ریچارد گرینل، سفیر پیشین آمریکا در آلمان در دوره ترامپ، در توییتی به فارسی نوشت: با خانواده مهسا امینی و همه زنان و مردان قهرمان ایران که در مقابل رژیم خامنهای ایستادگی میکنند اعلام همبستگی میکنم. مردم آمریکا لحظه به لحظه وقایع ایران را دنبال و از جنبش شما حمایت میکنند.
وزارت خارجه اوکراین در بیانیهای اعلام کرد که در واکنش به استفاده روسیه از پهپادهای ایرانی در حمله به اوکراین، تصمیم گرفته که اعتبارنامه سفیر ایران در این کشور را پس بگیرد و تعداد کارکنان سفارت ایران در کییف را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
وزارت خارجه اوکراین در بیانیه خود گفت: «ارائه سلاح به روسیه در جنگ علیه اوکراین اقدامی غیردوستانه است که به روابط اوکراین و ایران ضربهای جدی میزند.»
روز جمعه ارتش اوکراین از سرنگونسازی شش پهپاد انتحاری شاهد-۱۳۶ در نزدیکی بندر اودسا خبر داده بود.
ولودیمیر زلنسکی در واکنش به این خبر گفت جمهوری اسلامی در حال آسیب زدن به شهروندان اوکراین و تمامیت سرزمینی این کشور است.
روزنامه وال استریت ژورنال روز ۲۶ شهریور به نقل از فرماندهان اوکراینی و کارشناسان مستقل نوشت که روسیه طی هفتههای اخیر با استفاده از پهپادهای انتحاری ایرانی چند حمله ویرانگر در استان خارکیف انجام داده و این پهپادها برای سربازان اوکراینی خطرات جدید ایجاد میکند.
رودیون کولاهین، فرمانده توپخانه ۹۲ مکانیزه اوکراین، گفت که روسیه پهپادهای انتحاری«شاهد ۱۳۶»را رنگ جدید کرده و به نام «ژرانیوم ۲» تغییر نام داده شده است.
روز ۲۲ شهریور ارتش اوکراین اعلام کرده بود که برای اولین بار با پهپادهای انتحاری ساخت ایران مواجه شده و یکی از آنها را سرنگون کرده است.
فرمانده توپخانه ۹۲ مکانیزه اوکراین گفت که شناسایی پهپادهای ایرانی به دلیل کوچک بودن و پرواز در ارتفاع بسیار پایین برای سامانههای پدافند هوایی اوکراین دشوار است.
وال استریت ژورنال نوشت که به نظر میرسد پهپادهای ایرانی بیشتر در خارکیف مستقر شدهاند؛ منطقهای که نیروهای اوکراینی یک ضدحمله بزرگ در آن انجام داده و بخشهایی از خاک خود را از روسیه پس گرفتند.
مقامات جمهوری اسلامی پیش از این ارسال پهپاد به روسیه را تکذیب کرده بودند، ولی به گزارش منتشر شده درباره سقوط یک پهپاد ایرانی در اوکراین واکنش نشان ندادهاند.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز ۲۳ شهریور استفاده از پهپاد ایرانی در جنگ اوکراین را «بخشی از همان نفوذ مخربی» دانسته بود که جمهوری اسلامی «در منطقه و فراتر از آن دنبال میکند».
شاهد ۱۳۶از نوع پهپادهایی است که جمهوری اسلامی در اختیار گروههای نیابتی خود در منطقه قرار داده است.
در ادامه خیزش سراسری به دنبال «قتل دولتی» مهسا امینی به دست «گشت ارشاد»، معترضان شامگاه جمعه نیز در شهرهای مختلف ایران از جمله تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، کرج و سنندج به خیابانها آمدند.
با وجود اختلال گستردهای که از سوی کاربران شبکههای اجتماعی در اینترنت شهرهای مختلف ایران گزارش میشود، اخبار و تصاویری از حضور مردم معترض در روز جمعه اول مهر منتشر شده است.
آغاز تظاهرات اعتراضی در تهران
بنا بر گزارشها، معترضان در منطقههای مختلف در تهران از جمله صادقیه، اکباتان، نارمک، ستارخان، تهرانسر، صادقیه و نازیآباد تجمعهای اعتراضی برگزار کردند.
منطقه ستارخان در غرب تهران شاهد برگزاری تجمع گستردهای از معترضان بود. معترضان در این منطقه شعارهایی از جمله «مجتبی بمیری، رهبری را نبینی» و «امسال سال خونه، سید علی سرنگونه» سر دادند.
معترضان در تهران خیابان خسرو و چهارراه اسدی را نیز بستند و در بلوار فردوس نیز شعار دادند «این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت».
مردم در خیابان بلوار کشاورز با بوق زدن و ایجاد ترافیک اعتراض کردند و همچنین گروهی با تشکیل تجمع در این منطقه شعار «میجنگیم میجنگیم، ایران رو پس میگیریم» سر دادند.
اصفهان، درگیری میان مردم و سرکوبگران
حساب توییتری ۱۵۰۰تصویر خبر از حضور معترضان در شهر اصفهان در روز جمعه داده است.
این حساب درگیری شدید میان معترضان و سرکوبگران را در اصفهان با عنوان «خبر تایید شده» منتشر کرده است.
معترضان در مشهد نیز در هفتمین شب پیاپی به خیابانها آمدند و شعارهایی از جمله «توپ تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه» فریاد زدند.
مردم معترض در رشت و سنندج نیز به نشانه اعتراض بوق خودروهایشان را به صدا درآوردند.
برابر اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، از روز پنجشنبه اینترنت همراه و خانگی در بخشهایی از تهران و برخی دیگر از نقاط کشور به شکل کلی قطع شده است و به همین دلیل اطلاع دقیقی از جدیدترین اخبار مربوط به اعتراضها در شهرهای مختلف در دست نیست.
با وجود این، گزارشها حکایت از حضور مردم در خیابانها دارند.
در روزهای گذشته، با گسترده شدن اعتراضها به کشته شدن مهسا امینی در شهرهای مختلف ایران، شعارها علیه خامنهای و فریاد برای سرنگونی جمهوری اسلامی به محور اصلی اعتراضات تبدیل شده و شهرهای مختلف، صحنه روسری سوزان زنان و مبارزات خیابانی علیه سرکوب خشونتبار تظاهرات شدهاند.
در همین حال، موج بازداشت و سرکوب از سوی نیروهای امنیتی ادامه دارد.
پس از گسترده شدن اعتراضات در دانشگاههای شهرهای مختلف ایران، دانشگاههای تهران، شهید بهشتی، خواجه نصیرالدین طوسی، الزهرا و پیام نور اعلام کردند تمامی کلاسهای خود را «به دلیل تعطیلات مکرر در هفته اول مهر ماه»، به صورت مجازی برگزار میکنند.
همزمان با اعلام مجازی شدن کلاسهای درس در برخی دانشگاههای ایران اما تعدادی از دانشجویان دانشگاه تهران اعلام کردند تا اطلاع ثانوی از حضور در کلاسهای درس خودداری میکنند.
این دانشجویان در بیانیهای اعلام کردند در اعتراض به بازداشت دانشجویان، محاصره دانشگاه به وسیله نیروهای امنیتی و جایگزینی ناگهانی و «توهینآمیز» آموزش مجازی به جای آموزش حضوری با وجود اختلال در اینترنت، تا اطلاع بعدی از حضور در کلاسهای درس خودداری میکنند.
این دانشجویان از استادان خود و دیگر دانشجویان هم خواستند تا برچیده شدن فضای امنیتی، از حضور در کلاسهای درس خودداری کنند.
اما علاوه بر دانشگاه تهران و دانشگاه بهشتی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی نیز اعلام کرد همه کلاسهای این دانشگاه، «به دلیل تعطیلات مکرر در هفته اول مهر ماه به صورت مجازی برگزار میشوند.»
دانشگاههای الزهرا و پیام نور هم از برگزار شدن کلاسهایشان به صورت مجازی خبر دادند.
دانشگاه الزهرا در اطلاعیهای از مجازی شدن کلاسهای درس و جلسات دفاع پایاننامه از دوم تا هفتم مهر ماه خبر داد.
بر اساس اعلام معاونت آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور نیز تمامی کلاسهای این دانشگاه در هفته آینده تعطیل است و از نهم مهر ۱۴۰۱ آغاز و برگزار خواهد شد.
اقدام این دانشگاهها درباره مجازی شدن کلاسهای درس پس از اعتراضات دنبالهدار در دانشگاههای تهران به دنبال مرگ مهسا امینی در مرکز پلیس امنیت اخلاقی در خیابان وزرا پس از بازداشت از سوی «گشت ارشاد» انجام شده است.
از سوی دیگر تعدادی از دانشجویان دانشگاه امیرکبیر در فراخوانی با انتشار اسامی دانشجویان بازداشت شده اعلام کردند که روز شنبه دوم مهر بار دیگر تجمع خواهند کرد.
آنان در این فراخوان اعلام کردند: «در این وضعیت که وحوش نظام میخواهند با دستگیری و ارعاب صدایمان را خفه کنند، ما با مقاومت و ایستادگی آنها را به عقب میرانیم.»
دانشگاههای تهران در روزهای گذشته و پس از قتل مهسا امینی شاهد اعتراضات گسترده بود و در همین حال در روزهای گذشته تعداد زیادی از فعالان دانشجویی بازداشت شدهاند.
از جمله بر اساس گزارشها بهروز شیربیگی، دانشجوی کارشناسی جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی، ماهان گچپزان عیدگاهی، دبیر شورای صنفی دانشگاه تهران و مجید اماموردی، دانشجوی حقوق دانشگاه تهران بازداشت شدهاند.
محمد نوری، دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه تهران، سهند مرتضوی، دانشجوی رشته مهندسی شیمی دانشگاه تهران و فرهاد شجاعحیدری، دانشجوی کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی از جمله دیگر بازداشتشدگان هستند.
به دنبال کاهش دسترسی به اینترنت در ایران و درخواست برای اینترنت ماهوارهای، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد مجوز کلی توسعه دسترسی به خدمات اینترنتی برای ایرانیان صادر شده است. بر اساس این اعلام، جزییات جدید مستثنی شدن اینترنت از تحریمها، هفتههای آینده اعلام خواهد شد.
والی آدیمو، معاون وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «در حالی که ایرانیان شجاع برای اعتراض به مرگ مهسا امینی به خیابانها میآیند، آمریکا حمایت خود را از جریان آزاد اطلاعات، در مورد مردم ایران تقویت میکند.»
به گفته معاون وزیر خزانهداری آمریکا، این تغییرات به مردم ایران کمک خواهد کرد تا برای مقابله با تلاشهای دولت برای نظارت و سانسور آنها، مجهزتر شوند.
او بدون اشاره به جزییات اعلام کرد که واشینگتن در هفتههای آینده دستورالعملهای مربوط به این موضوع را اعلام خواهد کرد.
به گفته آدیمو، دولت آمریکا از مدتها پیش برخی استثناهای مرتبط با اینترنت را برای تحریمهای خود علیه ایران ارائه کرده است اما به دنبال بهروز کردن آنهاست.
پس از اعتراضات در ایران، اینترنت دچار اختلال و در برخی شهرها به کلی قطع شده است. در همین حال بر اساس برخی گزارشها اینترنت سرویسدهندههای موبایل در ایران از ساعت چهار بعدازظهر جمعه قطع شده است.
در واکنش به این قطع اینترنت از سوی حکومت به منظور ممانعت از اطلاعرسانی درباره اعتراضها و سرکوبهای خونین احتمالی، درخواست از ایلان ماسک برای فراهم کردن امکان دسترسی ایرانیان به اینترنت ماهوارهای استارلینک مطرح شد.
ماسک در پاسخ به این تقاضا از دولت ایالات متحده خواست تا این موضوع را از فهرست تحریمهای خود علیه ایران کنار بگذارد.
به دنبال این درخواست، گروهی از اعضای دو حزب مجلس نمایندگان آمریکا (کنگره و سنا)، از وزیر خزانهداری ایالات متحده خواستند به محض دریافت درخواست ایلان ماسک برای ارائه اینترنت ماهوارهای استارلینک به ایران، فورا با تقاضای او موافقت کرده و برای کمک به حفظ ارتباط اینترنتی مردم ایران، هر چه در توان دارد انجام دهد.
کلودیا تنی، عضو جمهوری خواه مجلس نمایندگان آمریکا، تاکید کرد دولت ایالات متحده باید برای دسترسی معترضان ایران به اینترنت، همه موانع اداری را فورا رفع کند.
مایکل مکال، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا هم با تاکید بر لزوم حفظ ارتباط اینترنتی معترضان در ایران گفت: «ایالات متحده باید با همه توان خود به ایرانیان شجاعی که علیه بیعدالتی تظاهرات میکنند، کمک کند.»
یک هفته پس از قتل مهسا امینی و در حالی که به تعداد هنرمندان و چهرههای مشهوری که از اعتراضات ضد حکومتی در ایران حمایت کردهاند افزوده میشود، امامان جمعه سراسر کشور به طور هماهنگ به این «سلبریتیها» حمله کردند.
احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران روز جمعه بدون آن که از کسی نام ببرد، با «اغتشاشات» خواندن اعتراضات، گفت: «متاسفانه در حوادث اخیر برخی از کسانی که نان نظام را خوردهاند با اغتشاشات همصدا شدهاند.»
او این افراد را تهدید کرد و گفت: «صاحبان تریبون که چه قلم به دست دارند و چه بیانی دارند مراقب باشند که تریبون آنها با تریبون ضدانقلاب یکی نشود که شریک جرم میشوند.»
محمد عبادیزاده، نماینده علی خامنهای در هرمزگان و امام جمعه بندرعباس هم سلبریتیها را در «جنگ رسانهای علیه نظام» شریک دانست و گفت: «دشمنان تشکیک ایجاد کردند که مردم روایتهای رسمی نظام را باور نکنند و هشتگسازی و معتبرسازی سلبریتیها و بازنشر شعارهای ساختارشکنانه، محورهای دیگری از این جنگ رسانهای است.»
محمود ترابی، امام جمعه شهرستان گنبدکاووس در شرق استان گلستان نیز اعتراضات اخیر را کار آمریکا دانست و مدعی شد این کشور «با استفاده از برخی غربگراها، فریبخوردگان و سلبریتیهای کمعقل و خودفروخته» نقشه این اعتراضات را طراحی کرده است.
همچنین در حاشیه برگزاری نمازجمعه این هفته، تظاهرات حکومتی علیه معترضان ایرانی برگزار شد و شعارهایی نیز علیه سلبریتیها داده شد.
در تهران، شرکتکنندگان در نمازجمعه شعار «سلبریتی بیغیرت، بصیرت! بصیرت!» و «مرگ بر سلبریتی خائن» سر دادند.
از همان آغاز این دور از اعتراضات ایران، بسیاری از چهرههای ایرانی و جهانی، از هنرمندان و نویسندگان تا ورزشکاران و فعالان مدنی و سیاسی، به قتل مهسا امینی به دست نیروهای «گشت ارشاد» واکنش نشان دادند و از اعتراضات ضدحکومتی شهروندان حمایت کردند.
کتایون ریاحی، بازیگر، محسن چاووشی، خواننده موسیقی پاپ، شهرام ناظری، خواننده موسیقی سنتی، مسعود کیمیایی، کارگردان سینما و مریم بوبانی، بازیگر سینما و تلویزیون، از جمله هنرمندانی بودند که به اعتراضات پیوستند.
در این دوره از اعتراضات، حتی چهرههایی همچون مهران مدیری و شهاب حسینی که در اعتراضات پیشین سکوت کرده بودند نیز با پیامهایی خواستار عدم سرکوب معترضان از سوی حکومت شدند.
خشم امامان جمعه از چهرههای حامی اعتراضات در حالی است که ویدیوهای منتشر شده در فضای مجازی نشان میدهد معترضان در قشم، دفتر امام جمعه را به آتش کشیدند.