ارتش کرهجنوبی اعلام کرد که این کشور به همراه آمریکا رزمایش نظامی مشترک سهروزه در آبهای بینالمللی در نزدیکی جزیره اوکیناوا ژاپن برگزار کردند. در این مانور که همزمان با احتمال انجام آزمایش هستهای از سوی کره شمالی صورت میگیرد، ناو هواپیمابر رونالد ریگان نیز حضور داشت.
طبق اعلام ستاد مشترک ارتش کره جنوبی، نیروهای دو کشور در این مانور توان پدافند هوایی، سلاحهای ضد کشتی و ضد زیردریایی و هماهنگی عملیاتی خود را مورد آزمایش قرار دادند.
کره شمالی بارها رزمایشهای مشترک کره جنوبی با کشورهای دیگر را به عنوان تمرین جنگ از سوی سئول مورد انتقاد قرار داده است.
این رزمایش در حالی برگزار میشود که مقامهای کره جنوبی هشدار دادهاند کره شمالی در روند آمادهسازی برای هفتمین آزمایش هستهای زیرزمینی خود، با یک ابزار انفجاری چندین آزمایش انجام داده است.
در همین راستا نمایندگان هستهای آمریکا، کره جنوبی و ژاپن روز جمعه نشستی را برای بررسی فعالیتهای هستهای کره شمالی برگزار کردند.
پلیس هنگکنگ روز شنبه چهارم ژوئن مصادف با ۱۴ خرداد ماه، انبوهی از نیروهای امنیتی را به نزدیک پارک ویکتوریا فرستاد تا جلوی گردهمایی مردم برای یادبود قربانیان قتلعام سال ۱۹۸۹ در میدان تیانآنمن چین را بگیرد.
زمینهای فوتبال و بسکتبال پارک که باید امروز مملو از جمعیت میبود، خالی است و صدها پلیس، برخی با سگ، در این منطقه گشت میزنند.
برگزاری مراسم عمومی یادبود معترضان در چین مجاز نیست و حالا مقامات هنگکنگ در تلاشاند تا یاد و خاطره قربانیان اعتراضات میدان تیانآنمن را از ذهن مردم هنگکنگ نیز محو کنند.
بر اساس محدودیتهای فعلی کوویدـ۱۹ در هنگکنگ، هشت نفر اجازه دارند در فضای بسته دور هم جمع شوند اما در فضای آزاد، تنها تجمع چهار نفر مجاز است.
در تایپه، پایتخت تایوان، صدها نفر برای بزرگداشت سالگرد یادبود معترضان جانباخته در میدان تیانآنمن، گرد هم آمدند.
تسای اینگون، رییس جمهوری تایوان، کشوری که سایه تهدید چین بر سر آن هر روز سنگینتر میشود، با هشدار درباره حذف «نظاممند» خاطره جمعی چهارم ژوئن در هنگکنگ هشدار داد و تأکید کرد که نیروهای سرکوبگر نمیتوانند خاطره مردم را پاک کنند.
اینگون گفت در زمانی که دموکراسی تحت تهدید قرار دارد و خودکامگی در جهان ریشه میدواند، باید از ارزشهای دموکراتیک پاسداری کرد.
دانشجویان هنگکنگی اما از چندین روز پیش مجسمههای کوچک «الهه دموکراسی» را که سال ۲۰۲۱ از محوطه دانشگاه هنگکنگ برچیده شد، در گوشه و کنار محیط دانشگاه پنهان کردهاند تا یاد و خاطره قربانیان قیام تیانآنمن را زنده نگه دارند.
تصویر تیانآنمن در چشم هنگکنگ
تیانآنمن، دههها نماد آزادی بر خاکی متعلق به جمهوری خلق چین بود. هر سال چهارم ژوئن، چه هوا آفتابی بود و چه بارانی، دهها هزار نفر به پارک ویکتوریا در هنگکنگ سرازیر میشدند تا یاد و خاطره قتلعام سال ۱۹۸۹ میدان تیانآنمن را گرامی بدارند.
روزگاری حال و هوای این روز در هنگکنگ مبارزهطلبانه و در عین حال محزون بود. سخنرانان مراسم یادبود از حزب کمونیست چین میخواستند مسئولیت سرکوب خونینی را بپذیرند که جان صدها و بلکه هزاران معترض را در جریان اعتراضات آن روز سرنوشتساز در میدان تیانآنمن پکن در سال ۱۹۸۹ گرفت. معترضانی که دموکراسیخواه بودند و دستشان خالی از سلاح بود.
هر ساله در هنگکنگ در ساعت ۲۰ (هشت شب به وقت محلی)، پارک ویکتوریا به دریایی از موج افراد شمع در دست مبدل میشد که سوگند میخورند هرگز آنچه را بر سر قربانیان تیانآنمن آمد، به فراموشی نسپارند.
امسال اما این شمعها در پارک افروخته نشد. شمعهایی که چشم جهان نظارهگر افروخته شدن آنها برای محک زدن هنگکنگ و آرزوها، آمال و رابطه آن با چین و دنیا بود.
روشن نشدن شمعها در پارک، خواست خود مردم هنگکنگ نبود. بنا بر گزارشها، بسیاری در خفا و خانه، به یاد قربانیان، شمعی افروختند.
خاموش ماندن شمعها خواست مقامهای چینی بود که همواره تمام تلاششان را به کار بستهاند تا خاطره کشتار میدان تیانآنمن از بین برود.
سانسور گزارشهای جدید، حذف مطالب مرتبط بر روی اینترنت، دستگیری و ناچار کردن سازماندهندگان اعتراضات به گریز و تن دادن به تبعید، نظارت بر بازماندگان قربانیان و ...، از جمله اقدامات چین برای محو خاطره آن کشتار خونین است.
در نتیجه این اقدامات، نسل جدید چین آنچنان بار آمده است که چیزی از وقایع چهارم ژوئن نمیداند.
خاطره چهارم ژوئن اما در ذهن هنگکنگ همیشه روشن است. در آن سالهای پس از قتلعام، هنگکنگ هنوز مستعمره بریتانیا بود و از تیغ سانسور چین در امان مانده بود. حتی پس از آنکه بریتانیا استقلال هنگکنگ را در سال ۱۹۹۷ تحویل چین داد، این شهر همچنان از وضعیت نیمهمستقلی بهره میبرد که به مردم اجازه میداد خاطره میدان تیانآنمن را پاس بدارند.
نور شمعها در پارک ویکتوریا اما در سالهای اخیر سوسو هم نزده است.
مقامهای چین مراسم روشن کردن شمع را در سال ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ با دستمایه قرار دادن محدودیتهای مربوط به همهگیری کوویدـ۱۹ ممنوع کردند. بسیاری از هنگکنگیها بر این باورند که این اقدام دولت چین تنها یک بهانه برای سرکوب نمایش مخالفت عمومی در پی اعتراضات دموکراسیخواهانهای بود که این شهر را در سال ۲۰۱۹، همچون طوفانی درنوردید.
در سال ۲۰۲۰، به رغم نبود برنامهای سازمانیافته برای مراسم روشن کردن شمع، هزاران هنگکنگی در اقدامی اعتراضآمیز همچنان به پارک ویکتوریا رفتند.
سال ۲۰۲۱ اما دولت سه هزار پلیس ضدشورش مستقر کرد تا از گردهمایی «بدون مجوز» مردم جلوگیری به عمل آورد.
شب چهارم ژوئن سال ۲۰۲۱، پارک ویکتوریا برای نخستین بار در طی بیش از ۳۰ سال، سوت و کور ماند.
سلطه سکوت بر چهارم ژوئن ۲۰۲۲
پیش از اینکه پارک ویکتوریا امسال هم تیره و تاریک باقی بماند، بسیاری میگفتند اینکه دولت هنگکنگ بار دیگر با دستمایه قرار دادن همهگیری کوویدـ۱۹ برنامه روشن کردن شمع برای قربانیان تیانآنمن را لغو کند، باور کردنی نخواهد بود اما به نظر میرسد این دقیقا ایده کری لم، رییس اجرایی هنگکنگ بوده باشد.
لم چند روز پیش در پاسخ به این سوال خبرنگاران که آیا مردم امسال اجازه گرد هم آمدن در سالگرد قربانیان تیانآنمن را در پارک ویکتوریا خواهند داشت، در لفافه پاسخ داد که در این صورت، افراد با تبعات قانونی چنین اقدامی روبهرو خواهند شد.
پلیس هنگکنگ روز پنجشنبه ۱۲ خرداد گفت که متوجه شده است برخی افراد، حضور در گردهمایی بدون مجوز در محدوده پارک ویکتوریا را تشویق و تبلیغ میکنند.
مقامات پلیس از عموم مردم خواستند در چنین مراسمی شرکت نکنند و تهدید کردند افرادی که برای حضور در چنین مراسمی تبلیغ کنند، محکوم و زندانی میشوند.
پلیس هنگهنک همچنین تآکید کرد هیچ درخواستی برای برگزاری مراسم یادبود عمومی دریافت نکرده است.
اظهارات پلیس نشان میدهد حمل دستهگل و سیاه پوشیدن نیز ممکن است به عنوان فراخواندن به گردهمایی غیرقانونی تعبیر شود و پیامد قانونی به دنبال داشته باشد.
پلیس گفت افرادی که دیگران را به شرکت در گردهمایی غیرقانونی فرابخوانند، تا پنج سال زندانی خواهند شد.
مقامات پلیس با تشویق به شرکت شهروندان در مراسم یادبود قربانیان در فضای مجازی نیز مخالفت کردند. روز جمعه، سوم ژوئن، مصادف با ۱۳ خرداد نیز با اظهار نگرانی از حضور مردم در گردهمایی بدون مجوز برای انجام فعالیتهای غیرقانونی، اعلام کردند بخشهایی از پارک ویکتوریا را از عصر جمعه، سوم ژوئن، تا بعدازظهر یکشنبه، پنجم ژوئن، بسته خواهد بود.
اسقف کلیسای کاتولیک هنگکنگ نیز با اشاره به قوانین جدید اعلام کرد امسال نخستین سال طی ۳۰ سال گذشته خواهد بود که کلیسا به یاد قربانیان میدان تیانآنمن، مراسمی برگزار نخواهد کرد.
تمامی این محدودیتها از قانون امنیتی چین سرچشمه میگیرند. قانون امنیتی چین از سوی دولت مرکزی به هنگکنگ ابلاغ و از انتهای ژوئن ۲۰۲۰ ، تنها سه هفته پس از آن که هنگکنگیها مخالفتشان را با پکن، با مراسم روشن کردن شمع به یاد قربانیان میدان تیانآنمن نشان دادند، اجرایی شد.
از زمان اجرایی شدن قانون امنیتی در چین، سازماندهندگان مراسم یادبود قربانیان میدان تیانآنمن گاه متفرق و گاه زندانی شدهاند و به آنها اتهاماتی همچون «عامل بیگانه» بودن نسبت داده شده است.
طبق قانون اجرایی چین، هر گونه اقدام به «خرابکاری، تروریسم و همکاری با نیروهای خارجی» مجازات حبس ابد در پی خواهد داشت.
تلاقی سرنوشت تیانآنمن با هنگکنگ
سرنوشت میدان تیانآنمن اما با سرنوشت هنگکنگ از دیرباز گره خورده است.
حتی پیش از آنکه روز قتلعام چهارم ژوئن ۱۹۸۹ از راه برسد، هنگامی که دانشجویان معترض در پکن، میدان تیانآنمن را به پایگاهی برای درخواست اصلاحات دولتی و دموکراسی تبدیل کرده بودند، مردم هنگکنگ در اتحاد با آنان راهپیمایی یا حتی به پایتخت چین سفر کردند تا از آنها حمایت کنند.
هنگامی که دولت کمونیست چین تصمیم گرفت سربازان ارتش آزادیبخش خلق را با تانک و مسلسل به میدان تیانآنمن بفرستد تا جمعیت بستنشین معترض را با اعمال زور متفرق کنند، هنگکنگیها نخستین افرادی بودند که پیشنهاد حمایت و کمک دادند.
دستکم دهها هزار دانشجو از بامداد چهارم ژوئن در میدان تیانآنمن تحصن کرده بودند.
هیچ آمار رسمیای از شمار قربانیان میدان تیانآنمن که اغلب آنان دانشجو بودند وجود ندارد اما بر اساس آمار تخمینی، جان چند صد تا چند هزار معترض در آن روز گرفته شد، بسیاری مجروح شدند و ۱۰ هزار نفر هم در طی تظاهرات و پس از آن دستگیر شدند. دهها معترض بازداشتشده، اعدام شدند.
تصویر مردی که یک روز پس از قتلعام، یکه و تنها، ساک خرید به دست برای مدتی جلوی تانکهای به صف شده در میدان تیانآنمن قد علم کرده و راه آنها را سد کرده است، نماد قیام خونین میدان تیانآنمن و از تصاویر مشهوریست که در مردمک چشم جهان حک شده است. این مرد که بعدها لقب «مرد تانکی»، «شورشی ناشناس» و «معترض ناشناس» به او داده شد، پس از تغییر مسیر تانکها، بار دیگر راه آنها را سد کرد، سپس از تانک جلوی صف بالا رفت و پس از مکالمهای کوتاه با سرنشین تانک، بار دیگر پایین جهید. وقتی تانک دوباره به راه افتاد، مرد بار دیگر جلوی تانک پرید و راه آن را سد کرد.
از معترضانی که از کام مرگ در تیانآنمن گریختند، حدود ۵۰۰ نفر را شبکهای زیرزمینی با نام «عملیات پرنده زرد» نجات داد. این شبکه سازماندهندگان تجمع اعتراضی میدان تیانآنمن و دیگرانی را که در خطر بازداشت بودند، قاچاقی به هنگکنگ برد که در آن زمان هنوز مستعمره بریتانیا بود.
شمع روشن کردن به یاد قربانیان تیانآنمن در هنگکنگ از سال ۱۹۹۰ در پارک ویکتوریا آغاز شد و تا سال ۲۰۱۹، آخرین باری که برگزار شد و بیش از ۱۸۰ هزار تن در آن شرکت کردند، همواره هر چه پرشکوهتر ادامه یافت.
سازمان عفو بینالملل روز شنبه چهارم ژوئن (چهارم خرداد)، از برگزاری مراسم روشن کردن شمع در ۲۰ شهر جهان برای زنده نگه داشتن یاد قربانیان قیام میدان تیانآنمن و ابراز همدلی و عدالتخواهی برای هنگکنگ خبر داد.
پاک کردن حافظه هنگکنگ
پس از برگزار شدن آخرین مراسم شمع افروختن در سال ۲۰۱۹، دولت چین کوشید تا هر نمادی که قتلعام خونین تیانآنمن را به مردم هنگکنگ یادآوری میکند و این شهر را به اعتراض به این کشتار و عزاداری برای جانباختگان آن واقعه میکشاند، حذف کند.
از جمله این اقدامات حذفی، برچیدن مجسمه یادبود قربانیان قیام تیانآنمن به نام «ستون شرم» بود که ۲۰ سال در صحن دانشگاه هنگکنگ قرار داشت و چندین ماه پیش، از محوطه دانشگاه برداشته شد. بسیاری دیگر دانشگاههای هنگکنگ هم نمادهای یادبود این اعتراضات را برداشتهاند.
پکن موزه تیانآنمن در هنگکنگ را نیز بست.
گرچه نمادها و یاد و خاطره تیانآنمن به تدریج از کوچه و خیابان و دانشگاههای هنگکنگ حذف میشود، برخی هنگکنگیها میگویند همچنان از این واقعه سخن خواهند گفت و خاطره قربانیان این میدان را زنده نگاه خواهند داشت.
چو هانگ تونگ، وکیل و فعال دموکراسیخواه هنگکنگی که در سال ۲۰۲۱ دستگیر و به ۱۵ ماه حبس محکوم شد، در دادگاه گفت که از مجازات باکی ندارد و آنچه باید بگوید بر زبان خواهد آورد.
او گفت که حتی اگر شمع افروختن جرمانگاری شود -چه در چهارم ژوئن ۲۰۲۲ یا چهارم ژوئن سالهای آتی- او همچنان از مردم خواهد خواست برای بزرگداشت یاد قربانیان حاضر شوند.
تلاش دولت چین برای از یاد بردن یاد و خاطره قربانیان میدان تیانآنمن واکنشهای عظیم جهانی در پی داشته است که نشان میدهد حتی اگر چین موفق شود تیانآنمن را از خاطره هنگکنگ پاک کند، نمیتواند آن را از حافظه جهان بشوید.
جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، بعد از گفتوگوی تلفنی با حسین امیرعبدالهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد احتمال رسیدن به توافق و بازگشت به برجام در حال کاهش است اما میتوان با تلاش مضاعف، مذاکرات را به ثمر رساند.
بورل در توییتی نوشت: «به عنوان هماهنگ کننده، برای تسهیل در رسیدن به راهحل در آخرین مسائل باقیمانده آمادهام.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز جمعه با یکدیگر به صورت تلفنی گفتوگو کردند.
امیرعبداللهیان در این تماس تلفنی اقدام آمریکا و سه کشور اروپایی در تهیه پیشنویس قطعنامه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد ایران را «غیرسازنده» و باعث «پیچیدهتر شدن روند مذاکرات» دانسته بود.
بر اساس گزارشها، آمریکا و سه کشور اروپایی در پیشنویس قطعنامهای برای نشست هفته آینده شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، خواستار پاسخگویی فوری ایران به سوالات آژانس درباره سه سایت مشکوک شدهاند.
در واکنش به این قطعنامه، سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، روز ۱۱ خرداد گفت که جمهوری اسلامی «به هر اقدام غیرسازنده در شورای حکام، پاسخ محکم و متناسب» خواهد داد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه ۹ خرداد در تازهترین گزارش فصلی خود اعلام کرد با وجود تلاشهای تازه این آژانس، ایران برای پاسخ به پرسشها درباره منشأ ذرات اورانیوم غنیشده در سه سایت اعلام نشده، کمکاری کرده و پاسخی ارائه نداده که از نظر فنی معتبر باشد.
به گفته منابع غربی، یکی از این سه مرکز در اطراف تهران قرار دارد و همان است که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر پیشین اسرائیل، از آن با عنوان سایت تورقوزآباد یاد کرد.
بنا بر همین گزارشها، محل دوم نیز در اطراف اصفهان است.
مذاکرات هستهای وین برای احیای برجام از اسفند ماه تاکنون متوقف شده و به گفته رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، بخت به نتیجه رسیدن این مذاکرات نسبت به شکست آن کمتر است.
امیرعبداللهیان همچنین سفر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس انرژی اتمی به اسرائیل در آستانه نشست شورای حکام را «در تعارض با رعایت اصل بیطرفی و جایگاه فنی و حرفهای» آژانس خواند.
دفتر نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل، روز جمعه پس از انجام دیدار غیرمنتظره و پیشبینی نشده میان بنت و گروسی، بیانیهای صادر کرد.
بر اساس این بیانیه، نخست وزیر اسرائیل اعلام کرد این کشور دیپلماسی را در حل بنبست هستهای جمهوری اسلامی بر دیگر راهها ترجیح میدهد اما ممکن است برای دفاع از خود در این زمینه، به تنهایی اقدام کند.
در همین حال ارتش اسرائیل در روزهای گذشته مانور نظامی بزرگی را با حضور جنگندههای خود بر فراز دریای مدیترانه و همچنین کشتیهای جنگیاش در دریای سرخ انجام داد.
آماده شدن برای سناریوهای مختلف از جمله رویارویی با جمهوری اسلامی و حزبالله لبنان از اهداف این رزمایش بود.
شبکه آمریکایی انبیسی خبر داد که سفر جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا به اسرائیل که برای پایان ماه جاری برنامهریزی شده بود، به ماه آینده میلادی موکول شده است.
این شبکه به نقل از چند مقام آمریکایی خبر داد که کاخ سفید در حال برنامهریزی یک سفر گستردهتر (احتمالا به عربستان سعودی) نسبت به برنامههای سفر قبلی است و قرار است جو بایدن در نشست شورای همکاری خلیج فارس نیز شرکت کند.
با این حال هنوز زمانی برای این نشست تعیین نشده و کاخ سفید هم خبرها درباره سفر بایدن به عربستان سعودی را تأیید نکرده است.
روز پنجشنبه خبرگزاریهای رویترز و بلومبرگ از احتمال سفر بایدن به عربستان سعودی در اواخر ماه جاری میلادی خبر دادند و افزایش عرضه نفت به بازار را یکی از موضوعات احتمالی گفتوگوها در این دیدار ذکر کردند.
رویترز خبر داده بود که این سفر نهایی نشده اما ممکن است پس از نشست سران گروه هفت در آلمان و همچنین سفر بایدن به اسرائیل باشد.
ایالات متحده خواهان افزایش تولید نفت عربستان سعودی است تا بتواند طیف وسیعی از تحریمها را علیه نفت روسیه در بحبوحه جنگ جاری در اوکراین اعمال کند.
پیش از این نیز آکسیوس گزارش داده بود که دولت بایدن «بی سر و صدا» به میانجیگری میان عربستان سعودی، اسرائیل و مصر مشغول شده است که در صورت موفقیت، میتواند اولین گام در مسیر عادیسازی روابط بین عربستان سعودی و اسرائیل باشد.
در همین حال نشریه جروزالمپست از توافق عربستان سعودی و اسرائیل برای حل موضوع دو جزیره استراتژیک تیران و صنافیر در دریای سرخ خبر داد.
بر اساس این گزارش، با رضایت اسرائیل حاکمیت این جزایر از مصر به عربستان سعودی منتقل خواهد شد و در مقابل عربستان سعودی به خطوط هوایی اسرائیل اجازه پرواز بر فراز حریم هوایی این کشور را خواهد داد.
در حال حاضر تنها پروازهای اسرائیل به امارات متحده عربی و بحرین و هند میتوانند از فراز عربستان سعودی عبور کنند.
مقامات دو کشور به این گزارش واکنشی نشان ندادهاند.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، در تماس با ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، بر مخالفت کشورش با پیوستن فنلاند و سوئد به این ائتلاف نظامی بینالمللی تاکید کرد.
اردغان در این تماس گفت کشورش تنها در صورتی با پیوستن فنلاند و سوئد به ناتو حمایت میکند که این دو کشور به صراحت اعلام کنند که حمایت از «تروریسم» را متوقف کرده و تحریمها علیه ترکیه را لغو کنند.
ترکیه میگوید فنلاند و سوئد از حزب کارگران کردستان، موسوم به پکک، حمایت میکنند و خواستار استراداد اعضای این گروه به ترکیه شده است.
با این حال، فنلاند و سوئد ضمن رد ادعای ترکیه، بر عزم خود برای پیوستن به ناتو تاکید کردهاند.
مقامهای ترکیه، سوئد و فنلاند ماه گذشته با هدف حل اختلافهای خود نشستی را برگزار کردند که این دیدار بینتیجه به پایان رسید.
دبیرکل ناتو هفته جاری اعلام کرد که قصد دارد در روزهای آینده با حضور مقامهای سه کشور یک نشست جدید را برگزار کند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در صدمین روز جنگ اوکراین خواستار پایان فوری خشونتها و ارائه دسترسیهای انساندوستانه برای غیرنظامیان گرفتار در مناطق جنگی شد. گوترش خاطرنشان کرد جنگ اوکراین علاوه بر کشته شدن هزاران نفر، به بحران جهانی اقتصاد، غذا و انرژی منجر شده است.
وزارت خارجه آمریکا نیز در بیانیهای با اشاره به گذشت صد روز از آغاز حمله روسیه به اوکراین، بر ادامه حمایت واشینگتن از کییف در برابر «تجاوز و دروغپراکنی کرملین» تاکید کرد.
در همین حال اتحادیه اروپا نیز ششمین بسته تحریمی خود علیه روسیه را منتشر کرد. طبق این طرح، در سال آینده ورود نفت روسیه به این اتحادیه از طریق دریا ممنوع میشود و تنها مجارستان، اسلواکی و جمهوری چک مجاز به واردات نفت این کشور از طریق خط لوله هستند.
وزارت خارجه اوکراین نیز از تهیه فهرستی برای اعمال تحریمهای بینالمللی علیه ۱۲ هزار شهروند روسیه خبر داد.
در همین حال، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، گزارشهای بینالمللی درباره جلوگیری کشورش از صادرات غلات اوکراین را رد کرد.
پوتین گفت: راحتترین راه برای صادرات غله اوکراین از طریق بلاروس است، اما برای این کار باید تحریمهای غرب علیه بلاروس لغو شود.
از سوی دیگر، سرویس امنیتی ارتش بریتانیا اعلام کرد روسیه به هیچیک از اهداف استراتژیک خود در حمله به اوکراین دست نیافته، اما موفقیتهایی تاکتیکی در شرق اوکراین به دست آورده است.
وزارت دفاع بریتانیا پیشبینی کرد که روسیه احتمالا تا دو هفته دیگر کل منطقه لوهاسنک را در شرق اوکراین تحت کنترل خواهد گرفت.
وزارت دفاع بریتانیا همچنین خاطرنشان کرد روسیه پس از شکست طرح سلطه بر کییف، استراتژی خود را تغییر داده و بر تسلط به منطقه دونباس، که مناطق لوهانسک و دونتسک را دربرمیگیرد، متمرکز شده است.