کریستین امانپور، خبرنگار سیانان، در توییتر نوشت قرار بوده با ابراهیم رئیسی در آمریکا مصاحبه کند، اما او برای مصاحبه حاضر نشده و دستیارش با اشاره به «وضع ایران» به امانپور گفته رئیسی از او میخواهد به دلیل محرم و صفر روسری سر کند و چون نپذیرفته نهایتا مصاحبه لغو شده است.
وزارت امور خارجه استرالیا در پاسخ به سوال خبرنگار ایراناینترنشنال در این کشور درباره کشته شدن مهسا امینی پس از بازداشت به وسیله «گشت ارشاد» در تهران اعلام کرد دولت استرالیا از مرگ مهسا امینی، زن ۲۲ ساله کرد، پس از بازداشت به وسیله پلیس اخلاقی در تهران بسیار متأسف است.
در ادامه این پاسخ آمده است: «رفتار با زنان و دختران در ایران همچنان یک موضوع نگران کننده است و ما به طور مرتب نگرانیهای خود را در مورد تبعیض قابل توجه علیه زنان با مقامهای تهران و کانبرا و همچنین در مجامع بینالمللی مطرح میکنیم. استرالیا متعهد به ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان و پایان دادن به خشونت علیه زنان و دختران در سراسر جهان است.»
در حالی که اعتراضات مردمی و ضد حکومتی به قتل مهسا امینی در ایران همچنان ادامه دارد، برخی رهبران و مقامهای کشورهای مختلف که برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک گرد آمدهاند، به این اعتراضات واکنش نشان دادند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا در سازمان ملل اعلام کرد: «با شهروندان شجاع و زنان شجاع ایران که هم اکنون برای به دست آوردن حقوق اولیه خود تظاهرات میکنند، اعلام همبستگی میکنیم.»
گابریل بوریچ، رییسجمهور شیلی، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل با یاد کردن از مهسا امینی گفت: «ما به اعلامیهها نیاز نداریم. ما احتیاج به عمل داریم تا تلاش خود را معطوف به توقف خشونت علیه زنان کنیم؛ چه در ایران باشد و به یاد مهسا امینی که در بازداشت پلیس کشته شد و چه هر جای دیگر در جهان.»
جیمز کلورلی، وزیر امور خارجه بریتانیا نیز به خبرگزاری فرانسه گفت: «رهبران ایران باید توجه داشته باشند مردم از مسیری که در پیش گرفتهاند ناراضی هستند. آنان [رهبران جمهوری اسلامی] میتوانند مسیر دیگری را در پیش بگیرند»
همچنین امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز که در حاشیه برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل متحد با ابراهیم رئیسی دیدار کرد، گفت که در این دیدار درباره حقوق بشر و به ویژه حقوق زنان در ایران با رئیسی گفتوگو کرده است.
از سوی دیگر همزمان با این نشست مجمع عمومی سازمان ملل، دبورا لیپستات، نماینده ویژه آمریکا در مقابله با یهودستیزی گفت: «به عنوان زنی که عمرش را برای مبارزه با غفلت و ظلم وقف کرده، با زنان ایران که در خیابانها علیه رفتار منزجرکننده یک رژیم متوحش علیه خود تظاهرات میکنند، ابراز همبستگی میکنم.»
کلودیا تنی، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا نیز اعلام کرد: «مردم ایران شجاعت فوقالعادهای از خود در برابر یک رژیم منزجرکننده وحشی نشان میدهند. چنین لحظاتی مسیر تاریخ بشر را تغییر میدهند. ما باید هر کاری که میتوانیم برای پیروزی مردم ایران انجام دهیم.»
تام کاتن، سناتور جمهوریخواه آمریکایی هم با اشاره به مذاکرات دولت آمریکا برای «توافق هستهای وحشتناک» با ایران گفت: «جو بایدن به همان دلیلی که باراک اوباما به جنبش سبز در سال ۸۸ خیانت کرد، معترضان ایرانی را میفروشد.»
او گفت: «با وجود اینکه معترضان ایرانی شعار "مرگ بر دیکتاتور" میدهند، بایدن و دموکراتها ترجیح میدهد با آیتاللهها و کسانی که "مرگ بر آمریکا" میگویند، معامله دیگری انجام دهند که خیانت باراک اوباما به مردم ایران در جریان جنبش سبز در برابر چشمانمان تکرار شود.»
پیشتر وزیران یا وزارتخانههای امور خارجه کشورهای دیگر از جمله کانادا، ایتالیا و فرانسه و کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتشار پیامهایی قتل مهسا امینی و همچنین سرکوب اعتراضات مردمی در ایران را محکوم کردند و خواستار تحقیقات درباره این قتل شدند.
این در حالی است که ابراهیم رئیسی در پاسخ به پرسشی درباره قتل مهسا امینی در نشست با جمعی از متخصصان سیاست خارجی آمریکا از توضیح در این زمینه خودداری کرد و تنها گفت: «مدعیان حمایت از حقوق بشر در برابر کشته شدن زنان و مردان در کشورهای غربی و آمریکا به دست پلیس حساسیتی نشان نمیدهند.»
در حالی که اعتراضات ضد حکومتی در ایران ادامه دارد، ایرانیان و غیرایرانیان در شهرهای مختلف جهان هم با این اعتراضات همراه شدهاند. این تجمعات اعتراضی در روزهای آینده در برخی پایتختهایی اروپایی از جمله در پاریس ادامه خواهد یافت.
این اعتراضات اما به غیر از پایتختها، در شهرهای دیگر هم برگزار میشود؛ از جمله ایرانیان در شهر مالموی سوئد روز پنجشنبه ۳۱ شهریور تجمع اعتراضی برگزار میکنند.
اما پررنگترین این تجمعها، تجمع روز چهارشنبه مقابل سازمان ملل متحد بود که همزمان با حضور ابراهیم رئیسی در این سازمان انجام شد.
حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای اوکراینی که همسر و دخترش را در شلیک سپاه پاسداران به این هواپیما از دست داد، در تجمع مقابل دفتر سازمان ملل در نیویورک خطاب به پدر مهسا امینی گفت: «رنج ما تا آخر زندگی ادامه خواهد داشت اما به مردم امید بدهیم که تغییر را ایجاد کنند. رنج ما بعد از آزادی ایران است. اول ایران باید آزاد شود.»
در این تجمع شماری از هنرمندان سرشناس ایرانی همچون داریوش و ابی، خوانندگان پاپ و همچنین فرزندان شاهزاده رضا پهلوی و مسیح علینژاد، روزنامهنگار ایرانی نیز حضور داشتند.
معترضان در نیویورک علاوه بر تصاویر قربانیان اعدامهای سیاسی دهه ۶۰، عکس مهسا امینی را نیز در دست داشتند.
داریوش، خواننده ایرانی، در تجمع اعتراضی لسانجلس پس از بازگشت از نیویورک، ترانه «دوباره میسازمت وطن» را برای همراهی با معترضان ایرانی خواند
در ترکیه نیز شهروندان ایرانی و ترکیهای مقابل کنسولگری جمهوری اسلامی در استانبول تجمع اعتراضی برگزار کردند.
بیروت، پاریس، لندن، کلن آلمان و تورنتو نیز صحنه تجمعهای مشابهی بودند.
در مادرید، پایتخت اسپانیا نیز فعالان فمن با نمایش بدن برهنه خود مقابل سفارت جمهوری اسلامی دست به اعتراض زدند و خواستار لغو حجاب اجباری در ایران شدند.
تجمعهای اعتراضی در شهرهای مختلف جهان تقریبا همزمان با اعتراضات در داخل ایران آغاز شد و در شهرهای مختلف از جمله مبلورن استرالیا، ونکوور کانادا، برلین و ... برگزار شد.
عفو بینالملل با اشاره به سرکوب اعتراضات به «قتل دولتی» مهسا امینی، خواستار آن شد که رهبران جهان در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد فورا از درخواست تاسیس یک مکانیسم مستقل تحقیقاتی و پاسخگویی بینالمللی برای رسیدگی به مصونیت از مجازات ناقضان حقوق بشر در ایران، حمایت کنند.
دیانا الطحاوی، معاون دفتر خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بینالملل گفت: «فوران خشم و همدلی جهانی در مورد مرگ مهسا امینی باید با گامهای محکم از سوی جامعه بینالمللی برای مقابله با بحران مصونیت سازمانیافته ناقضان حقوق بشر از مجازات در ایران همراه شود.»
او تاکید کرد که مصونیت ناقضان حقوق بشر از مجازات در ایران باعث شده است «ارتکاب شکنجه، اعدام فراقضایی و دیگر موارد قتل در ابعاد گسترده به دست مقامات ایران، هم در پشت دیوار زندانها و هم در جریان اعتراضات خیابانی بیوقفه ادامه یابد.»
بر اساس گزارش عفو بین الملل، نیروهای امنیتی در سرکوب خشونتبار اعتراضات به قتل مهسا امینی از گلولههای ساچمهای، شکاری و دیگر پرتابههای فلزی و گاز اشکآور استفاده کردهاند.
این سازمان با اشاره به کشتهشدگان اعتراضات تاکید کرد که صدها نفر دیگر، از جمله کودکان، به دلیل شلیک ماموران، صدمات دردناکی را متحمل شدهاند که از نظر حقوقی، شکنجه یا سایر رفتارها و مجازاتهای بیرحمانه و غیرانسانی محسوب میشود.
در همین حال سازمان حقوق بشری ههنگاو اعلام کرد ۱۵ نفر در اعتراضات چهار استان کردستان، کرمانشاه، آذربایجان غربی و ایلام بر اثر شلیک ماموران امنیتی کشته و ۷۳۳ نفر نیز زخمی شدهاند.
یک منبع محلی هم به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «شب گذشته یک جوان ۱۸ ساله در اعتراضات بندر انزلی با گلوله مستقیم نیروهای امنیتی جان خود را از دست داد. همچنین یک زن از ناحیه سر بهشدت مجروح شد. ماموران با استفاده از تفنگهای ساچمهای به مردم تیراندازی میکردند.»
یک منبع محلی دیگر نیز به همین سازمان گفت: «در پی اعتراضات اخیر، حدود ۷۰ زن معترض که در تهران و کرج به دست نهادهای امنیتی بازداشت شده بودند، به زندان قرچک ورامین (شهر ری) منتقل شدند.»
معترضان به قتل مهسا امنیتی در حدود ۱۰۰ شهر ایران تجمع کردهاند. همچنین در حالی که اعتراضات مردمی و ضد حکومتی به قتل مهسا امینی در ایران همچنان ادامه دارد، برخی رهبران و مقامهای کشورهای مختلف که برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک گرد آمدهاند، به این اعتراضات واکنش نشان دادند.
عفو بینالملل اما حضور ابراهیم رئیسی در سازمان ملل را یادآور «تأثیر مخرب کوتاهی مکرر کشورهای عضو سازمان ملل در مقابله با مصونیت از مجازات برای جنایات سهمگین در ایران» دانست.
پیش از این سازمان دیدهبان حقوق بشر در گزارشی درباره اعدامهای جمعی زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ در ایران، اعلام کرد با توجه به یک مورد مشابه، ابراهیم رئیسی به دلیل نقش داشتن در این اعدامها «میتواند تحت قوانین صلاحیت قضایی جهانی محاکمه شود؛ وقتی دیگر بر سر کار نباشد.»
رئیسی یکی از اعضای هیات مسوول تعیین وضعیت زندانیان در تهران و کرج بود که در میان بازماندگان و افکار عمومی با عنوان «هیات مرگ» شناخته میشود.
در ادامه واکنشهای حکومتی به اعتراضات، روزنامه کیهان خواستار «امان ندادن» به معترضان شد و رسانههای حکومتی شدیدا به سلبریتیهای اعتراض کننده به قتل مهسا امینی حمله کردند.
شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی روز پنجشنبه ۳۱ شهریور در واکنش به اعتراضات اخیر اعلام کرد نمازگزاران نماز جمعه در شهرهای استان تهران پس از نماز راهپیمایی میکنند.
سپاه پاسداران هم در اطلاعیهای با تهدید معترضان اعلام کرد اعتراضات نتیجهای جز «خفت و رسوایی» در پی ندارد.
سپاه همچنین مدعی شد که نیروی انتظامی با همکاری «سایر نیروهای اطلاعاتی و امنیتی کشور»، «برگ زرین دیگری از سربلندی در صیانت از امنیت و آرامش جامعه و مردم و مقابله موفق با توطئه دشمنان را بر کارنامه افتخارات خود خواهد افزود.»
روزنامه کیهان هم در تیتر صفحه اول خود با عنوان «پادوهای دشمن نقاب انداختند، به جنایتکاران امان ندهید»، خواستار «برخورد جدی» با معترضان شد.
کاظم انبارلویی، سردبیر روزنامه رسالت نیز در سرمقاله این روزنامه نوشت: «این فتنه هم با سد بیداری و بصیرت مردم برخورد میکند؛ مانند فتنههای گذشته و بدتر از آن رسوا میشود. افشای فیلم نحوه فوت مهسا امینی نشان داد این هیزم قادر نیست تنور فتنه جدید را حتی برای دو هفته تامین کند.»
در اعتراضات روزهای گذشته در ایران بیش از ۱۰ نفر کشته شده و صدها نفر مجروح شدهاند. سرکوب اعتراضات در استانهای کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و ایلام خشنتر بوده و ماموران بارها به معترضان گلوله جنگی شلیک کردهاند.
روزنامه کیهان اما نوشت: «یک بخش قابل توجه در ناآرامیهای اخیر در برخی شهرهای ایران، اقدامات هنجارشکنانه برخی سلبریتیهاست.»
در همین حال خبرگزاری فارس نیز خواستار برخورد با سلبریتیهایی شد که به قتل مهسا امینی اعتراض کردهاند.
این خبرگزاری همچنین شدیدا به علی کریمی حمله کرد و نوشت: «با توجه به رفتار و واکنشهای چند سال اخیر علی کریمی به ویژه در موضوع فوت مهسا امینی و حمایت تمام قد اصلاحطلبان و شبکه ضد انقلاب از وی، به نظر میرسد تصمیم جدید ضدانقلاب معرفی کریمی به عنوان رهبر جدید اپوزیسیون باشد.»
خبرگزاری فارس در نوشته خود تاکید کرد: «آشوبهای اخیر نقطه عطفی خواهد شد تا مردم با کانونهای بحرانساز داخلی که سلبریتیهای جشنوارهای بخشی از آن هستند آشنا شوند. البته خود آنها نیز دیر یا زود خواهند فهمید مهمترین بازنده این کارزار آنها هستند.»
روزنامه دولتی ایران نیز نوشت: «گفته میشود کریمی هماکنون در یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس ساکن است و به دنبال مهاجرت به کاناداست.»
علی کریمی، ستاره پیشین تیم ملی فوتبال ایران، طی روزهای گذشته پستهای اعتراضی زیادی را در واکنش به «قتل دولتی» مهسا امینی منتشر کرده است.
او در پاسخ به کانال تلگرامی وابسته به سپاه قدس جمهوری اسلامی که او را حامی فتنهگران و اغتشاشگران خوانده بود، نوشت: «اگر امثال شما مسلمان و وطنپرستند، خدایا کافرم گردان.»
بسیاری از چهرههای ایرانی و جهانی، از هنرمندان و نویسندگان تا ورزشکاران و فعالان مدنی و سیاسی به قتل مهسا امینی به دست نیروهای «گشت ارشاد» و همچنین اعتراضات ضد حکومتی شهروندان در ایران پس از این قتل واکنش نشان دادند.
از سوی دیگر تعدادی از هنرمندان زن ایرانی مثل شیوا ابراهیمی و شبنم فرشادجو، بازیگران سینما و تلویزیون، با برداشتن روسری و حجاب اجباری، تصویری بدون حجاب از خود منتشر کردند.
در همین حال کتایون ریاحی، بازیگر سرشناس در مصاحبه با برنامه «تیتر اول» ایراناینترنشنال درباره برداشتن حجابش گفت: «کشف حجاب برای کسی است که قبلا باحجاب بوده اما من هیچ وقت باحجاب نبودهام و [اکنون] فقط حقیقت را نشان میدهم.»
او گفت: «سالهاست ما را به عنوان باحجاب نشان میدهند اما این حقیقت ندارد. دروغ بس است.»
خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، خبر داد که با تصمیم «شورای امنیت کشور»، دسترسی به اینستاگرام و واتساپ در ایران محدود شده است. فارس در ادامه نوشت که هنوز معلوم نیست این قطع دسترسی تا چه زمانی به طول خواهد انجامید.
شورای امنیت کشور که گفته میشود دستور این محدودیت را صادر کرده، نهادی متفاوت از «شورای عالی امنیت ملی» است. این شورا از سال ۱۳۶۲ تاسیس و وارد قوانین جمهوری اسلامی شده اما پس از بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، به عنوان یکی از شوراهای فرعی شورای عالی امنیت ملی تلقی میشود و از نظر سلسله مراتب اداری، در رده پایینتری قرار دارد.
پیش از آن که اخبار رسمی در ایران ایجاد محدودیت در شبکههای اجتماعی و پیامرسانها را تایید کنند، روز چهارشنبه ۳۰ شهریور سایت نتبلاکس که اختلال و قطع اینترنت در جهان را رصد میکند، اعلام کرد امکان دسترسی به اینستاگرام، یکی از آخرین پلتفرمهای رسانههای اجتماعی موجود در ایران در بحبوحه اعتراضها به قتل مهسا امینی از بین رفته است.
قبل از اعلام این سایت نیز کاربران زیادی از ایران، «عدم دسترسی به اینستاگرام» را گزارش کرده بودند.
با بالا گرفتن اعتراضها در سراسر کشور پیشبینی میشد که جمهوری اسلامی اقدام به ایجاد محدودیت برای اینترنت کند و به همین دلیل، به دنبال طرح درخواست از ایلان ماسک برای رساندن اینترنت ماهوارهای استارلینک به ایران، او خواستار معاف شدن از تحریمهای مرتبط با ایران با هدف ارائه استارلینک شد.
اختلال شدید اینترنت در ایران کمی پس از آن گزارش شد که عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات صبح روز چهارشنبه اعلام کرد: «به خاطر مسائل امنیتی امروز احتمال دارد محدودیتهایی از سوی نهادهای امنیتی در خصوص سرعت اینترنت ایجاد شود که طبیعی است.»
این اولین بار نیست که همزمان با اعتراضات ضد حکومتی در شهرهای مختلف ایران، دسترسی به اینترنت محدود میشود.
خبرگزاری سپاه پاسداران در پی بروز اختلالهای گسترده در پی اعتراضات خیابانی مردم در شهرهای مختلف ایران «اقدامات خلاف امنیت ملی در بستر این شبکهها توسط ضد انقلاب و پاسخگو نبودن این پلتفرمها» را از دلایل تصمیم شورای امنیت کشور برای ایجاد محدودیت در اینستاگرام و واتساپ دانسته است.