حوادث کار در شش ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۵/۷ درصد افزایش داشته است.

بر اساس این گزارش، در شش ماهه نخست سال جاری هزار و ۷۷ نفر در حوادث کاری جان خود را از دست دادند که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با آمار فوتی ۹۳۱ نفر، ۱۵/۷ درصد افزایش داشته است.

از میان کارگران فوت شده در حوادث کار طی شش ماه نخست امسال، هزار و ۶۶ مورد مرد و ۱۱ نفر زن بودند.

استان‌های تهران با ۲۱۷، اصفهان با ۸۱ و مازندران با ۷۰ متوفی، بیشترین آمار مرگ‌های حوادث کار را در فاصله فروردین‌ تا شهریور امسال داشتند.

بیشترین علت فوت در حوادث کار «سقوط از بلندی» بوده است، به‌طوری‌ که طی این مدت ۴۹۸ نفر بر اثر افتادن، جان خود را از دست دادند.

پس از آن «اصابت جسم سخت» با ۲۴۶ متوفی بیشترین آمار فوتی در حوادث کار را به خود اختصاص داده است.

«برق‌گرفتگی» با ۱۵۵، «سوختگی» با ۶۵ و «کمبود اکسیژن» با ۳۵ متوفی در رتبه‌های بعدی عوامل فوت بر اثر حوادث کار قرار دارند.

در این گزارش به علت مرگ ۷۸ کارگر اشاره نشده است.

آمارهای متناقض حوادث ناشی از کار در ایران

طبق داده‌های رسمی منتشر شده از سوی سازمان پزشکی قانونی، سال گذشته هزار و ۹۰۰ کارگر بر اثر حوادث ناشی از کار جان باخته‌اند.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با ادعای اینکه شمار حوادث کار در ایران نسبت به میانگین جهانی «پایین» است، همواره تلاش کرده تا آمار کمتری از مرگ‌های کارگران ارائه دهد.

علی‌حسین رعیتی‌فرد، معاون روابط کار وزارت‌خانه تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تعداد کارگران کشته شده در سال گذشته را «نصف آمار پزشکی قانونی» اعلام کرده و گفته بود ۷۱۱ کارگر در سال ۱۴۰۱ بر اثر حوادث ناشی از کار جان باخته‌اند.

خبرگزاری ایلنا روز هشتم شهریور در گزارشی «با تکیه بر حساب‌های سرانگشتی و بررسی اخبار محدود کارگری» این ادعا را «بی‌اساس» خواند و تاکید کرد که آمار رسمی با آنچه در واقعیت اتفاق می‌افتد فاصله‌ زیادی دارد.

ایلنا در گزارش خود اقدامات انجام شده از سوی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای کاهش حوادث ناشی از کار را «غیر موثر» خواند.

۱۳ تیر ماه احسان سهرابی، عضو کارگری پیشین شورای عالی حفاظت فنی، ادعای وزارت کار را رد کرد و گفت در مورد حوادث کار داده‌های یک‌دست و متقن وجود ندارد و بیش از هزار نفر اختلاف بین داده‌های وزارت‌خانه و پزشکی قانونی دیده می‌شود.

سهرابی از تفاوت میان آمار پزشکی قانونی و وزارت کار انتقاد کرد و با معتبر دانستن آمار پزشکی قانونی گفت در ایران میزان حوادث و مرگ و میر حین کار از استانداردهای جهانی و داده‌های مشابه در کشورهای مترقی و صنعتی «بسیار بیشتر» است.

به اعتقاد او، گواه این ادعا مرگ بیش از پنج کارگر در ایران در هر روز است.

ایران در زمینه رعایت مسایل ایمنی کار در میان کشورهای جهان رتبه ۱۰۲ را به خود اختصاص داده که رتبه بسیار پایینی است.

رعایت نکردن استانداردهای ایمنی کار از سوی کارفرمایان، استفاده از لباس کار بی‌کیفیت در محیط‌های کاری، ساعات‌ کار طولانی که باعث خستگی کارگران می‌شود، دستمزد پایین و تاخیر در پرداخت دستمزدها که کارگران را با فشار روانی روبه‌رو می‌کند، از مهم‌ترین دلایل افزایش آمار حوادث کار در ایران به شمار می‌روند.