مادر عرشیا امامقلیزاده، نوجوان ۱۶سالهای که پس از آزادی از زندان خودکشی کرد، در گفتوگو با «مرکز مشاوره حقوقی دادبان» با بیان اینکه «به او در زندان روانگردان تزریق کردند» گفت: «یک آخوند در زندان به او گفته بود در شهر میگردانیمت و سنگسار میشوی و با دستان خودم اعدامت میکنم»
جمعی از دانشجویان دانشگاه هنر با انتشار بیانیهای بر مقاومت خود تاکید کرده و گفتند «نه اجبار، نه سرکوب و نه دوشکا» آن را تغییر نخواهد داد چرا که امروز یک ایران، پشتیبان و حامی آنهاست. آنان تاکید کردند که دیگر نه «بغض فرو خورده» بلکه «خاری در گلوی ستمگر» خواهند بود.
نویسندگان این بیانیه به حمایت روزهای گذشته کاربران شبکههای اجتماعی از دانشجویان متحصن دانشگاه هنر اشاره کرده و گفتند: «ما جمعی از دانشجویان دانشگاه هنر، روی ماه یکایک شما خواهران و برادران آزاده و شجاعدلمان را میبوسیم و بار دیگر با شما عهد میبندیم به بندبندِ پیماننامههای پرمهرتان وفادار میمانیم.»
در بخشی از این بیانیه آمده است: «نه اجبار، نه سرکوب و نه دوشکا دیگر خراشی بر پولاد اراده ما نخواهد انداخت چرا که امروز یک ایران پشت ماست.»
تحصن شماری از دانشجویان دانشگاه هنر تهران در اعتراض به اعلام اجباری بودن پوشش مقنعه از روز ۲۴ خرداد آغاز شد و با وجود حضور مقامهای امنیتی و ماموران یگان ویژه در پردیس باغ ملی و بازداشت دستکم ۱۰دانشجو در روز شنبه ۲۷ خرداد، این مقاومت و اعتراض دانشجویی ادامه پیدا کرد.
این دانشجویان معترض در روز ۲۸ خرداد بیانیهای با جملهای اثرگذار منتشر کرده و خطاب به حکومت گفتند: «ما با شما هیچ حرفی نداریم الا یه کلمه: نه!»
شماری از هنرمندان با کلمه کلیدی این بیانیه یعنی «نه» تصویرسازی و بارها این جمله دانشجویان معترض دانشگاه هنر را بازنشر کردند.
در بیانیه جدید دانشجویان دانشگاه هنر که روز دوم تیر منتشر شده، با اشاره به این حمایتها آمده است: «ما نیز به مبارزه خود برای ایرانی آزاد ادامه میدهیم و در کنار شما تا جان در بدن هست، تن به ظلم نخواهیم داد و ثابت خواهیم کرد که هیچچیز به عقب برنمیگردد؛ ما آنچه بر ما رفت را هرگز فراموش نخواهیم کرد.»
نویسندگان بیانیه همچنین به اخراج یکی از دانشجویان معترض دانشگاه امیرکبیر به نام «علیرضا برادران شرکا» از سوی «نااهلان» اشاره کرده و گفتند: «میبینیم که هنوز درس نگرفتهاند! نمیدانند که ما هیچگاه یکدیگر را تنها نمیگذاریم. گذشت آن زمان که بغض فرو خورده باشیم؛ امروز خاری در گلوی ستمگریم.»
دانشجویان دانشگاه هنر در ادامه تاکید کردند: «ما ایستادهایم؛ کنار خانوادههای دادخواه، کنار زخمخوردگان این سالهای سیاه ... ما پای این خاک ایستادهای و خاموشی را روا نمیدانیم.»
در پایان این بیانیه نیز آمده است: «میدانیم که پیروزی بزرگ یک شبه اتفاق نمیافتد و تنها به پشتوانه کنشهای کوچک و بزرگ ایستادگی است که میتوان این خانه را از نو ساخت. پس دل قوی داریم که تاریکی رفتنی است. و ما پیش میرویم؛ دست در دست هم، به سوی آزادی.»
در روزهای گذشته بیانیههایی از سوی دانشجویان دانشگاههای فردوسی مشهد، فارابی، سهند تبریز، اصفهان، هنر اصفهان، علامه، علم و صنعت، الزهرا، تهران، بهشتی، فنی حرفهای انقلاب اسلامی، هنر و معماری پارس، سوره، زنجان، علوم پزشکی و آزاد زنجان، آزاد شهر قدس، علوم توانبخشی و خواجه نصیر در حمایت از دانشجویان معترض دانشگاه هنر تهران منتشر شد.
خانه فرهنگیان ایران هم با انتشار بیانیهای در حمایت از دانشجویان دانشگاه هنر تهران اعلام کرد: «نزدیک به یک سالگی جنبش مترقی "زن زندگی آزادی"، فریاد نه بزرگ شما، ما را بر آن داشت تا بار دیگر شاهد یک رفراندوم مردمی باشیم که جزماندیشان و دهانهای بدون گوش از آن هراس دارند.»
جمعی از فارغالتحصیلان دانشگاه هنر هم در همبستگی با دانشجویان بیانیهای صادر کرده و نوشتند: «تمام قد پشت شما میایستیم و دوشادوش شما نه میگوییم.»
آنها در بیانیه خود نوشتند: «مایی که [شما] هسته اولیه آن را شکل دادید و تحت تهدید و ضرب و شتم حاضر به شکستنش نشدید، بزرگتر از آن است که در مخیله مستبدان کوچک و بزرگ بگنجد.»
اشاره فارغالتحصیلان به واژههای «ما» و «نه» به بیانیه دانشجویان که در پی سرکوبشان به دست ماموران امنیتی منتشر شده بود، برمیگردد.
در بیانیهای که دانشجویان دانشگاه هنر روز ۲۸ خرداد خطاب به مقامات حکومتی منتشر کردند، آمده بود:
«مدتی پیش ورقه آهنی بزرگی به در ورودی دانشکده کاربردی جوش دادید که کاملا درون دانشگاه را از خیابان مخفی میکرد؛ فکر کردید حالا دیگر دانشگاه مُرده و از خیابانهای اطرافش جداست. میان ما و شما دریایی خون فاصله است. ما، که حالا نزدیک یک سالی میشود "ما" شدهایم، هیچ حرفی با شما نداریم الا یک کلمه: "نه"...»
در حالی که توافق دو سال پیش برای ارسال چای به ایران در برابر ۲۵۰ میلیون دلار بدهی نفتی سریلانکا به نتیجه نرسید، خبرگزاری رویترز به نقل از رییس هیات مدیره چای سریلانکا نوشت این کشور به زودی ارسال چای به ایران به میزان ماهی دو میلیون دلار را برای تسویه بدهی نفتی خود آغاز میکند.
دو کشور در سال ۲۰۲۱ میلادی توافق کردند ۲۵۰ میلیون دلار بدهی نفتی سریلانکا با چای پرداخت شود.
خبرگزاری رویترز خبر داد که سریلانکا قرار است ماه آینده مبادله چای به ایران را به جای ۲۵۰ میلیون دلار بدهی نفت آغاز کند.
دو سال پیش نیز دو کشور برای تهاتر چای در برابر بدهی نفتی توافق کرده بودند اما این توافق به دلیل بحران مالی در سریلانکا اجرا نشد.
خبرگزاری رویترز روز جمعه نوشت این اقدام سریلانکا در حالی است که این کشور بحرانزده تلاش میکند از ذخایر ارزی خود محافظت کند.
دی ماه دو سال پیش رامش پاتیرانا، وزیر وقت مزارع سریلانکا، اعلام کرد این کشور قصد دارد بدهی نفتی ۲۵۱ میلیون دلاری خود به ایران را با ارسال محمولههای چای به تسویه کند و مقامهای جمهوری اسلامی هم این خبر را تایید کردند اما پس از کمبود بیسابقه دلار سریلانکا که اقتصاد این کشور را در بدترین بحران مالی بیش از هفت دهه گذشته خود فرو برد، این مبادله به تعویق افتاد.
رییس هیات چای سریلانکا روز جمعه دوم تیر ماه به رویترز گفت: «اکنون [انجام این تبادل] برای ما بسیار بهموقع است زیرا ما به یک بازار مهم دسترسی داریم و ایران و سریلانکا میتوانند بدون اتکا به دلار تجارت کنند.»
او افزود: «توافقنامه اولیه شامل ارسال پنج میلیون دلار چای در ماه به مدت چهار سال بود اما ما قصد داریم با حدود دو میلیون دلار چای در ماه شروع کنیم.»
بر اساس دادههای دولتی، چای سیلان در سطح جهان محبوبترین محصول کشور سریلانکا است که درآمد ارزی دارد و در سال گذشته ۱/۲۵ میلیارد دلار برای این کشور به ارمغان آورده است.
ایران یکی از خریداران اصلی چای سریلانکا بوده است اما این روند به طور پیوسته از ۱۲۸ میلیون دلار در سال ۲۰۱۸ به ۷۰ میلیون دلار در سال گذشته کاهش یافته زیرا تحریمهای آمریکا علیه ایران تجارت این کشور با جهان را تحت تاثیر قرار داده است.
آمار رسمی نشان میدهد سهم قابل توجهی از چای سریلانکا در حال حاضر از طریق امارات متحده عربی به ایران ارسال میشود.
در شرایط تحریمهای بینالمللی بر بانکهای ایران، دولت ابراهیم رئیسی بر تهاتر نفت در برابر کالا تاکید دارد اما مبادله کالا در برابر نفت در ایران منتقدان جدی دارد.
پیش از این حمیدرضا صالحی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در این زمینه گفته بود: «در واقع دست پایین هستیم و باید امتیاز بدهیم. یعنی هر کالایی با هر قیمتی به ما تحویل دهند، باید بپذیریم.»
او فاش کرد که جمهوری اسلامی در این مبادلات همواره در زمینه قیمتها زیان میکند.
همچنین پیشتر مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی با اشاره به طلب ایران از سریلانکا بابت صادرات نفت گفت: «سریلانکا بهجز چای خشک کالایی برای ما ندارد. آنها چای نامرغوب درجه دو و سه را به اسم درجه یک به ایران میدهند و ما هم ناچاریم که بگیریم.»
او افزود: «این تهاتر به غیر از زیان برای ایران چیزی ندارد.»
یک سازمان حقوق بشری از ضرب و جرح محمد حیدری و جعفر بیت عبدالله، زندانیان سیاسی عرب اهوازی و چندین زندانی دیگر در زندان مرکزی یزد خبر داد.
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشری کارون، این ضرب و جرح روز دوشنبه ٢٩ خرداد در زندان مركزى یزد اتفاق افتاده و طى آن تعدادی از زندانیان مصدوم شدهاند به طورى كه امكانات بهدارى زندان براى مداواى آنها ناکافی بوده و تعدادى از زندانیان به بیمارستان شهر یزد منتقل شدهاند.
این سازمان اضافه کرد که در میان مجروحان، محمد حیدرى فرزند زامل، ۳۵ ساله و اهل اهواز بوده كه به عنوان زندانی سیاسی شناخته میشود. او براى بسترى به بیمارستان «شهید فرخی» یزد منتقل شده اما تا كنون هیچ گونه اطلاعى از سلامتش در دسترس نیست.
حیدرى، زندانی سیاسی عرب که به اتهام محاربه به ۱۵سال زندان محکوم شده، از ناحیه سینه با چاقو مورد ضرب قرار گرفته است.
یكی از زندانیان شاهد درگیرى به سازمان حقوق بشری کارون گفته است بیش از ۲۰ زندانی افغانستانی زخمی و چندین تن از زندانیان یزد هم مجروح شدهاند.
به گفته او، اکثریت زندانیان افغان، سنی مذهب هستند و همیشه در زندان مرکزی یزد مورد تبعیض و تحقیر قرار دارند.
بر اساس این گزارش، علاوه بر محمد حیدری، یکی دیگر از زندانیان سیاسی عرب به نام جعفر بیت عبدالله، فرزند رحیم، ۳۳ ساله و اهل شهرستان سوس (شوش) که «به اتهام محاربه محکوم به ۱۶ سال زندان» شده است نیز از ناحیه دست آسیب دیده كه از وضعیت او هم اطلاعی در دست نیست.
در این گزارش از علىمحمد دهقان به عنوان مسوول حفاظت زندان نام برده شده که «معروف به نفرتفراکنی بین زندانیان» است.
کارون نوشت خبرها حاکی از آن است که اكثر زندانیان افغان و چند زندانی سیاسی به سلولهای انفرادی منتقل شدهاند.
زندان یزد در حدود سه هزار زندانی دارد که بخش اتباع خارجه در بندهای ۸ و ۱۶ بیش از هزار نفر را در بدترین شرایط در خود جای داده و زندانیان سیاسی در بند ۹ این زندان محبوس هستند.
بر اساس این گزارش، ۱۱ زندانی سیاسی در زندان یزد در شرایط نامناسب و سختی به سر میبرند و مجبورند رفتار تبعیضآمیز و توهینهای مکرر برخی از مسوولان و درگیریهای هدفمند درون زندان را تحمل کنند.
آمریکا، بریتانیا، فرانسه، اوکراین و آلبانی در بیانیهای مشترک در شورای امنیت سازمان ملل با هشدار نسبت به استفاده فزاینده روسیه از پهپادهای ایران در جنگ علیه اوکراین، خواستار تحقیق و تفحص سازمان ملل در این زمینه شدند.
در بیانیهای که لیندا توماس گرینفیلد، سفیر آمریکا در سازمان ملل، آن را خواند آمده است: روسیه در جنگ علیه اوکراین نه تنها با نقض قطعنامه شورای امنیت صدها پهپاد مهاجر و شاهد از ایران دریافت کرده، بلکه با کمک جمهوری اسلامی در تلاش است این پهپادها را در خاک روسیه نیز تولید کند.
این بیانیه افزود: روسیه در هفتههای اخیر با این پهپادها به کییف و زیر ساختهای اوکراین حمله کرده و به کشتار مردم اوکراین و وحشتافکنی در میان آنها اقدام کرده است.
این بیانیه با هشدار درباره اینکه روسیه با استفاده از این پهپادها به جنگ وحشیانه خود علیه اوکراین ادامه میدهد، از سازمان ملل خواست به تقاضاهای جامعه بینالمللی پاسخ داده و درباره این اقدامهای غیرقانونی ایران و روسیه تحقیق و تفحص انجام دهد.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد این بیانیه را «نمایشی سیاسی برای بدنام کردن ایران در جنگ اوکراین» خواند.
در اواخر خرداد ماه، جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، با اشاره به اینکه روسیه در ماه گذشته میلادی صدها پهپاد جدید از ایران دریافت کرده، گفت جمهوری اسلامی به مسکو تجهیزات لازم را برای ساخت کارخانه پهپاد ارائه کرده و روسیه میتواند اوایل سال آینده پهپاد ایرانی تولید کند.
سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید با اشاره به اینکه حمایت نظامی ایران و روسیه از یکدیگر از هر دو طرف جریان دارد، گفت ایران به دنبال دریافت میلیاردها دلار تجهیزات نظامی از روسیه از جمله بالگرد و رادار است.
کربی خاطرنشان کرد که روسیه به ایران پیشنهاد همکاریهای دفاعی بیسابقهای از جمله در زمینه موشکی، الکترونیکی و پدافند هوایی داده است.
اوایل خرداد ماه، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، با اشاره به ادامه حمله پهپادهای ساخت ایران به غیرنظامیان در اوکراین، از همه مردم ایران خواست برای اینکه «همدست» جنایتهای روسیه نشده و در تاریخ «در سمت شر» قرار نگیرند، با واکنش خود بر تصمیم جمهوری اسلامی در ارائه پهپاد به روسیه تاثیر بگذارند.
آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تاکنون جمهوریاسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار دادهاند.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی کمک تسلیحاتی خود به روسیه در جنگ اوکراین را انکار میکنند.
از سوی دیگر، گزارشهای مختلفی نیز از حضور مستشارهای نظامی ایران در کریمه برای آموزش کار با پهپاد به نیروهای روسیه در حمله به اوکراین، تصمیم احتمالی جمهوری اسلامی برای ساخت خط تولید پهپاد در روسیه و نیز ارائه موشک بالستیک به مسکو حکایت دارد.
مردم زاهدان در حالی روز دوم تیر و در سیوهشتمین جمعه اعتراضی خود به خیابانها آمدند که نیروهای نظامی شمار زیادی از شهروندان را بازداشت کردند. مردم شهرهای دیگر استان سیستان و بلوچستان چون ایرانشهر، چابهار، راسک، پیشین و سوران نیز در پاسخ به فراخوانها دست به تجمع زدند.
سایت حالوش که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، عصر روز جمعه از «ناکام ماندن» تلاش ماموران امنیتی برای بازداشت مولوی فتحی محمد نقشبندی، امام جمعه شهرستان راسک و پدر مولوی عبدالغفار نقشبندی خبر داد.
این سایت خبری به نقل از یک منبع مطلع نوشت: «ماموران امنیتی همراه نیروهای سرکوبگر به حوزه علمیه راسک یورش برده و در دفتر مولوی فتحی محمد نقشبندی را شکستهاند اما او در اتاق دیگری با در قفل بوده است.»
در پی تلاش برای بازداشت او اما دستکم سه فرد از جمله یکی از کارکنان و طلبههای این حوزه بازداشت شدهاند.
مولوی عبدالغفار نقشبندی صبح جمعه با انتشار توییتی گفته بود نیروهای حکومتی با یورش به مسجد جامع و حوزه علمیه راسک در تلاش برای بازداشت پدرش هستند و از مردم شهرستان سرباز و راسک خواسته بود «با مسدود کردن مسیرها» مانع از این کار شوند.
زاهدان
معترضان زاهدان روز جمعه و پس از نماز جمعه به خیابانها آمدند و همچون ۹ ماه گذشته علیه جمهوری اسلامی شعار دادند.
در این راهپیمایی معترضان شعار «سیستم فاسد نمیخوایم، رهبر قاتل نمیخوایم» سر دادند.
معترضان زاهدانی در راهپیمایی اعتراضی خود شعارهایی چون «تجاوز جنایت مرگ بر این ولایت» و «تجاوز جنایت لعنت به این حکومت» سر دادند.
بر اساس ویدیوها، مردم در راهپیمایی خود شعار دادند: «میکشم میکشم آن که برادرم کشت ...»
حالوش از حضور گسترده نیروهای نظامی و امنیتی در خیابانهای غدیر، مدنی، توحید، خیام و مدرس در محدوده مسجد مکی و مصلای زاهدان، همزمان با این اعتراضات خبر داد.
بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی با دهها خودروی شخصی که «اکثرا سمند سفید رنگ» بودند، شمار زیادی از شهروندان را در این خیابانها بازداشت کردند.
علاوه بر زاهدان در دیگر شهرهای استان سیستان و بلوچستان هم پس از فراخوانهای تجمع برای امروز، جوی «به شدت امنیتی و نظامی» حاکم شده و دسترسی به اینترنت قطع شده است.
در شهرهای زاهدان، راسک، خاش، سراوان، ایرانشهر، پیشین، چابهار و ...، نیروهای امنیتی و نظامی در همه معابر ورودی و خروجی مستقر شدند.
راسک و پیشین
بر اساس ویدیوهای منتشر شده، مردم معترض راسک و روستاهای اطراف آن، در محور مواصلاتی سرباز به این شهر، آتش روشن کردند.
پیش از این ویدیوهایی منتشر شده بود که نشان میداد ماموران حکومتی به تجمع مردم در راسک حملهور شدهاند.
در راسک، معترضان با در دست داشتن پلاکاردهای اعتراضی خواستار مجازات عاملان و آمران کشتار مردم در جمعه خونین زاهدان و خاش شدند.
کمپين «فعالین بلوچ» اما از جو امنیتی شدید در شهرستان راسک پس از فراخوان عبدالغفار نقشبندی خبر داد و گفت راههای مواصلاتی این شهر از سوی نیروهای نظامی مسدود شدهاند.
حالوش با انتشار ویدیویی از لحظه ورود نیروهای نظامی به داخل حوزه علمیه راسک، خبر از بازداشت مولوی «نذیر بخشیزهی»، ناظم و مسوول تعلیمات حوزه علمیه قاسمی راسک داد.
شهروندان در شهر پیشین از توابع راسک هم پس از اقامه نماز جمعه به خیابان آمده و شعارهای اعتراضی علیه سپاه و بسیج سر دادند.
بر اساس ویدیوهای منتشر شده، نیروهای امنیتی در پی اعتراضات مردمی، به این شهر نیز یورش بردند.
ایرانشهر
معترضان در ایرانشهر در پاسخ به فراخوانها تجمع کرده و شعارهایی چون «تجاوز، جنایت لعنت بر این ولایت»، «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی حاکی از حضور نیروهای امنیتی در ایرانشهر و مقاومت مردم معترض در برابر آنان بود.
چابهار
در چابهار شماری از مردم در حمایت از اعتراضات مردم زاهدان و مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، با سر دادن شعارهای اعتراضی به خیابانها آمدند.
بر اساس ویدیوی ارسال شده از سوی یک شهروند، نیروهای نظامی بهصورت گسترده در چابهار و بلوار خمینی این شهر در تردد بودهاند.
همچنین بر اساس گزارشها، نیروهای امنیتی معابر مختلف چابهار را مسدود و اقدام به تفتیش شهروندان کردند.
سوران
شهروندان سوران در استان سیستان و بلوچستان در پاسخ به فراخوانها، پس از اقامه نماز جمعه با حضور در خیابانهای این شهر، شعارهای اعتراضی سر دادند.
عبدالغفار نقشبندی، امام جمعه پیشین راسک، شامگاه سهشنبه ۳۰ خرداد با انتشار یک ویدیو از مردم سیستان و بلوچستان خواسته بود پس از برگزاری نماز جمعه، برای نشان دادن همبستگی خود با معترضان زاهدانی و همچنین درخواست مجازات عاملان و آمران فاجعه جمعه خونین این شهر به خیابان بیایند.
شهروندان در زاهدان پس از جمعه خونین این شهر در روز هشتم ماه مهر سال گذشته، تاکنون هر هفته تجمعات اعتراضی برپا کردهاند.
در جمعه خونین دستکم ۱۰۰ شهروند کشته شده و دهها تن دچار نقص عضو، نابینایی و جراحات دیگر شدند.